- చేసిన అప్పులపై వడ్డీలకు రూ. 14 లక్షల కోట్ల చెల్లింపు
- ఇదే అతిపెద్ద వ్యయం
న్యూఢిల్లీ, మహా : ఒక దేశం ఆర్థికంగా ఎలా అభివృద్ధి చెందాలి, ప్రజల అవసరాలను ఎలా తీర్చాలి అని నిర్ణయించే వార్షిక ప్రణాళికే ‘జాతీయ బడ్జెట్’. ఇంట్లో మనం పాలు, కూరగాయలు, కరెంటు బిల్లుల కోసం చేసే ఖర్చు ఒక రకమైతే, భవిష్యత్తు కోసం ఇల్లు కొనడం లేదా బంగారంపై పెట్టే పెట్టుబడి మరొక రకం. ప్రభుత్వం కూడా సరిగ్గా ఇలాగే ఆలోచిస్తుంది.
భారత ప్రభుత్వం 2026-2027 ఆర్థిక సంవత్సరానికి మొత్తం రూ. 53,47,314.81 కోట్ల భారీ వ్యయాన్ని అంచనా వేసింది. ఇంత పెద్ద మొత్తాన్ని ప్రభుత్వం ఏయే అవసరాలకు, ఎలా ఖర్చు చేస్తుందో అర్థం చేసుకోవడానికి, మనం ఈ వ్యయాలను ‘రెవెన్యూ’, ‘మూలధన’ వ్యయాలుగా విభజించి చూడాలి.
రెవెన్యూ వ్యయం: దేశ నిర్వహణ ఖర్చులు
రెవెన్యూ వ్యయం అంటే ప్రభుత్వం తన దైనందిన కార్యకలాపాలను నిర్వహించడానికి చేసే ఖర్చు. ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే ఈ ఖర్చు వల్ల కొత్తగా ఎటువంటి భౌతిక ఆస్తులు సృష్టించలేం. అలాగే ప్రభుత్వ అప్పులు కూడా తగ్గవు. ఇది దేశం సాఫీగా నడవడానికి అవసరమైన ‘నిర్వహణ ఖర్చు’ వంటిది.
వడ్డీ చెల్లింపులు
గతంలో తీసుకున్న అప్పులపై ప్రభుత్వం చెల్లించే వడ్డీ. దీని కోసం ఈ బడ్జెట్లో ఏకంగా రూ. 14,03,971.79 కోట్లు కేటాయించారు. ఇది బడ్జెట్లోనే అతిపెద్ద వ్యయ అంశం.
జీతాలు, పెన్షన్లు: ప్రభుత్వ యంత్రాంగాన్ని నడిపే ఉద్యోగుల జీతాలు, విశ్రాంత ఉద్యోగుల పెన్షన్లు. ఉదాహరణకు, రక్షణ రంగ పెన్షన్ల కోసమే రూ. 1,71,338.22 కోట్లు అవసరమవుతాయని అంచనా.
సబ్సిడీలు
పేదలకు, రైతులకు తక్కువ ధరకే వస్తువులను అందించడానికి చేసే ఖర్చు. ఇందులో భాగంగా ఎరువుల సబ్సిడీ కోసం రూ. 1,70,935.64 కోట్లు కేటాయించారు. ఉదాహరణకు విద్యాశాఖలో రెవెన్యూ వ్యయం రూ. 1,39,285.95 కోట్లుగా ఉంది. దీనికి భిన్నంగా, ఆ శాఖలో మూలధన వ్యయం కేవలం రూ. 3.53 కోట్లు మాత్రమే. అంటే, విద్యాశాఖలో మెజారిటీ నిధులు ఉపాధ్యాయుల జీతాలు, స్కాలర్షిప్లు, విద్యా సేవలను కొనసాగించడానికి ఖర్చవుతున్నాయి తప్ప, కొత్త భవనాల వంటి శాశ్వత ఆస్తుల సృష్టి కోసం కాదు.
మూలధన వ్యయం: దేశ భవిష్యత్తు కోసం పెట్టుబడి
మూలధన వ్యయం అనేది దేశ సంపదను, సామర్థ్యాన్ని పెంచే దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడి. ఈ ఖర్చు ద్వారా ప్రభుత్వం రోడ్లు, రైల్వేలు, ఆసుపత్రులు వంటి శాశ్వత ఆస్తులను నిర్మిస్తుంది. ఇది కేవలం ఈరోజు కోసమే కాకుండా, రాబోయే తరాల ఆర్థిక వృద్ధికి పునాది వేస్తుంది.
2026-2027 బడ్జెట్ నుండి కొన్ని ముఖ్యాంశాలు
రైల్వేలు: కొత్త రైలు మార్గాలు, అత్యాధునిక రైళ్ల తయారీ వంటి మౌలిక సదుపాయాల కోసం రూ. 2,77,830.00 కోట్లు కేటాయించారు. రోడ్డు రవాణా, రహదారులు: జాతీయ రహదారుల నిర్మాణం, విస్తరణ కోసం ప్రభుత్వం రూ. 2,94,167.45 కోట్లు వెచ్చిస్తోంది. ఉదాహరణకు
అటామిక్ ఎనర్జీ విభాగంలో మూలధన వ్యయం కోసం రూ. 9,966.41 కోట్లు కేటాయించారు. ఈ నిధులు కొత్త అణు రియాక్టర్ల నిర్మాణం, అధునాతన సాంకేతిక పరికరాల కొనుగోలు, శాస్త్రీయ పరిశోధనా కేంద్రాల అభివృద్ధి వంటి ఆస్తుల సృష్టికి ఉపయోగపడతాయి. మొత్తం బడ్జెట్ వ్యయంలో దాదాపు 77% రెవెన్యూ వ్యయానికే కేటాయించారు. దీనిని బట్టి దేశ నిర్వహణకు ఎంత పెద్ద మొత్తంలో నిధులు అవసరమో మనం గ్రహించవచ్చు. శాఖల వారీగా ఈ వ్యయాలు ఎలా మారుతాయో గమనిస్తే మరింత ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తుంది.
గరిష్ట మూలధన వ్యయం
రైల్వేలు, రహదారుల శాఖలలో మూలధన వ్యయం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇవి దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ‘గ్రోత్ ఇంజిన్లు’ వంటివి. మౌలిక సదుపాయాలు ఎంత మెరుగ్గా ఉంటే, వ్యాపారాలు, రవాణా అంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతాయి.
గరిష్ట రెవెన్యూ వ్యయం
విద్యాశాఖ, వ్యవసాయం వంటి శాఖలు మానవ వనరుల పెంపకానికి, ప్రజా సంక్షేమానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తాయి. అందుకే వీటిలో సేవల కోసం చేసే రెవెన్యూ వ్యయం అధికంగా ఉంటుంది.
ముందుకు చూసే విధానం
అటామిక్ ఎనర్జీ శాఖను గమనిస్తే, అక్కడ రెవెన్యూ ( రూ. 14,157.51 కోట్లు), మూలధన వ్యయం (రూ. 9,966.41 కోట్లు) రెండూ గణనీయంగా ఉన్నాయి. అంటే ఈ శాఖ ప్రస్తుత పరిశోధనల నిర్వహణకు, భవిష్యత్తు సాంకేతిక పరిజ్ఞాన అభివృద్ధికి సమాన ప్రాధాన్యత ఇస్తోందని అర్థం చేసుకోవచ్చు.
బడ్జెట్ విశ్లేషణ ద్వారా మనం నేర్చుకోవాల్సిన మూడు అత్యంత కీలకమైన అంశాలు
1. నిర్వహణ వర్సెస్ అభివృద్ధి: రెవెన్యూ వ్యయం దేశాన్ని ఈరోజు నడిపిస్తే, మూలధన వ్యయం దేశాన్ని రేపటి అభివృద్ధి వైపు ముందుకు తీసుకెళ్తుంది. ఆస్తులను సృష్టించే మూలధన వ్యయం ఎంత పెరిగితే దేశానికి అంత మంచిది.
2. శాఖల ప్రాధాన్యత: ప్రతి శాఖ తన బాధ్యతను బట్టి వ్యయాలను కేటాయిస్తుంది. రవాణా శాఖలు భవిష్యత్తు మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి పెడితే, విద్య, వ్యవసాయం వంటివి మానవ సేవలకు, సంక్షేమానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తాయి.
3. బడ్జెట్ పరిమాణం: 2026-27 నాటికి భారత ప్రభుత్వం రూ. 53 లక్షల కోట్లకు పైగా వ్యయం చేస్తూ ప్రపంచంలోనే ఒక భారీ ఆర్థిక వ్యవస్థగా తన బాధ్యతలను నిర్వహిస్తోంది. మన దేశ అభివృద్ధి పథంలో ఈ నిధుల కేటాయింపు అత్యంత కీలకమైనది.
