- విత్తన శుద్ధితోనే 15 శాతం అదనపు దిగుబడి.
- రైజోబియం–భాస్వరం కరిగించే బ్యాక్టీరియా మిశ్రమంతో కొత్త సాగు విధానం.
- 10 రాష్ట్రాల్లో 10 వేల ఎకరాల్లో క్షేత్రస్థాయి పరీక్షలు.
ఢిల్లీ, మహా.
పప్పుధాన్యాలు సాగు చేసే రైతులకు శాస్త్రవేత్తలు శుభవార్త అందించారు. పెరుగుతున్న సాగు ఖర్చులు, ఎరువుల కొరతతో రైతులు ఇబ్బందులు పడుతున్న వేళ.. తక్కువ వ్యయంతో పప్పుధాన్యాల దిగుబడిని 10 నుంచి 15 శాతం వరకు పెంచే కొత్త సాంకేతికతను కాన్పూర్లోని భారతీయ పప్పుధాన్యాల పరిశోధనా సంస్థ శాస్త్రవేత్తలు అభివృద్ధి చేశారు. రైజోబియం, భాస్వరాన్ని కరిగించే ప్రయోజనకర బ్యాక్టీరియాను కలిపి ప్రత్యేక మిశ్రమాన్ని రూపొందించారు. విత్తనాలను పొలంలో వేసే ముందే ఈ మిశ్రమంతో శుద్ధి చేసి విత్తడం ద్వారా మొక్కలకు అవసరమైన పోషకాలు మెరుగ్గా అందుబాటులోకి వస్తాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.
ఈ విధానం వల్ల పంట దిగుబడి సాధారణ సాగుతో పోలిస్తే 10 నుంచి 15 శాతం వరకు పెరిగే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు తెలిపారు. అంతేకాకుండా నేలలోని పోషకాలను మొక్కలు సమర్థంగా వినియోగించుకునేలా చేయడంతో ఖరీదైన రసాయన ఎరువులపై రైతుల ఆధారపడటం కొంత మేర తగ్గే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు.
గాలిలో నత్రజని ఉన్నా.. మొక్కలకు నేరుగా అందదు
వాతావరణంలో దాదాపు 79 శాతం నత్రజని ఉన్నప్పటికీ మొక్కలు దానిని నేరుగా వినియోగించుకోలేవు. ఈ సమస్యను అధిగమించడంలో రైజోబియం వంటి ప్రయోజనకరమైన బ్యాక్టీరియా కీలకంగా పనిచేస్తాయి. ఇవి పప్పుధాన్యాల మొక్కల వేర్లపై కణుపులను ఏర్పరచి వాతావరణంలోని నత్రజనిని మొక్కలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడంలో సహాయపడతాయి.
అదే విధంగా నేలలో సహజంగా ఉండే భాస్వరం చాలా సందర్భాల్లో మొక్కలు నేరుగా గ్రహించలేని రూపంలో ఉంటుంది. భాస్వరాన్ని కరిగించే బ్యాక్టీరియా దాన్ని మొక్కలు సులభంగా గ్రహించగల రూపంలోకి మార్చడంలో సహాయపడుతుంది. ఈ రెండు రకాల ప్రయోజనకర బ్యాక్టీరియాను కలిపి వినియోగిస్తే మొక్కల ఎదుగుదల మరింత మెరుగవుతుందని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.
విత్తన శుద్ధి.. ఖర్చు తక్కువ.. ప్రయోజనం ఎక్కువ
ఈ సాంకేతికతలో ప్రధాన ప్రత్యేకత విత్తన శుద్ధి విధానమే. పంట విత్తే ముందు విత్తనాలను రైజోబియం, భాస్వరం కరిగించే బ్యాక్టీరియా మిశ్రమంతో శుద్ధి చేసి పొలంలో విత్తాలి. నేలతో సంబంధంలోకి వచ్చిన వెంటనే ఈ ప్రయోజనకర బ్యాక్టీరియా చురుకుగా పనిచేయడం ప్రారంభిస్తాయి.
మొక్కల వేర్ల చుట్టూ ప్రయోజనకరమైన సూక్ష్మజీవుల కార్యకలాపాలు పెరగడంతో నత్రజని, భాస్వరం వంటి పోషకాలు మొక్కలకు మెరుగ్గా అందుతాయి. ఫలితంగా మొక్కల పెరుగుదల, వేర్ల అభివృద్ధి, పంట దిగుబడిలో సానుకూల మార్పులు వచ్చే అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.
చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ వ్యవసాయ, సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ అఖిలేశ్ మిశ్రా మాట్లాడుతూ.. రైజోబియం, భాస్వరం కరిగించే బ్యాక్టీరియా కలిసి పనిచేయడం వల్ల మొక్కల ఎదుగుదల గణనీయంగా మెరుగవుతుందని తెలిపారు. సాధారణ పరిస్థితులతో పోలిస్తే దిగుబడి 10 నుంచి 15 శాతం వరకు పెరిగే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు.
డీఏపీపై ఆధారపడటం తగ్గే అవకాశం
నేలలో నత్రజని, భాస్వరం లభ్యతను పెంచే ఈ మిశ్రమం వల్ల పంటకు అవసరమైన పోషకాలు కొంతమేర సహజంగానే అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. దీంతో రైతులు డీఏపీ వంటి ఎరువులపై ఆధారపడటాన్ని కొంతవరకు తగ్గించుకోవచ్చని భారతీయ పప్పుధాన్యాల పరిశోధనా సంస్థ డైరెక్టర్ జీపీ దీక్షిత్ తెలిపారు.
ఎరువుల కొరత, పెరుగుతున్న సాగు వ్యయాల సమస్యలను రైతులు గతంలో ప్రభుత్వ దృష్టికి తీసుకెళ్లారని, ఆ నేపథ్యంలో తమ సంస్థ శాస్త్రవేత్తలు పరిశోధనలను వేగవంతం చేసి ఈ మిశ్రమాన్ని అభివృద్ధి చేశారని ఆయన తెలిపారు.
10 రాష్ట్రాల్లో 10 వేల ఎకరాల్లో పరీక్షలు
ప్రయోగశాల, ప్రయోగాత్మక పొలాల్లో వచ్చిన సానుకూల ఫలితాలను ఇప్పుడు రైతుల పొలాల్లోనూ పరీక్షించాలని పరిశోధనా సంస్థ నిర్ణయించింది. ఇందుకోసం శాస్త్రవేత్తల బృందాలు తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, ఉత్తర్ప్రదేశ్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్, తమిళనాడు, ఝార్ఖండ్, బిహార్, రాజస్థాన్ రాష్ట్రాల్లో పర్యటించనున్నాయి.
ఈ పది రాష్ట్రాల్లో గుర్తించిన సుమారు 10 వేల ఎకరాల వ్యవసాయ భూముల్లో క్షేత్రస్థాయి ప్రదర్శనలు నిర్వహించనున్నారు. రైతుల సమక్షంలో విత్తన శుద్ధి విధానాన్ని ప్రత్యక్షంగా వివరించడంతో పాటు.. పంట ఎదుగుదల, దిగుబడి, సాగు ఖర్చుల్లో వచ్చే మార్పులను పరిశీలించనున్నారు.
దీంతో ప్రయోగశాల స్థాయిలో వచ్చిన ఫలితాలు వాస్తవ వ్యవసాయ క్షేత్రాల్లోనూ పునరావృతమవుతున్నాయా? రైతులకు వాస్తవంగా ఎంత ప్రయోజనం చేకూరుతుంది? అనే అంశాలపై స్పష్టత రానుంది.
తొలిదశలో కంది, పెసర, మినుములకు
రైతులకు త్వరగా ప్రయోజనం అందించాలనే ఉద్దేశంతో తొలి దశలో కంది, పెసర, మినుము పంటలకు ఈ విత్తన శుద్ధి విధానాన్ని అమలు చేయాలని శాస్త్రవేత్తలు నిర్ణయించారు. ఈ పంటల్లో విస్తృతంగా పరీక్షలు నిర్వహించిన అనంతరం ఫలితాలను బట్టి భవిష్యత్తులో మరిన్ని పంటలకు ఈ విధానాన్ని విస్తరించే అవకాశం ఉంది.
ఏళ్లుగా కొనసాగుతున్న పరిశోధన ఇప్పుడు క్షేత్రస్థాయి పరీక్షల దశకు చేరుకోవడంతో రైతుల్లో ఆసక్తి పెరుగుతోంది. తక్కువ అదనపు ఖర్చుతో విత్తన శుద్ధి చేసి, మొక్కలకు అవసరమైన పోషకాలు అందుబాటులోకి తెచ్చి, దిగుబడిని పెంచే అవకాశం ఉంటే.. పెరుగుతున్న సాగు వ్యయాల మధ్య రైతులకు ఇది ఎంతో ఉపయుక్తంగా మారే అవకాశముంది.
ఎరువుల కొరత.. పెరుగుతున్న పెట్టుబడి వ్యయం.. తగ్గుతున్న లాభాలు.. ఈ సమస్యల మధ్య విత్తన శుద్ధితోనే పప్పుధాన్యాల దిగుబడిని 10–15 శాతం పెంచే అవకాశం ఉందన్న శాస్త్రవేత్తల పరిశోధన ఇప్పుడు రైతుల్లో కొత్త ఆశలు రేకెత్తిస్తోంది. అయితే 10 రాష్ట్రాల్లో 10 వేల ఎకరాల్లో జరగనున్న క్షేత్రస్థాయి పరీక్షల ఫలితాలే ఈ సాంకేతికత భవిష్యత్తును నిర్ణయించనున్నాయి.
