టెహ్రాన్,మహా.
ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి వినియోగంపై ఇరాన్ కీలక నిర్ణయం ప్రకటించింది. ఇకపై ఈ మార్గం గుండా ప్రయాణించే వాణిజ్య నౌకల నుంచి సేవా రుసుములు వసూలు చేయనున్నట్లు వెల్లడించింది. అయితే తమతో స్నేహపూర్వక సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్న దేశాలకు ప్రత్యేక రాయితీలు, మినహాయింపులు కల్పించే అంశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు ఇరాన్ అధికారులు తెలిపారు. ఈ నిర్ణయం అమల్లోకి వస్తే ప్రపంచ సముద్ర వాణిజ్యం, చమురు సరఫరా వ్యవస్థపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
భద్రతా సేవలకు రుసుము
చైనాలోని ఇరాన్ రాయబారి అబ్దుల్ రెజా రహ్మానీ మాట్లాడుతూ, హోర్ముజ్ జలసంధి ఇరాన్ ప్రాదేశిక జలాల పరిధిలో ఉందని పేర్కొన్నారు. నౌకల సురక్షిత ప్రయాణానికి భద్రత కల్పించడం, సముద్ర రాకపోకలను పర్యవేక్షించడం, నావిగేషన్ సేవలు అందించడం వంటి కార్యక్రమాల కోసం సేవా రుసుములు వసూలు చేయనున్నట్లు తెలిపారు. ఇవి సాధారణ టోల్ రుసుములు కావని, సముద్ర భద్రతకు సంబంధించిన సేవలకే పరిమితమని ఆయన వివరించారు. ఈ ప్రక్రియలో ఒమన్తో కలిసి సమన్వయంతో వ్యవహరించనున్నట్లు వెల్లడించారు.
మిత్ర దేశాలకు ప్రత్యేక రాయితీలు
హోర్ముజ్ మార్గాన్ని వినియోగించే దేశాల్లో ఇరాన్తో సత్సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్న దేశాలకు సేవా రుసుముల్లో ప్రత్యేక రాయితీలు లేదా మినహాయింపులు ఇవ్వాలనే ప్రతిపాదనను పరిశీలిస్తున్నట్లు రహ్మానీ తెలిపారు. ఈ అంశంపై ఒమన్తో పూర్తి స్థాయి చర్చలు జరిపి తుది విధానాన్ని రూపొందించనున్నట్లు చెప్పారు. అలాగే హోర్ముజ్ జలసంధిని ఇతర దేశాలు సైనిక విన్యాసాలకు వేదికగా మార్చకూడదని కూడా ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలక మార్గం
హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచంలోనే అత్యంత వ్యూహాత్మక సముద్ర మార్గాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. పర్షియన్ గల్ఫ్ నుంచి ప్రపంచ మార్కెట్లకు వెళ్లే ముడి చమురు, సహజ వాయువులో గణనీయమైన భాగం ఈ మార్గం ద్వారానే రవాణా అవుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్ ప్రకటించిన సేవా రుసుముల నిర్ణయం అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లు, నౌకాయాన రంగం, బీమా వ్యయాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశముందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.
అంతర్జాతీయ చర్చలకు దారితీసే అవకాశం
హోర్ముజ్ జలసంధి నిర్వహణ, రుసుముల విధానం, సముద్ర రవాణా స్వేచ్ఛ వంటి అంశాలపై రాబోయే రోజుల్లో ప్రాంతీయ దేశాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థల మధ్య చర్చలు మరింత ముమ్మరమయ్యే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ కీలక సముద్ర మార్గంలో ఎలాంటి నిర్ణయమైనా ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉన్నందున అంతర్జాతీయ సమాజం ఈ పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తోంది.
