పాతాళానికి ప్రాణవాయువు.
* హైదరాబాద్లో అడుగంటిన భూగర్భ జలాలు.
*కుత్బుల్లాపూర్లో 32 మీటర్ల కిందకే.
* 588 మండలాల్లో వేసవి సెగ, పడిపోతున్న నీటిమట్టాలు.
*నెల రోజుల్లోనే 2 మీటర్ల పతనం.
* నీటి ఊటల్లేని బోర్లు.. ట్యాంకర్ల కోసం క్యూలు.
హైదరాబాద్, మహా.
భాగ్యనగరం నీటి సంక్షోభం దిశగా వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. భానుడి భగభగలకు తోడు అతిగా భూగర్భ జలాలను తోడేస్తుండటంతో నగరం కింద నీటి నిల్వలు నిండుకుంటున్నాయి. తాజా గణాంకాల ప్రకారం హైదరాబాద్లోని దాదాపు 80 శాతం ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలమట్టం 10 మీటర్ల కంటే దిగువకు పడిపోవడం పరిస్థితి తీవ్రతను చాటుతోంది. ముఖ్యంగా నగరం శివారులోని కుత్బుల్లాపూర్ ప్రాంతం ఈ సంక్షోభానికి నిలువుటద్దంగా నిలుస్తోంది. ఇక్కడ భూగర్భ జలాలు ఏకంగా 32 మీటర్ల కంటే లోతుకు పడిపోవడంతో ఆ ప్రాంత వాసులు తీవ్ర నీటి ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నారు. గతంలో ఎన్నడూ లేని విధంగా కేవలం ఒక్క నెల వ్యవధిలోనే పలు చోట్ల జలమట్టం 2 మీటర్ల మేర పడిపోవడం అధికారులను విస్మయానికి గురిచేస్తోంది. కాంక్రీట్ అరణ్యంగా మారిన నగరంలో వర్షపు నీరు భూమిలోకి ఇంకే మార్గం లేకపోవడం, అపార్ట్మెంట్లు, వాణిజ్య సముదాయాల్లో భారీ బోర్లు వేసి నీటిని తోడేస్తుండటమే ఈ పతనానికి ప్రధాన కారణమని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా చూస్తే పరిస్థితి ఏమీ ఆశాజనకంగా లేదు. మే నెల నాటికి రాష్ట్రంలోని 612 మండలాల్లో 588 మండలాలు వడగాల్పుల ప్రభావానికి లోనవుతున్నాయని నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. దీనివల్ల బావుల్లో, బోర్లలో నీటి మట్టాలు గణనీయంగా తగ్గుతున్నాయి. వికారాబాద్ వంటి జిల్లాల్లో సగటు నీటిమట్టం 13.72 మీటర్లకు చేరుకోగా, ఖమ్మం వంటి కొన్ని జిల్లాల్లో 4.5 మీటర్ల వద్ద నీరు అందుబాటులో ఉండటం కొంత ఊరటనిస్తోంది. అయితే, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ‘రెడ్ జోన్’ (20 మీటర్ల కంటే లోతుకు నీరు పడిపోయిన ప్రాంతాలు) విస్తీర్ణం గతేడదితో పోలిస్తే 36 శాతం పెరగడం ప్రమాద ఘంటికలను మోగిస్తోంది. ఏప్రిల్ నెలలో ఒక్క హైదరాబాద్లోనే సుమారు 2.85 లక్షల వాటర్ ట్యాంకర్ల బుకింగ్స్ జరిగాయంటే, బోర్లు ఏ స్థాయిలో విఫలమవుతున్నాయో అర్థం చేసుకోవచ్చు.
కేవలం నగరాలే కాకుండా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కూడా భూగర్భ జలాల వినియోగం పెరగడం, భూమి పొరల్లో ఉండే గట్టి రాతి నిర్మాణం (ఇగ్నియస్ రాక్) కారణంగా నీరు త్వరగా రీఛార్జ్ కాకపోవడం తెలంగాణ ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన భౌగోళిక సవాలు. కుత్బుల్లాపూర్తో పాటు కూకట్పల్లి, ఎస్ఆర్ నగర్, మల్కాజిగిరి వంటి ప్రాంతాల్లో కూడా జలమట్టాలు ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఇప్పటికైనా వర్షపు నీటి సంరక్షణ పద్ధతులు, ఇంకుడు గుంతల నిర్మాణంపై ప్రభుత్వం మరియు ప్రజలు యుద్ధ ప్రాతిపదికన స్పందించకపోతే భవిష్యత్తులో గొంతు తడుపుకోవడానికి చుక్క నీరు దొరకని పరిస్థితి ఏర్పడుతుందని పర్యావరణవేత్తలు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. భూగర్భ జలశాఖ అధికారుల విశ్లేషణ ప్రకారం, రానున్న వర్షాకాలంలో సగటు కంటే ఎక్కువ వర్షపాతం నమోదైతే తప్ప ఈ లోటు పూడ్చడం అసాధ్యంగా కనిపిస్తోంది.
