- ఢిల్లీలో జైశంకర్, మార్కో రుబియోల కీలక ద్వైపాక్షిక చర్చలు.
ఢిల్లీ, మహా.
భారత పర్యటనలో ఉన్న అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి (సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేట్) మార్కో రుబియో, భారత విదేశాంగ మంత్రి డాక్టర్ ఎస్. జైశంకర్ల మధ్య ఢిల్లీలోని హైదరాబాద్ హౌస్లో ఆదివారం ప్రతినిధుల స్థాయి చర్చలు అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. గత కొంతకాలంగా ఇరుదేశాల మధ్య వ్యాపార పన్నులు, వీసా నిబంధనల వంటి అంశాలపై నెలకొన్న దౌత్యపరమైన ఒడిదుడుకులను పక్కనపెట్టి, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను సరికొత్త మైలురాయికి తీసుకెళ్లడమే లక్ష్యంగా ఈ భేటీ సాగింది. ఇరుదేశాల జాతీయ ప్రయోజనాలు, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పటిష్టం చేసుకోవడంపై ఇరువురు నేతలు సుదీర్ఘంగా చర్చించారు. రక్షణ, వాణిజ్యం, పౌర అణు ఇంధన రంగాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని పెంపొందించుకోవడంతో పాటు, ఇరుదేశాల మధ్య పెండింగ్లో ఉన్న తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందానికి వీలైనంత త్వరగా తుది రూపు ఇవ్వాలని ఈ సందర్భంగా నిర్ణయించారు.ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రస్తుతం నెలకొన్న క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో అంతర్జాతీయ శాంతిభద్రతలపై ఈ భేటీలో ప్రధానంగా దృష్టి సారించారు. ముఖ్యంగా పశ్చిమాసియా (గల్ఫ్ రీజియన్) సంక్షోభం, ఉక్రెయిన్ యుద్ధం మరియు స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ మీదుగా సాగే అంతర్జాతీయ సముద్ర వ్యాపార భద్రత వంటి కీలక అంశాలపై ఇరు దేశాలు తమ వ్యూహాత్మక అభిప్రాయాలను పంచుకున్నాయి. గల్ఫ్ ప్రాంతంలో నెలకొన్న అస్థిరత వల్ల అంతర్జాతీయంగా ఇంధన ధరలు పెరగకుండా చూడాల్సిన అవసరం ఉందని, ఇంధనాన్ని అత్యధికంగా దిగుమతి చేసుకునే భారత్ వంటి దేశాల ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు ఇది ఎంతో ముఖ్యమని జైశంకర్ స్పష్టం చేశారు. అమెరికా అవలంబిస్తున్న ‘అమెరికా ఫస్ట్’ విధానం లాగే, తమకు కూడా ‘ఇండియా ఫస్ట్’ విధానమే అత్యంత ప్రాధాన్యమని ఆయన ఈ సందర్భంగా రుబియోకు ముఖాముఖిగా వివరించడం గమనార్హం.
ఈ భేటీ సందర్భంగా అంతర్జాతీయ సవాళ్లను ఎదుర్కొనేందుకు భారత్ అనుసరిస్తున్న ఐదు సూత్రాల విధానాన్ని జైశంకర్ ప్రపంచ దేశాల ముందు ఉంచారు. ఏవైనా వివాదాలు తలెత్తితే కేవలం చర్చలు, దౌత్య నీతి ద్వారానే పరిష్కరించుకోవాలని, సముద్ర వ్యాపార రవాణాకు ఎలాంటి ఆటంకాలు కలగకూడదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అంతర్జాతీయ చట్టాలను ప్రతి ఒక్కరూ గౌరవించాలని, మార్కెట్ వాటాలను లేదా వనరులను ఇతర దేశాలపై ఒత్తిడి తెచ్చే ఆయుధాలుగా మార్చకూడదని పేర్కొన్నారు. అలాగే గ్లోబల్ ఎకానమీని సురక్షితం చేయడానికి నమ్మకమైన భాగస్వామ్యాలు, పటిష్టమైన సప్లై చైన్ల అవసరం ఎంతైనా ఉందని ఆయన వివరించారు. ఉగ్రవాద నిర్మూలనలో ఇరుదేశాల నిఘా సంస్థల మధ్య ఉన్న సమన్వయాన్ని అభినందిస్తూ, గత ఏడాది అమెరికా నుంచి భారత్కు అప్పగించిన 26/11 ముంబై దాడుల కీలక సూత్రధారి ఉదంతాన్ని జైశంకర్ ఈ సందర్భంగా గుర్తుచేశారు.
భారతీయులను ఎంతో కాలంగా వేధిస్తున్న వీసా అంశాలపై కూడా ఈ సమావేశంలో లోతుగా చర్చ జరిగింది. ఇటీవల అమెరికా ప్రవేశపెట్టిన హెచ్-1బి (H-1B), ఎఫ్-1 (F-1) మరియు జె-1 (J-1) వీసా నిబంధనల మార్పుల వల్ల చట్టబద్ధమైన భారతీయ ప్రయాణికులకు, ఐటీ నిపుణులకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు కలగకూడదని జైశంకర్ కోరారు. దీనిపై మార్కో రుబియో స్పందిస్తూ, ఈ వీసా సంస్కరణలు కేవలం భారతదేశాన్ని ఉద్దేశించి చేసినవి కావని, అమెరికా వలస విధానాన్ని ఆధునీకరించేందుకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమలు చేస్తున్నవని స్పష్టం చేశారు. ఈ మార్పుల వల్ల తాత్కాలికంగా కొన్ని ఇబ్బందులు ఎదురైనప్పటికీ, భవిష్యత్తులో అంతా సర్దుకుంటుందని భరోసా ఇచ్చారు. అంతేకాకుండా, భారతీయుల కోసం వ్యాపార మరియు పెట్టుబడి విభాగాల్లో ‘ప్రయారిటీ వీసా సర్వీస్’ త్వరలోనే అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నట్లు ఆయన ప్రకటించారు. అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారతీయ కంపెనీలు ఇప్పటివరకు 20 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా పెట్టుబడులు పెట్టాయని, ఈ భాగస్వామ్యం మరింత పెరగాలని రుబియో ఆకాంక్షించారు.
నాలుగు రోజుల అధికారిక పర్యటనలో భాగంగా భారత్కు వచ్చిన మార్కో రుబియో, అంతకుముందు శనివారం ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో కూడా భేటీ అయ్యారు. ఆ సమావేశంలో ఇరు దేశాల రక్షణ, సాంకేతిక రంగాల ప్రగతిపై ప్రధానికి రుబియో వివరించారు. అలాగే ప్రధాని మోదీని వాషింగ్టన్ పర్యటనకు రావాల్సిందిగా అమెరికా ప్రభుత్వం తరఫున అధికారికంగా ఆహ్వానించారు. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో చైనా ప్రాబల్యానికి అడ్డుకట్ట వేసేందుకు భారత్ కీలక భూమిక పోషిస్తోందని, ఈ క్రమంలో క్వాడ్ కూటమిని మరింత బలోపేతం చేయడమే తమ ప్రధాన లక్ష్యమని రుబియో పేర్కొన్నారు. ఈ నేపథ్యంలోనే మే 26న ఢిల్లీలో జరగబోయే ‘క్వాడ్ విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశం’ అత్యంత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. ఆదివారం రాత్రి అమెరికా రాయబార కార్యాలయం నిర్వహించబోయే ప్రత్యేక ద్వైపాక్షిక వేడుకల్లో పాల్గొన్న అనంతరం, సోమవారం రుబియో జైపూర్, ఆగ్రా నగరాలను సందర్శించనున్నారు.
