- అధికారిక లాంఛనాలతో ఆశా భోస్లే అంత్యక్రియలు.
- సంగీత సామ్రాజ్ఞి ఆశమ్మకు అశ్రు నివాళి.
ముంబై, మహా.
భారతీయ సంగీత వినీలాకాశంలో ఏడు దశాబ్దాల పాటు ధ్రువతారలా వెలిగిన అద్భుత స్వరం మూగబోయింది. తన గాత్రంతో కోట్లాది మంది హృదయాలను మీటి, వేల పాటలకు ప్రాణం పోసిన గాన కోకిల ఆశా భోస్లే భౌతిక ప్రయాణం ముగిసింది. ముంబైలోని శివాజీ పార్క్ సాక్షిగా, అశేష జనవాహిని అశ్రునయనాల మధ్య ఆమె భౌతిక కాయం పంచభూతాల్లో కలిసిపోయింది. ఒక సామాన్య బాలికగా మొదలై, గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ వరకు సాగిన ఆమె ప్రస్థానం భారతీయ చలనచిత్ర సంగీత చరిత్రలో ఒక సువర్ణ అధ్యాయం. ఆమె నిష్క్రమణతో ఒక మధుర స్వర యుగం అంతమవడమే కాకుండా, సంగీత ప్రపంచం ఒక నిశబ్ద వేదనలో మునిగిపోయింది**
సంగీత ప్రపంచంలో ఒక అద్భుతమైన అధ్యాయం ముగిసింది. ఏడు దశాబ్దాల పాటు తన మధుర స్వరంతో కోట్లాది మంది హృదయాలను గెలుచుకున్న ధ్రువతార ఆశా భోస్లే భౌతిక కాయం ముంబైలోని శివాజీ పార్క్లో అశ్రుతర్పణాల మధ్య పంచభూతాల్లో కలిసిపోయింది. వేల పాటలకు ప్రాణం పోసిన ఆమె వెళ్లిపోవడంతో భారతీయ చలనచిత్ర సంగీతంలో ఒక స్వర యుగం అంతమైంది. అశేష జనవాహిని, సినీ ప్రముఖులు, రాజకీయ దిగ్గజాల సమక్షంలో అధికారిక లాంఛనాలతో ఆమె అంత్యక్రియలు ముగిశాయి. 1943లో ప్రారంభమైన ఆమె ప్రయాణం అప్రతిహతంగా సాగింది. తన సోదరి లతా మంగేష్కర్తో కలిసి భారతీయ సినీ గీతాన్ని ప్రపంచ స్థాయికి తీసుకెళ్లిన ఘనత ఆమెది. దాదాపు 20కి పైగా భారతీయ భాషల్లో వేల సంఖ్యలో పాటలు పాడి గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్లో చోటు సంపాదించుకున్నారామె. క్లాసికల్ నుంచి పాప్ వరకు, గజల్స్ నుంచి వెస్ట్రన్ బీట్స్ వరకు ఆమె గొంతు పలకని రాగం లేదు, ఆవహించని భావం లేదు.
ఆశా భోస్లే అంటే వైవిధ్యానికి మారుపేరుగా నిలిచారు. ఒకవైపు లతాజీ మెలోడీలతో అలరిస్తుంటే, ఆశా తన స్వరంతో సరికొత్త ప్రయోగాలకు శ్రీకారం చుట్టారు. ఆర్.డి. బర్మన్ సంగీతంలో ఆమె పాడిన పాప్ సాంగ్స్ ఇప్పటికీ కుర్రకారును ఉర్రూతలూగిస్తాయి. ఓ.పి. నయ్యర్ స్వరకల్పనలో ఆమె పలికించిన చిలిపి రాగాలు ఎవరూ మరువలేరు. ముఖ్యంగా ‘ఉమ్రావ్ జాన్’ లోని గజల్స్ వింటుంటే ఆ గొంతులో ఎంతటి గాంభీర్యం మరియు లోతు ఉందో అర్థమవుతుంది. ప్రతి పాటలోనూ ఆమె ఒక కొత్త అనుభూతిని పండించేవారు. కేవలం హిందీలోనే కాకుండా ప్రాంతీయ భాషల్లోనూ ఆమె ముద్ర స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆమె గొంతులో ఉన్న వశీకరణ శక్తి సామాన్యుల నుంచి పండితుల వరకు అందరినీ కట్టిపడేసింది. సంగీత దర్శకులు ఆమె గొంతును ఒక ప్రయోగశాలగా భావించేవారంటే ఆమె ప్రతిభను అర్థం చేసుకోవచ్చు.
శివాజీ పార్క్ మైదానం ఆమె ఆఖరి యాత్ర సమయంలో జనసంద్రమైంది. తమ ప్రియతమ గాయనిని ఆఖరిసారి చూసేందుకు అభిమానులు గంటల తరబడి వేచి చూశారు. ఆమె పార్థివ దేహం వద్ద సినీ దిగ్గజాలు నివాళులు అర్పిస్తుంటే, వాతావరణం అంతా ఆమె పాటల జ్ఞాపకాలతో నిండిపోయింది. ఆమె పాట మరణం లేని మధుర జ్ఞాపకమని, ఆ స్వరం అమరమని, ఆ పేరు అజరామరమని అభిమానులు కన్నీటి వీడ్కోలు పలికారు. ఆమె ఈ లోకాన్ని వదిలి వెళ్లిపోడంతో సంగీత ప్రపంచం ఒక గొప్ప స్వరాన్ని కోల్పోయినట్లయింది. కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ప్రతినిధులు ఆమెకు అధికారిక లాంఛనాలతో తుది వీడ్కోలు పలికారు. ఆమె కడసారి చూపు కోసం సినీ రంగానికి చెందిన నటీనటులు, గాయకులు, సాంకేతిక నిపుణులు భారీ సంఖ్యలో తరలివచ్చారు.
భారత ప్రభుత్వం ఆమెను ‘దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే’, ‘పద్మవిభూషణ్’ వంటి అత్యున్నత పురస్కారాలతో గౌరవించింది. కానీ, ఆమెకు దక్కిన అసలైన గౌరవం కోట్లాది మంది అభిమానుల గుండెల్లో ఉన్న స్థానం. నేడు ఆమె భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా.. ఆమె వదిలి వెళ్ళిన సంగీత నిధి ఎప్పటికీ సజీవంగా ఉంటుంది. మ్యూజిక్ ప్లాట్ఫార్మ్స్లో వినబడే ప్రతి మధుర గీతంలోనూ ఆమె స్వర తరంగాలు మార్మోగుతూనే ఉంటాయి. ఆశా భోస్లే ఒక వ్యక్తి కాదు, ఒక వ్యవస్థ. ఏడు దశాబ్దాల పాటు సంగీత సరస్వతికి ఆమె చేసిన సేవలు అనన్య సామాన్యం. వేల పాటల రూపంలో ఆమె మనందరి మదిలో గూడు కట్టుకొని ఉంటారు. ఆ ధ్రువతార ఇక సెలవు తీసుకున్నా, ఆమె వెలుగు మాత్రం సంగీత ప్రియుల హృదయాల్లో ఎప్పటికీ ఆరిపోదు. జ్వాలగా వెలిగిన ఆ స్వర యుగానికి ఇవే మా అశ్రు నివాళులు. ఆమె మరణం భారతీయ సంస్కృతికి , కళా రంగానికి తీరని లోటు. ఆమె జ్ఞాపకాలు ఆమె పాటల రూపంలో తరతరాలకు స్ఫూర్తినిస్తూనే ఉంటాయి.
