భద్రాచలం, మహా.
తెలంగాణ గిరిజన ప్రాంతాల్లో సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవానికి మరో ముఖ్యమైన ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది. ఇప్పటివరకు పెళ్లిళ్లకు సంబంధించిన శుభలేఖలు తెలుగు భాషలోనే తయారవుతుండగా, ఇప్పుడు మాత్రం కోయ భాషలో ముద్రించిన కళ్యాణ ఆహ్వాన పత్రిక మొదటిసారి వెలుగులోకి వచ్చింది. ఇది కేవలం ఒక పెళ్లి పత్రిక కాదని, ఆదివాసీ ప్రజల భాషా పునాదులను బలపరిచే, వారిని సంస్కృతికంగా ప్రోత్సహించే చిహ్నంగా నిలుస్తోంది. భద్రాచలం ఐటిడిఏ చేపట్టిన ప్రయత్నాల ఫలితంగా కోయ భాషకు లిపి రూపం సిద్ధమై, ఇప్పుడు నిత్యజీవిత సందర్భాల్లో కూడా వాడుకలోకి రావడం గొప్ప అభివృద్ధి అని చెప్పుకోవచ్చు.
వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:
పాల్వంచకు చెందిన గిరిజన యువకుడు కన్న రాజుకు, భద్రాచలం జగదీష్ కాలనీకి చెందిన పూనే లక్ష్మీ శరణ్యకు ఆగస్టు 3న వివాహ ముహూర్తం ఖరారైంది. ఈ శుభవేళను ప్రకటించేందుకు ముద్రించిన ఆహ్వాన పత్రిక పూర్తిగా కోయ భాషలో రూపొందించడం విశేషం. పత్రిక రూపకల్పనలో “పందీర్ ముహూర్తం”, “పెళ్లి మూర్తం”, “మా సొంత నార్”, “కబూర్”, “కరంగానూర్ ఇయాల్” వంటి కోయ పదబంధాలు వినియోగించబడి, భాషా సంపదకు కొత్త వెలుగు అందించాయి.
పత్రికపై భాగంలో “కోయ భాషలో పెళ్లి శుభలేఖ” అంటూ ముద్రించి, భద్రాచలం ఐటిడిఏ ప్రాజెక్టు అధికారి రాహుల్ ఐఏఎస్ ప్రేరణకు కృతజ్ఞతలు తెలిపేలా రూపుదిద్దడం, ఈ ప్రక్రియకు నడుముగా పనిచేసిన అధికారుల పట్ల గిరిజనుల నమ్మకాన్ని సూచిస్తుంది.
కోయ భాష దినోత్సవానాటే ఆవిష్కరణ:
ఈ ప్రత్యేకమైన కళ్యాణ పత్రికను సోమవారం భద్రాచలం ఐటిడిఏ కార్యాలయంలో ప్రాజెక్టు అధికారి రాహుల్ ఐఏఎస్ ఆవిష్కరించారు. అంతేకాదు, కోయ భాష దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని, అదే రోజున ఈ పత్రిక విడుదల కావడం గమనార్హం. ఇది కేవలం ఒక సాంకేతిక ప్రయోగం కాదని, భాషను సంరక్షించే ఉద్యమానికి చిహ్నంగా నిలుస్తుంది.
ఈ సందర్భంగా మాట్లాడిన రాహుల్ ఐఏఎస్ మాట్లాడుతూ, “కోయ భాషలో కళ్యాణ శుభలేఖను చూడడం ఎంతో ఆనందంగా ఉంది. ఇది భాషా గౌరవానికి, సంస్కృతిక పరిరక్షణకు ప్రతీక” అని అన్నారు. భద్రాచలం ఐటిడిఏ గత కొంతకాలంగా ఆదివాసీల భాషా, సంస్కృతుల పరిరక్షణ కోసం చేస్తున్న కృషి ఈ సంఘటన ద్వారా స్పష్టమవుతోంది.
సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవానికి ఐటిడిఏ కృషి:
రాహుల్ వివరించగా, భవిష్యత్తు తరాలకు ఆదివాసీ సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని అందించేందుకు భద్రాచలంలో ట్రైబల్ మ్యూజియం ఏర్పాటు చేసినట్టు తెలిపారు. ఈ మ్యూజియం ద్వారా వివిధ ఆదివాసీ తెగల భాషలు, జీవనశైలులు, వస్త్రధారణ, ఆచారాలు తదితర అంశాలపై అధ్యయనం సాగుతోందని వెల్లడించారు.
అలాగే, గిరిజన యువతలో తమ భాషపై అభిమానం పెంచేందుకు ఐటిడిఏ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించే స్వాతంత్ర దినోత్సవం, గణతంత్ర దినోత్సవం, తెలంగాణ ఆవిర్భావ దినోత్సవాల్లో అందించే ఆహ్వాన పత్రికలు, ప్రశంసా పత్రాలను కోయ భాషలో ముద్రించడం జరుగుతోందని చెప్పారు.
గిరిజనుల భాషకు లిపి – ఒక సంస్కృతిక విప్లవం:
అంతరించిపోతున్న భాషలను లిపి రూపంలో సజీవంగా ఉంచడం ద్వారా భవిష్యత్తు తరాలకు వారసత్వాన్ని అందించే ప్రయత్నం ఇది. కోయ భాషకు ప్రత్యేకమైన లిపి సిద్ధమవ్వడం వల్ల పాఠ్యపుస్తకాలు, శిక్షణా శిబిరాలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో ఆ భాష వినియోగానికి మార్గం సుగమమవుతోంది.
ఈ కార్యక్రమంలో సహాయ ప్రాజెక్టు అధికారి జనరల్ డేవిడ్ రాజ్, పరిపాలన అధికారి సున్నం రాంబాబు, పలువురు గిరిజన మహిళలు, యువకులు పాల్గొనడం, ఈ ఉద్యమానికి స్థానిక ఆదరణ కూడా ఉన్నదనే సంకేతం.
