అగ్రరాజ్యాలకు వణుకు!

అగ్రరాజ్యాలకు వణుకు!
• పుతిన్ పక్కా స్కెచ్.
• భారత్‌కు యుద్ధ విమానం ‘సు-57’ ఆఫర్.
• చైనా ‘జే-20’కి చెక్ పెట్టేలా రష్యా సరికొత్త రక్షణ వ్యూహం.
• సుఖోయ్ తయారీపై భారత్‌కు పుతిన్ పిలుపు!

ఢిల్లీ, మహా.
ప్రపంచ రక్షణ రంగంలో సరికొత్త సమీకరణాలకు తెరలేస్తూ రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర సంచలనం రేపుతున్నాయి. దశాబ్ద కాలం క్రితం అర్ధాంతరంగా ఆగిపోయిన భారత్-రష్యా ఐదో తరం యుద్ధ విమాన ఉమ్మడి ప్రాజెక్టును మళ్లీ పట్టాలెక్కించేందుకు మాస్కో సరికొత్త వ్యూహంతో ముందుకు వచ్చింది. రష్యా గగనతలంలో అత్యంత శక్తివంతమైన, అమెరికా ఎఫ్-22 రాప్టర్, ఎఫ్-35 విమానాలకు దీటుగా రూపుదిద్దుకున్న ‘సుఖోయ్-57’ స్టెల్త్ యుద్ధ విమానాల ఉమ్మడి ఉత్పత్తి, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన బదిలీ, భవిష్యత్ అభివృద్ధిలో భాగస్వామ్యం కావాలని భారత్‌ను రష్యా బహిరంగంగానే కోరింది. చైనా సరిహద్దుల్లో జే-20 స్టెల్త్ విమానాల మోహరింపు వేగంగా పెరుగుతున్న తరుణంలో పుతిన్ చేసిన ఈ ప్రతిపాదన భారత వైమానిక దళ వ్యూహకర్తల్లో సరికొత్త చర్చకు దారితీసింది.
**అమెరికా రక్షణ సామ్రాజ్యానికి సవాల్.. సుఖోయ్-57 ప్రత్యేకతలివే!**
సుఖోయ్ డిజైన్ బ్యూరో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా అభివృద్ధి చేసిన సు-57.. రష్యా వైమానిక దళంలో అత్యంత అధునాతనమైన తొలి ఐదో తరం స్టెల్త్ యుద్ధ విమానం. శత్రు రాడార్ల కళ్లగప్పి సులభంగా దూసుకెళ్లే స్టెల్త్ సాంకేతికత, అసాధారణమైన ‘సూపర్‌క్రూయిజ్’ వేగం, అత్యాధునిక సెన్సార్ వ్యవస్థలు, ఎలక్ట్రానిక్ వార్‌ఫేర్ (ఈడబ్ల్యూ) సదుపాయాలు ఈ యుద్ధ విమానం సొంతం. సుదూర శ్రేణిలోని శత్రువుల గుండెల్లో నిద్రపోయేలా ఖచ్చితమైన దాడులు చేయగల సామర్థ్యం దీనికి ఉంది. గగనతలంలో తిరుగులేని ఆధిపత్యం సాధించడంతో పాటు భూభాగ లక్ష్యాలను అల్లాడించడానికి ఉపయోగపడే ఈ రాక్షస విమానాన్ని ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో కూడా రష్యా విజయవంతంగా వినియోగిస్తూ తన ప్రచారాన్ని ముమ్మరం చేస్తోంది.
**గతం ఒక పాఠం: 2018లో ఎందుకు వెనక్కి తగ్గారంటే?**
నిజానికి భారత్‌కు రష్యాతో ఐదో తరం యుద్ధ విమానాల తయారీ కొత్తేమీ కాదు. 2000ల మధ్యకాలంలోనే ‘ఫిఫ్త్ జనరేషన్ ఫైటర్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్’ పేరుతో ఉమ్మడి ప్రాజెక్టుకు ఇరు దేశాలు శ్రీకారం చుట్టాయి. భారీ పెట్టుబడులు, సాంకేతిక సహకారం అందించి భవిష్యత్ వైమానిక దళ అవసరాలను తీర్చుకోవాలని భారత్ భావించింది. అయితే, కాలక్రమేణా ఈ విమానం స్టెల్త్ సామర్థ్యంపై భారత్‌కు కొన్ని సందేహాలు వచ్చాయి. ఇంజిన్ పనితీరు నమ్మదగినదిగా ఉందా?, రాడార్ వ్యవస్థలు, అవియానిక్స్ నాణ్యత ఏ మేరకు ఉన్నాయి?, టెక్నాలజీ బదిలీ విషయంలో రష్యా ఎంతవరకు సహకరిస్తుంది? అనే ప్రశ్నలతో పాటు ప్రాజెక్టు ఖర్చులు అమాంతం పెరిగిపోవడంతో భారత్ అసంతృప్తికి గురైంది. దీంతో సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం 2018లో భారత్ ఈ ప్రాజెక్ట్ నుండి అధికారికంగా వైదొలిగింది.
**పుతిన్ తాజా ఆఫర్ వెనుక అసలు వ్యూహాత్మక రహస్యం!**
రష్యా ప్రస్తుతం ఈ పాత ప్రతిపాదనను మళ్లీ తెరపైకి తీసుకురావడం వెనుక బలమైన వ్యూహాత్మక, వాణిజ్య కారణాలు ఉన్నాయని రక్షణ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. భారత్ ఎప్పుడూ రష్యాకు నమ్మకమైన, కీలకమైన రక్షణ భాగస్వామి. కానీ, ఇటీవలి కాలంలో భారత్ రక్షణ అవసరాల కోసం కేవలం రష్యాపైనే ఆధారపడకుండా ఫ్రాన్స్ (రాఫెల్), అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ వంటి పాశ్చాత్య దేశాల నుంచి కూడా పెద్ద ఎత్తున కొనుగోళ్లు పెంచుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్‌తో ఐదో తరం రక్షణ బంధం బలపడితే, ఆసియా ఖండంలో రష్యా తన పట్టును, ప్రభావాన్ని నిలబెట్టుకోవచ్చని పుతిన్ భావిస్తున్నారు. అందుకే కేవలం విక్రయించడం మాత్రమే కాకుండా, భారత్‌లోనే దీని ఉత్పత్తికి ఆహ్వానం పలుకుతున్నారు.
**భారత్ ఆశలన్నీ స్వదేశీ ‘అమ్కా’ పైనే!**
రష్యా ఎన్ని ఆఫర్లు ఇచ్చినప్పటికీ, భారత్ ప్రస్తుతం తన సొంత ‘అడ్వాన్స్‌డ్ మీడియం కాంబాట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్’ ప్రాజెక్ట్‌పై అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా దృష్టి సారించింది. ఇది కేవలం ఒక కొత్త యుద్ధ విమానాన్ని తయారు చేసే కార్యక్రమం మాత్రమే కాదు, స్వయం సమృద్ధి రక్షణ రంగంలో (ఆత్మనిర్భర్ భారత్) అత్యున్నత సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని సాధించే వ్యూహాత్మక యజ్ఞం. విదేశాలపై ఆధారపడకుండా అత్యాధునిక ఐదో తరం స్టెల్త్ విమానాలను దేశీయంగానే రూపొందించి తయారు చేసే అగ్రదేశాల సరసన నిలవాలన్నదే భారత్ యొక్క దీర్ఘకాలిక స్వప్నం.
**పరిమిత కొనుగోళ్లు జరిగే అవకాశం ఉందా?**
స్వదేశీ అమ్కా ప్రాజెక్ట్ పూర్తిస్థాయిలో సిద్ధమై వైమానిక దళ సేవల్లోకి రావడానికి ఇంకా దశాబ్ద కాలం పైనే సమయం పట్టే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు, చైనా తన జే-20 స్టెల్త్ యుద్ధ విమానాలను భారత సరిహద్దుల్లో వేగంగా మోహరిస్తోంది. దీనికి తోడు భారత వైమానిక దళంలో ఉండాల్సిన ఫైటర్ స్క్వాడ్రన్‌ల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గుతుండటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఈ క్లిష్టమైన మధ్యంతర సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి, అత్యవసర రక్షణ అవసరాల కోసం రష్యా నుంచి పరిమిత సంఖ్యలో ‘సు-57’ విమానాల కొనుగోలు లేదా పరిమిత సాంకేతిక భాగస్వామ్యంపై భవిష్యత్తులో చర్చలు జరిగే అవకాశాలను రక్షణ నిపుణులు పూర్తిగా తోసిపుచ్చడం లేదు. అయినప్పటికీ, గతంలో లాగా పూర్తిగా రష్యాపై ఆధారపడే ఉమ్మడి అభివృద్ధి కార్యక్రమాల్లోకి భారత్ తిరిగి వెళ్లే అవకాశాలు చాలా తక్కువగానే కనిపిస్తున్నాయి.