- ఏప్రిల్ 1 నుంచి దేశవ్యాప్త అక్షర యజ్ఞం.
- డిజిటల్ బాటలో జనగణన-2027!
- మారుతున్న సామాజిక ముఖచిత్రం.
- సహజీవన జంటలకూ ‘కుటుంబ’ గుర్తింపు!
- 140 కోట్ల భారతీయుల భవిష్యత్తుకు దిక్సూచి.
- గడప గడపకూ హైటెక్ జనగణన!
ఢిల్లీ, మహా.
భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో సరికొత్త అధ్యాయం లిఖించబడబోతోంది. దేశ భవిష్యత్తుకు దిక్సూచిగా నిలిచే, కోట్లాది మంది భారతీయుల జీవన ప్రమాణాలను ప్రతిబింబించే ప్రతిష్టాత్మక ‘జనగణన-2027’ ప్రక్రియకు సర్వం సిద్ధమైంది. వచ్చే ఏడాది ఏప్రిల్ 1వ తేదీన ప్రారంభం కానున్న ఈ మహా యజ్ఞం కేవలం అంకెల సేకరణ మాత్రమే కాదు, ఆధునిక భారతీయ సమాజంలో వస్తున్న మార్పులకు అధికారిక ముద్ర వేసే ఒక విప్లవాత్మక అడుగు. మారుతున్న సామాజిక పోకడలను గుర్తిస్తూ, దశాబ్దాలుగా పాతుకుపోయిన నిబంధనలను సడలిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈసారి చారిత్రక నిర్ణయాలు తీసుకుంది. ముఖ్యంగా దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారిన ‘సహజీవన జంటలకు’ ఈ సర్వేలో ప్రత్యేక కుటుంబ హోదా కల్పించడం విప్లవాత్మక మార్పుగా విశ్లేషకులు అభివర్ణిస్తున్నారు. వివాహ వ్యవస్థకు అతీతంగా, ఒకే గొడుగు కింద నివసిస్తున్న వారిని కూడా ఇకపై ఒకే కుటుంబంగా పరిగణించనుండటం వల్ల ప్రభుత్వ పథకాల లబ్ధి, సామాజిక భద్రత కల్పనలో పెను మార్పులు సంభవించనున్నాయి.
ఈ బృహత్తర కార్యం కోసం భారత ప్రభుత్వం కనీవినీ ఎరుగని రీతిలో భారీ యంత్రాంగాన్ని క్షేత్రస్థాయిలోకి దింపుతోంది. దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 30 లక్షల మందికి పైగా సిబ్బంది ఈ అక్షర యజ్ఞంలో భాగస్వాములు కానున్నారు. వీరిలో అధిక శాతం ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయులు, అంగన్వాడీ కార్యకర్తలు, స్థానిక సంస్థల ఉద్యోగులు ఉండటం గమనార్హం. వీరందరికీ ఆధునిక సాంకేతికతపై ప్రత్యేక శిక్షణ ఇచ్చి, స్మార్ట్ఫోన్లు మరియు ట్యాబ్ల ద్వారా సమాచారాన్ని సేకరించేలా సిద్ధం చేశారు. దేశంలోని సుమారు 35 కోట్ల కుటుంబాల వాకిట ఈ సిబ్బంది తట్టనున్నారు. గడప గడపకూ వెళ్లి ప్రతి వ్యక్తి వివరాలను, ప్రతి కుటుంబం ఆర్థిక స్థితిగతులను డిజిటల్ రూపంలో నిక్షిప్తం చేయనున్నారు. గతంలో నెలల తరబడి సాగే సమాచార విశ్లేషణ, ఈసారి డిజిటల్ పద్ధతి కారణంగా అత్యంత వేగంగా మరియు ఖచ్చితత్వంతో పూర్తి కానుంది.
సాంకేతికత వినియోగంలో ఈసారి భారత్ ప్రపంచానికే ఆదర్శంగా నిలవబోతోంది. తొలిసారిగా ‘పేపర్ లెస్’ సెన్సస్ విధానాన్ని ప్రవేశపెడుతూ, ప్రత్యేక మొబైల్ యాప్ను అందుబాటులోకి తెచ్చారు. దీనికి అదనంగా ‘సెల్ఫ్ ఎన్యుమరేషన్’ అనే సరికొత్త విధానాన్ని రిజిస్ట్రార్ జనరల్ కార్యాలయం ప్రజల ముందుకు తెచ్చింది. దీని ప్రకారం, పౌరులు తమకు కేటాయించిన సమయాల్లో ఇంటర్నెట్ ద్వారా స్వయంగా తమ కుటుంబ వివరాలను పోర్టల్లో నమోదు చేసుకోవచ్చు. ఈ విధానం వల్ల గోప్యతకు భంగం కలగకుండా, ఇంటికి వచ్చే సిబ్బందితో సంబంధం లేకుండానే తమ సమాచారాన్ని భద్రపరుచుకునే వెసులుబాటు కలిగింది. ఇది కేవలం సమయాన్ని ఆదా చేయడమే కాకుండా, పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసించే ఉద్యోగులకు, వ్యాపారులకు ఎంతో వెసులుబాటుగా మారనుంది.
సర్వేలో సేకరించే అంశాల విశ్లేషణను పరిశీలిస్తే, ప్రభుత్వం ఈసారి కేవలం జనాభా లెక్కలకే పరిమితం కాకుండా లోతైన సామాజిక విశ్లేషణకు ప్రాధాన్యతనిస్తోంది. ఇల్లు ఉన్న పరిస్థితి, తాగునీటి వనరులు, విద్యుత్ సౌకర్యం, ఇంధన వినియోగం వంటి మౌలిక వసతుల నుంచి మొదలుకొని.. ఇంట్లో ఉన్న వాహనాలు, మొబైల్ ఫోన్లు, కంప్యూటర్లు, ఇంటర్నెట్ సదుపాయం వరకు సుమారు 31 రకాల కీలక అంశాలపై ప్రశ్నలు ఉంటాయి. ముఖ్యంగా వలసలు, ఉపాధి అవకాశాలు, మతపరమైన వివరాలు మరియు మాతృభాష వంటి వ్యక్తిగత అంశాలను కూడా క్షుణ్ణంగా సేకరిస్తారు. ‘ఒంటి అయితల’ విశ్లేషణ ద్వారా సమాజంలో అట్టడుగున ఉన్న వర్గాల జీవనశైలి ఎలా ఉంది, డిజిటల్ విప్లవం వారి జీవితాలను ఎంతవరకు మార్చిందనే అంశాలను ప్రభుత్వం డేటా సైన్స్ సహాయంతో విశ్లేషించనుంది.
ఈ జనగణన ద్వారా వెలువడే గణాంకాలు రాబోయే పదేళ్ల పాటు దేశ అభివృద్ధి ప్రణాళికలకు పునాదిగా నిలవనున్నాయి. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన నుంచి మొదలుకొని, సంక్షేమ పథకాల రూపకల్పన వరకు ప్రతి నిర్ణయానికి ఈ డేటానే కీలకం కానుంది. మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా కుటుంబ నిర్వచనాన్ని మార్చడం, డిజిటల్ పద్ధతులను అవలంబించడం ద్వారా భారత ప్రభుత్వం ఆధునికత వైపు వడివడిగా అడుగులు వేస్తోంది. ఏప్రిల్ 1 నుంచి దేశవ్యాప్తంగా ప్రతి ఇల్లూ ఒక సమాచార కేంద్రంగా మారి, నవ భారత నిర్మాణానికి అవసరమైన ఇంధనాన్ని అందించబోతోంది. ప్రజలందరూ ఈ చారిత్రక ప్రక్రియలో స్వచ్ఛందంగా పాల్గొని, వాస్తవ వివరాలను అందించి దేశాభివృద్ధిలో భాగస్వాములు కావాలని మేధావులు కోరుతున్నారు.
