హస్తిన ఊపిరాడక విలవిల.
* భారతావనికి ‘భాగ్యనగరమే’ ఇక దిక్కు!
* రెండో రాజధానిగా హైదరాబాద్ అనివార్యం.
* దేశ రక్షణకు ఇదే ‘సేఫ్ జోన్’.
* ఒకే దేశం..రెండు రాజధానులు.
* చరిత్రను తిరగరాసే దిశగా అడుగులు..
* హైదరాబాద్ వైపు దేశం చూపు.
హైదరాబాద్, మహా.
ప్రస్తుత భారతదేశం ఒక కీలకమైన కూడలిలో నిలబడి ఉంది. ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా, వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థగా మనం దూసుకుపోతున్న తరుణంలో, దేశ పరిపాలనా కేంద్రమైన న్యూఢిల్లీ మాత్రం తీవ్రమైన సవాళ్లతో సతమతమవుతోంది. కాలుష్య కాసారంగా మారిన వాతావరణం, పొరుగు దేశాల నుంచి పొంచి ఉన్న భద్రతా ముప్పు, కిక్కిరిసిన జనాభాతో ఢిల్లీ నగరం తన సహజ సామర్థ్యాన్ని కోల్పోతోంది. ప్రతీ చలికాలంలో గ్యాస్ ఛాంబర్లా మారుతున్న రాజధానిని చూసి దేశం ఆవేదన చెందుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో దేశానికి ఒక “రెండో రాజధాని” అవసరం ఎంతైనా ఉందన్న చర్చ ఇప్పుడు మేధావి వర్గాల్లో బలంగా వినిపిస్తోంది. ఆ చర్చకు ఏకైక సమాధానం, తిరుగులేని ప్రత్యామ్నాయం మన హైదరాబాద్ నగరం మాత్రమే అని విశ్లేషకులు ఘంటాపథంగా చెబుతున్నారు.
హైదరాబాద్ను దేశానికి రెండో రాజధానిగా చేయాలన్న ఆలోచన ఇప్పటి రాజకీయ నాయకులది కాదు. సాక్షాత్తు భారత రాజ్యాంగ నిర్మాత డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ దశాబ్దాల క్రితమే ఈ ఆవశ్యకతను గుర్తించారు. 1955లో ఆయన రాసిన ‘థాట్స్ ఆన్ లింగ్విస్టిక్ స్టేట్స్’ అనే పుస్తకంలో హైదరాబాద్ను దేశ రెండో రాజధానిగా చేయాలని బలంగా ప్రతిపాదించారు. ఢిల్లీ దేశానికి ఉత్తర కొసన ఉండటం వల్ల, దక్షిణాది ప్రజలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం దూరంగా ఉందన్న భావన కలుగుతుందని, ఇది దేశ సమగ్రతకు మంచిది కాదని ఆయన హెచ్చరించారు. పైగా ఢిల్లీలోని విపరీతమైన ఎండలు, చలి పాలనకు అనుకూలం కాదని, హైదరాబాద్ సమశీతోష్ణ వాతావరణం దేశ పాలనకు అత్యంత అనుకూలమని ఆయన విశ్లేషించారు. నాటి ఆయన మాటలు నేటి పరిస్థితులకు అద్దం పడుతున్నాయి.
ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ పరిస్థితులు, యుద్ధ వాతావరణాలను గమనిస్తే ఢిల్లీ భద్రతపై అనేక సందేహాలు కలుగుతున్నాయి. పాకిస్థాన్, చైనా సరిహద్దులకు ఢిల్లీ చాలా దగ్గరగా ఉంది. ఆధునిక యుద్ధ తంత్రంలో శత్రు దేశాల క్షిపణులకు ఢిల్లీ సులభమైన లక్ష్యంగా మారే ప్రమాదం ఉంది. కానీ హైదరాబాద్ పరిస్థితి దీనికి పూర్తి భిన్నం. ఇది దక్కన్ పీఠభూమిలో, సముద్ర మట్టానికి సుమారు 542 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. దేశం నడిబొడ్డున ఉండటం వల్ల శత్రువుల దాడికి అంత సులభంగా చిక్కదు. దీనిని సైనిక పరిభాషలో “స్ట్రాటజిక్ డెప్త్” అంటారు. అంతేకాకుండా చెన్నై, ముంబై, కోల్కతా వంటి నగరాలతో పోలిస్తే హైదరాబాద్కు సునామీల ముప్పు గానీ, తుఫానుల ముప్పు గానీ లేదు. భూకంపాల పరంగా కూడా ఇది అత్యంత సురక్షితమైన జోన్-2 పరిధిలో ఉంది. దేశ సార్వభౌమాధికారాన్ని, అత్యున్నత నాయకత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఇంతకంటే సురక్షితమైన ప్రాంతం మరొకటి లేదు.
భారతదేశంలో తరచుగా ఉత్తర, దక్షిణ రాష్ట్రాల మధ్య సాంస్కృతిక మరియు రాజకీయ అగాధం కనిపిస్తుంటుంది. ఢిల్లీ పెత్తనం ఎక్కువైందనే భావన దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో బలంగా ఉంది. రాబోయే రోజుల్లో పార్లమెంట్ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన జరిగితే, జనాభా నియంత్రణ పాటించిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు అన్యాయం జరుగుతుందనే ఆందోళన ఉంది. ఈ సమయంలో హైదరాబాద్ను రెండో రాజధానిగా ప్రకటిస్తే, అది దక్షిణాది ప్రజల్లో ఉన్న అభద్రతా భావాన్ని పోగొడుతుంది. హైదరాబాద్ భౌగోళికంగానే కాదు, సాంస్కృతిక పరంగా కూడా ఉత్తర, దక్షిణాల కలయికగా నిలుస్తుంది. ఇక్కడ తెలుగుతో పాటు హిందీ, ఉర్దూ భాషలు విరివిగా మాట్లాడతారు. గంగా-జమున తెహజీబ్ సంస్కృతికి నిదర్శనంగా నిలిచే ఈ నగరం, “మినీ ఇండియా”గా దేశాన్ని ఏకం చేసే సూత్రధారి అవుతుంది. ఉత్తరాది వారికి దక్షిణాది అలవాట్లు, దక్షిణాది వారికి ఉత్తరాది భాష కలిసే ఏకైక వేదిక హైదరాబాదే కావడం విశేషం.
ఒక రాజధానిగా మారడానికి కావాల్సిన అన్ని అర్హతలు హైదరాబాద్కు ఉన్నాయి. అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన శంషాబాద్ విమానాశ్రయం ప్రపంచంలోని ఏ మూలకైనా ప్రయాణించే వెసులుబాటు కల్పిస్తోంది. దేశంలో ఎక్కడి నుంచైనా కేవలం రెండు గంటల్లో విమానంలో ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు. నగరం చుట్టూ ఉన్న ఔటర్ రింగ్ రోడ్డు, విస్తరిస్తున్న మెట్రో రైలు మార్గం, రీజినల్ రింగ్ రోడ్డు ప్రణాళికలు రవాణా వ్యవస్థను పటిష్టంగా ఉంచాయి. ఢిల్లీ, ముంబై, బెంగళూరు ట్రాఫిక్ నరకంతో పోలిస్తే హైదరాబాద్ పరిస్థితి ఎంతో మెరుగు. అంతేకాకుండా ఢిల్లీలో విస్తరణకు జాగా లేదు, కానీ హైదరాబాద్ చుట్టూ ఇంకా వేలాది ఎకరాల ప్రభుత్వ భూములు అందుబాటులో ఉన్నాయి. కొత్త సచివాలయం, పార్లమెంట్ అనెక్స్ భవనాలు కట్టడానికి ఇక్కడ కావాల్సినంత స్థలం ఉంది. కాస్మోపాలిటన్ కల్చర్, తక్కువ జీవన వ్యయం, అత్యుత్తమ వైద్య సదుపాయాలు ఈ నగరాన్ని నివాసయోగ్యంగా మార్చాయి.
రాజధాని ఏర్పాటు అనేది కేవలం పరిపాలనకే పరిమితం కాదు, అది ఆర్థిక ప్రగతికి ఇంజిన్ లాంటిది. హైదరాబాద్ రెండో రాజధాని అయితే, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులు వెల్లువలా వస్తాయి. ఇప్పటికే గూగుల్, మైక్రోసాఫ్ట్, అమెజాన్ వంటి దిగ్గజ సంస్థలకు హైదరాబాద్ కేంద్రంగా ఉంది. రాజధాని హోదా తోడైతే పర్యాటకం, ఆతిథ్య రంగాలు ఊపందుకుంటాయి. ఇది కేవలం తెలంగాణకే కాదు, పొరుగున ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర ప్రాంతాల అభివృద్ధికి కూడా దోహదపడుతుంది. దక్షిణ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను ఇది పరుగులు పెట్టిస్తుంది.
“ఒక దేశం – ఒకే రాజధాని” అనే పాత సిద్ధాంతం ఇప్పటి పరిస్థితులకు సరిపోదు. దక్షిణాఫ్రికా వంటి దేశాలకు మూడు రాజధానులు ఉన్నప్పుడు, ఇంత విశాలమైన భారతదేశానికి రెండో రాజధాని ఉండటంలో తప్పులేదు. కాలుష్య కోరల్లో చిక్కుకున్న ఢిల్లీ భారాన్ని తగ్గించాలన్నా, దేశ భద్రతను పటిష్టం చేయాలన్నా, ఉత్తర-దక్షిణాల మధ్య సెంటిమెంట్లను గౌరవించాలన్నా కేంద్ర ప్రభుత్వం తక్షణమే హైదరాబాద్ వైపు చూడాలి. రాష్ట్రపతి నిలయం ద్వారా ఇప్పటికే శీతాకాల విడిది కేంద్రంగా ఉన్న హైదరాబాద్ను, పూర్తిస్థాయి రెండో రాజధానిగా మార్చడం చారిత్రక అవసరం. ఇది హైదరాబాద్ ప్రజల కోరిక మాత్రమే కాదు, దేశ భవిష్యత్తు అవసరం కూడా. కేంద్రం గనుక ఈ సాహసోపేతమైన నిర్ణయం తీసుకుంటే, అది ఆధునిక భారత చరిత్రలో సువర్ణాక్షరాలతో లిఖించదగ్గ అధ్యాయం అవుతుంది.
