* సగం సంపద ఆ జిల్లాల నుంచే.
*మహారాష్ట్ర అగ్రస్థానం.
* ఐటీ, ఫార్మా హబ్గా హైదరాబాద్ జోరు.
* భారత్లో పెరుగుతున్న ఆర్థిక అసమానతలపై విస్తుపోయే నిజాలు.
హైదరాబాద్, మహా.
భారతదేశం నేడు ప్రపంచ ఆర్థిక యవనికపై అగ్రగామిగా దూసుకుపోతున్నప్పటికీ, ఆ సంపద సృష్టి వెనుక విస్తుపోయే అసమానతలు దాగి ఉన్నాయన్నది నగ్నసత్యం. దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు 800 జిల్లాలు ఉన్నప్పటికీ, కేవలం పదమూడు జిల్లాలు మాత్రమే దేశ స్థూల జాతీయోత్పత్తిలో దాదాపు సగం వాటాను కలిగి ఉండటం గమనార్హం. ఈ గణాంకాలు వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్నా, భారతదేశ ఆర్థిక రథం కేవలం కొన్ని పట్టణ ప్రాంతాల ఆధారంగానే సాగుతోందని ఆర్థిక విశ్లేషకులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. సంపద సృష్టిలో ఈ స్థాయి కేంద్రీకరణ రాబోయే రోజుల్లో గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య అగాధాన్ని మరింత పెంచే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఈ ఆర్థిక శక్తుల్లో మహారాష్ట్ర సింహభాగం వాటాను దక్కించుకుంది. ముంబయి సిటీ, ముంబయి సబర్బన్, పుణె, థానే, నాగ్పూర్ వంటి ఐదు జిల్లాలు ఆ రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థకే కాకుండా దేశానికే వెన్నెముకగా నిలుస్తున్నాయి. స్టాక్ మార్కెట్ నుండి భారీ పరిశ్రమల వరకు అన్నీ ఇక్కడే కేంద్రీకృతమై ఉండటంతో ఈ జిల్లాలు నిరంతరం ఆదాయాన్ని కుమ్మరిస్తున్నాయి. వీటి తరువాత దక్షిణ భారతదేశంలో ఐటీ విప్లవానికి కేంద్రబిందువులైన బెంగళూరు అర్బన్, హైదరాబాద్, చెన్నై జిల్లాలు తమ ప్రభావాన్ని చాటుతున్నాయి. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ జిల్లా ఫార్మా, బయోటెక్నాలజీ మరియు సాఫ్ట్వేర్ రంగాల్లో ప్రపంచ స్థాయి గుర్తింపు పొందడం వల్ల దేశ ఆర్థిక వృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.
మరోవైపు ఉత్తరాదిన జాతీయ రాజధాని ఢిల్లీతో పాటు పారిశ్రామిక హబ్లుగా వెలుగొందుతున్న అహ్మదాబాద్, సూరత్, కోల్కతా మరియు గుర్గావ్ జిల్లాలు ఈ జాబితాలో నిలిచాయి. సంపద అంతా ఈ పదమూడు జిల్లాల్లోనే కేంద్రీకృతమవడానికి ప్రధాన కారణం ‘సేవల రంగం’ వృద్ధి. దేశ జీడీపీలో దాదాపు 55 శాతం వాటా సేవల రంగం నుంచే వస్తోంది. ఐటీ, బ్యాంకింగ్, ఫైనాన్స్ వంటి రంగాలు కేవలం మెట్రో నగరాల్లోనే అభివృద్ధి చెందడం వల్ల ఈ వ్యత్యాసం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అంతేకాకుండా దేశంలోని అగ్రగామి సంస్థల ప్రధాన కార్యాలయాలు ఇక్కడే ఉండటం వల్ల, దేశవ్యాప్తంగా సాగే వ్యాపార లావాదేవీల లెక్కలన్నీ ఈ జిల్లాల ఖాతాల్లోనే చేరుతున్నాయి.
ఈ కేంద్రీకరణ వల్ల ‘రెండు భారత్’ల సిద్ధాంతం బలపడుతోంది. ఒకవైపు ప్రతిభావంతులు, పెట్టుబడులు, అత్యాధునిక మౌలిక సదుపాయాలతో ఈ పదమూడు జిల్లాలు గ్లోబల్ సిటీలుగా మారుతుంటే, మిగిలిన వందలాది జిల్లాలు కనీస వృద్ధి కోసం పాకులాడాల్సి వస్తోంది. ఉదాహరణకు రంగారెడ్డి లేదా గుర్గావ్ జిల్లాల తలసరి ఆదాయంతో పోలిస్తే, బీహార్ లేదా ఒడిశాలోని మారుమూల జిల్లాల ఆదాయం పదింతలు తక్కువగా ఉంటోంది. ఈ అసమానతలను తొలగించాలంటే కేవలం మెట్రో నగరాలపైనే కాకుండా, ద్వితీయ శ్రేణి నగరాలను కూడా ఆర్థిక కేంద్రాలుగా తీర్చిదిద్దాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అభివృద్ధి వికేంద్రీకరణ జరిగినప్పుడే దేశం ఆర్థికంగా మరింత సుస్థిరమవుతుందని వారు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
