- అసెంబ్లీలో ఉమ్మడి పౌరస్మృతి బిల్లు-2026 ఆవిష్కరణ!
- అందరికీ ఒకే చట్టం.. సమానత్వపు సంకల్పం.
- వ్యక్తిగత చట్టాలకు స్వస్తి పలికే దిశగా చారిత్రక అడుగు!
- మహిళా సాధికారతకు ‘యూసీసీ’ వెన్నుదన్ను.
- వారసత్వ ఆస్తిలో సమాన హక్కు.. బహుభార్యాత్వంపై నిషేధం!
- లివ్-ఇన్ రిలేషన్స్కు రిజిస్ట్రేషన్ తప్పనిసరి.
- ఆధునిక సామాజిక మార్పులకు అనుగుణంగా గుజరాత్ కొత్త చట్టం!
- దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీస్తున్న ముఖ్యమంత్రి భూపేంద్ర పటేల్ నిర్ణయం!
ఢిల్లీ, మహా.
భారత రాజ్యాంగ నిర్మాతలు కలలుగన్న సామాజిక సమానత్వ దిశగా గుజరాత్ రాష్ట్రం మంగళవారం ఒక చారిత్రక అడుగు వేసింది. దేశవ్యాప్తంగా ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్న ‘గుజరాత్ ఉమ్మడి పౌరస్మృతి (యూసీసీ) బిల్లు-2026’ను ముఖ్యమంత్రి భూపేంద్ర పటేల్ రాష్ట్ర శాసనసభలో ప్రవేశపెట్టారు. మతం, కులం, వర్గాలతో సంబంధం లేకుండా పౌరులందరికీ వివాహం, విడాకులు, వారసత్వం, దత్తత వంటి అంశాల్లో ఏకీకృత చట్టాలను వర్తింపజేయడమే ఈ బిల్లు ప్రధాన లక్ష్యం. ఉత్తరాఖండ్ తర్వాత ఈ విప్లవాత్మక చట్టాన్ని తీసుకువస్తున్న రెండో ప్రధాన రాష్ట్రంగా గుజరాత్ నిలవడంతో, ఈ పరిణామం జాతీయ స్థాయిలో సరికొత్త చర్చకు దారితీసింది. మంగళవారం సభ ప్రారంభం కాగానే ముఖ్యమంత్రి ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టడం, అధికార పక్ష సభ్యుల హర్షధ్వానాల మధ్య సభలో ఒక ఉద్వేగభరిత వాతావరణం నెలకొంది.
ఈ బిల్లు రూపకల్పన వెనుక ప్రభుత్వం రెండేళ్ల పాటు అత్యంత లోతైన కసరత్తు నిర్వహించింది. 2022 అక్టోబర్లో రిటైర్డ్ హైకోర్టు జడ్జి జస్టిస్ ఆర్.పి. ధొలారియా నేతృత్వంలో ఏర్పాటు చేసిన ఉన్నత స్థాయి కమిటీ, క్షేత్రస్థాయిలో పర్యటించి ప్రజాభిప్రాయాలను సేకరించింది. ఈ ప్రక్రియలో భాగంగా సుమారు 1.9 లక్షల మంది పౌరులు తమ లిఖితపూర్వక సూచనలను అందజేశారు. వివిధ మత పెద్దలు, న్యాయ నిపుణులు, సామాజికవేత్తల నుంచి సేకరించిన అభిప్రాయాలను క్రోడీకరించి, రాజ్యాంగంలోని 44వ అధికరణం స్ఫూర్తితో ఈ సమగ్ర ముసాయిదాను సిద్ధం చేశారు. కేవలం రాజకీయ నిర్ణయంగా కాకుండా, సామాజిక సంస్కరణగా దీనిని పరిగణించాలని ముఖ్యమంత్రి ఈ సందర్భంగా సభను కోరారు.
బిల్లులోని ప్రధానాంశాలు మహిళా హక్కుల పరిరక్షణకు పెద్దపీట వేస్తున్నాయి. ఇప్పటివరకు వివిధ వ్యక్తిగత చట్టాల కారణంగా మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న వివక్షకు ఈ చట్టం ద్వారా చరమగీతం పాడనున్నారు. ముఖ్యంగా బహుభార్యాత్వాన్ని పూర్తిగా నిషేధించడంతో పాటు, వారసత్వ ఆస్తిలో కుమారులతో సమానంగా కుమార్తెలకు కూడా వాటా కల్పించేలా నిబంధనలను పొందుపరిచారు. ముస్లిం మహిళలకు సైతం విడాకుల తర్వాత భరణం పొందే ప్రక్రియను సులభతరం చేస్తూ ఈ బిల్లులో హామీ ఇచ్చారు. వివాహాల రిజిస్ట్రేషన్ తప్పనిసరి చేయడంతో పాటు, చిన్న వయసులో వివాహాలు జరగకుండా కఠినమైన నిబంధనలను అమలులోకి తీసుకురానున్నారు.
మరో ఆసక్తికరమైన అంశం ఏమిటంటే, మారుతున్న ఆధునిక సామాజిక సంబంధాలకు అనుగుణంగా లివ్-ఇన్ రిలేషన్షిప్లపై (సహజీవనం) ప్రభుత్వం కఠిన నిబంధనలను ప్రతిపాదించింది. సహజీవనం చేసే జంటలు జిల్లా అధికారుల వద్ద తప్పనిసరిగా రిజిస్ట్రేషన్ చేయించుకోవాలని, అలా చేయని పక్షంలో జరిమానాతో పాటు శిక్షార్హమైన చర్యలు ఉంటాయని బిల్లులో పేర్కొన్నారు. ఇది మహిళలకు భవిష్యత్తులో సామాజిక రక్షణ కల్పించడమే కాకుండా, అక్రమ సంబంధాల వల్ల కలిగే వివాదాలను అరికడుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అలాగే దత్తత తీసుకునే ప్రక్రియలో కూడా అన్ని మతాల వారికి సమానమైన హక్కులను, బాధ్యతలను కల్పించడం ద్వారా సామాజిక న్యాయాన్ని చేకూర్చాలని నిర్ణయించారు.
గుజరాత్ ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ఇతర రాష్ట్రాలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ఒకే దేశం – ఒకే చట్టం అనే నినాదంతో ముందుకు వెళ్తున్న తరుణంలో, ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందితే గుజరాత్ అభివృద్ధి నమూనాలో ఇదొక మైలురాయిగా నిలిచిపోనుంది. ప్రతిపక్షాల నుంచి వస్తున్న విమర్శలను తోసిపుచ్చుతూ, ఇది ఏ మతానికీ వ్యతిరేకం కాదని, కేవలం పౌరులందరినీ సమానంగా చూడాలన్న రాజ్యాంగ స్ఫూర్తి అని ప్రభుత్వం గట్టిగా సమర్థించుకుంటోంది. సభలో సుదీర్ఘ చర్చ అనంతరం ఈ బిల్లు ఆమోదం పొంది చట్టంగా మారితే, 2026 సంవత్సరం గుజరాత్ సామాజిక చరిత్రలో ఒక నూతన అధ్యాయంగా మిగిలిపోనుంది.
