- అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య చారిత్రాత్మక కాల్పుల విరమణ!
- ఏప్రిల్ 10న ఇస్లామాబాద్లో శాంతి శిఖరాగ్రం!
- హర్మూజ్లో ‘టోల్’ పాలిటిక్స్..
- ఇరాన్ వీడాలని భారతీయులకు ఎంబసీ అత్యవసర పిలుపు!
వాషింగ్టన్, మహా.
ప్రపంచాన్ని మూడో ప్రపంచ యుద్ధం అంచున నిలబెట్టిన పశ్చిమాసియా సంక్షోభం బుధవారం ఊహించని మలుపు తిరిగింది. అగ్రరాజ్యం అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య రగులుతున్న యుద్ధ జ్వాలలకు తాత్కాలికంగా విరామం ప్రకటిస్తూ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. రెండు వారాల పాటు ఇరాన్పై ఎటువంటి దాడులు ఉండవని, శాశ్వత శాంతి కోసం చర్చలు జరుపుతామని ఆయన ప్రకటించడం అంతర్జాతీయ సమాజంలో కొత్త ఆశలు చిగురింపజేసింది. ఈ అసాధ్యమైన దౌత్య విజయం వెనుక పొరుగు దేశం పాకిస్థాన్ జరిపిన రాయబారం కీలక పాత్ర పోషించింది. పాక్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్, ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ ఆసిమ్ మునీర్లతో జరిపిన చర్చల అనంతరం ఈ కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదిరింది. ఏప్రిల్ 10వ తేదీన ఇస్లామాబాద్ వేదికగా అమెరికా-ఇరాన్ ప్రతినిధులు భేటీ అయి, 10 పాయింట్ల శాంతి ప్రణాళికపై తుది నిర్ణయం తీసుకోనున్నారు. ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా ప్రాంతీయ స్థావరాల నుంచి అమెరికా తన బలగాలను ఉపసంహరించుకోవడానికి సిద్ధపడటం ఇరాన్కు పెద్ద ఊరటనిచ్చే అంశం.
అయితే ఈ శాంతి ప్రక్రియ మధ్యలోనే ఆర్థిక మరియు భౌగోళిక రాజకీయ వ్యూహాలు కొత్త వివాదాలకు తెరలేపుతున్నాయి. ప్రపంచ చమురు రవాణాకు ఆయువుపట్టుగా ఉన్న హర్మూజ్ జలసంధిని తక్షణమే తెరిచేందుకు ఇరాన్ అంగీకరించినప్పటికీ, అక్కడ తన నియంత్రణను మాత్రం వదులుకోలేదు. జలసంధి గుండా ప్రయాణించే షిప్పుల నుంచి ‘టోల్’ వసూలు చేస్తామని, ఆ ఆదాయాన్ని యుద్ధం వల్ల దెబ్బతిన్న దేశ పునర్నిర్మాణానికి ఖర్చు చేస్తామని ఇరాన్ ప్రకటించడం గమనార్హం. దీనిపై ట్రంప్ స్పందిస్తూ, హర్మూజ్లో ట్రాఫిక్ క్లియరెన్స్కు అమెరికా సహకరిస్తుందని చెబుతూనే, మరోవైపు ఇరాన్కు ఆయుధాలు సరఫరా చేసే దేశాలపై 50 శాతం సుంకాలు విధిస్తామని కఠిన హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. ఇరాన్ ఇకపై యురేనియం శుద్ధిని శాశ్వతంగా నిలిపివేయాలని, వారిపై ఉన్న ‘అణు మరకల్ని’ తానే తుడిచివేస్తానని తనదైన శైలిలో ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించారు.
మరోవైపు, పశ్చిమాసియాలో తాత్కాలికంగా తుపాకులు నిశ్శబ్దమైనప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో ఉద్రిక్తతలు ఇంకా పూర్తిగా తగ్గలేదని భారత ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్లోని భారతీయులకు భారత రాయబార కార్యాలయం అత్యవసర హెచ్చరిక జారీ చేసింది. పరిస్థితులు ఎప్పుడు ఎలా మారుతాయో చెప్పలేమని, కాబట్టి భారతీయులు తక్షణమే ఇరాన్ను విడిచి వెళ్లిపోవాలని ఎంబసీ సూచించింది. అంతర్జాతీయ సరిహద్దులకు వెళ్లవద్దని, ఎంబసీ సూచించిన సురక్షిత మార్గాల ద్వారానే ప్రయాణించాలని విజ్ఞప్తి చేసింది. ఇరాన్-అమెరికా మధ్య ఒప్పందం కుదిరినప్పటికీ, ఇజ్రాయెల్ మాత్రం తన దూకుడును తగ్గించడం లేదు. ఇరాన్తో కుదిరిన సీజ్ఫైర్ ఒప్పందం లెబనాన్లోని హెజ్బొల్లాకు వర్తించదని, అక్కడ దాడులు కొనసాగుతాయని ఇజ్రాయెల్ తెగేసి చెప్పడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
మొత్తానికి పశ్చిమాసియా చదరంగంలో ట్రంప్ తన మార్కు దౌత్యంతో తాత్కాలికంగా రక్తపాతాన్ని నిలిపివేశారు. అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్సెత్ వ్యాఖ్యల ప్రకారం, ఇరాన్ తన ఆర్థిక మరియు రక్షణ వ్యవస్థలు కుప్పకూలడంతో శాంతి కోసం అభ్యర్థించిందని తెలుస్తోంది. ఇరాన్ ఇకపై అణ్వాయుధాలను కలిగి ఉండదని, అణు వ్యర్థాల వెలికితీతలో తామే సహకరిస్తామని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఏప్రిల్ 10న ఇస్లామాబాద్లో జరిగే చర్చలు ఈ ప్రాంత భవిష్యత్తును నిర్ణయించనున్నాయి. శాశ్వత శాంతి దిశగా అడుగులు పడతాయా లేదా ఇది కేవలం యుద్ధానికి ముందు ప్రశాంతత మాత్రమేనా అనేది రాబోయే రోజుల్లో తేలనుంది.
