సరిహద్దులు దాటుతున్న సన్నాలు..!

సరిహద్దులు దాటుతున్న సన్నాలు..!
• యాసంగి సన్నాలకు పొరుగు రాష్ట్రాల క్యూ.
• పొరుగు రాష్ట్రాల నుండి దళాల ప్రవేశం.
• 20 లక్షల టన్నుల ధాన్యం నేరుగా కొనుగోలు.
• తుంగభద్ర క్రాప్ హాలిడే ఎఫెక్ట్.
• కర్ణాటకలో 18 లక్షల టన్నుల కొరత.
• సరిహద్దు జిల్లాల నుంచి 5 లక్షల టన్నుల ఎగుమతి.
• ఏపీ, తమిళనాడుకు 4.5 లక్షల టన్నులు.
• మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకకు 2 లక్షల టన్నులు.
• 7,143 కొనుగోలు కేంద్రాలున్న దళారులదే హవా.

హైదరాబాద్, మహా.

తెలంగాణ రాష్ట్రంలో రైతన్న పండించిన యాసంగి సన్న ధాన్యానికి దేశవ్యాప్తంగా, మరీ ముఖ్యంగా పొరుగు రాష్ట్రాల్లో అనూహ్యమైన, మునుపెన్నడూ లేని స్థాయిలో డిమాండ్ ఏర్పడింది. ఒకవైపు ఈ యాసంగి సీజన్‌లో రికార్డు స్థాయిలో 90 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల (ఎల్ఎంటీ) ధాన్యం సేకరించాలని రాష్ట్ర పౌర సరఫరాల శాఖ భారీ లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకోగా, క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులు మాత్రం ప్రభుత్వ అంచనాలను పూర్తిగా తలకిందులు చేస్తున్నాయి. కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, తమిళనాడు రాష్ట్రాల నుంచి బడా వ్యాపారులు, దళారులు వందలాది లారీలతో రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశించారు. మార్కెట్ వర్గాల ప్రాథమిక గణాంకాల ప్రకారం సుమారు 15 నుంచి 20 లక్షల టన్నుల సన్న ధాన్యాన్ని ఈ వ్యాపారులు నేరుగా రైతుల కల్లాల వద్దే కొనుగోలు చేసి రాత్రికి రాత్రే సరిహద్దులు దాటిస్తున్నారు. ఈ భారీ వలసల కారణంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లు కనీసం 75 లక్షల టన్నుల మార్కును చేరుకోవడం కూడా కష్టమేననే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. దళారుల ప్రవేశం, కర్ణాటకలో 18 లక్షల టన్నుల కొరత, ఏపీకి 4.5 లక్షల టన్నుల తరలింపు, మహారాష్ట్రకు మరో 2 లక్షల టన్నుల ఎగుమతి.. ఇవన్నీ తెలంగాణ వరి కొనుగోళ్ల ముఖచిత్రాన్ని సమూలంగా మార్చేస్తున్నాయి.
**తుంగభద్ర క్రాప్ హాలిడే ఎఫెక్ట్.. కర్ణాటకలో తీవ్ర ధాన్యం కొరత**
సరిహద్దులు దాటుతున్న ఈ సన్నాల వెల్లువకు ప్రధాన కారణం కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని పరిస్థితులే. ఆ రాష్ట్రానికి జీవనాడిగా ఉన్న తుంగభద్ర డ్యామ్ 33వ గేటుకు భారీ మరమ్మతులు జరుగుతుండటం తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. నీటి కొరత కారణంగా కర్ణాటకలోని ‘రైస్ బౌల్’గా పిలిచే రాయచూర్, బళ్లారి, కొప్పళ, విజయనగర జిల్లాల్లో ప్రభుత్వం ఈ సీజన్‌కు ‘క్రాప్ హాలిడే’ (పంట విరామం) ప్రకటించింది. వాస్తవానికి ఈ నాలుగు జిల్లాల్లో కలిపి దాదాపు 6 లక్షల ఎకరాల్లో వరి సాగవుతుంది. ప్రతి సీజన్‌లో ఇక్కడి నుంచి 18 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల అత్యుత్తమ నాణ్యత గల సన్న ధాన్యం ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఐటీ కారిడార్ బెంగళూరుతో సహా కర్ణాటకలోని మెజారిటీ ప్రాంతాలకు ఇక్కడి నుంచే బియ్యం సరఫరా అవుతుంది. క్రాప్ హాలిడే కారణంగా ఈ 18 లక్షల టన్నుల భారీ లోటు ఏర్పడటంతో ఆ రాష్ట్ర వ్యాపారులు, రైస్ మిల్లర్లు దిక్కుతోచక పూర్తిగా తెలంగాణ యాసంగి పంటపైనే ఆధారపడ్డారు. ఈ గ్యాప్‌ను భర్తీ చేసుకునేందుకు కర్ణాటక వ్యాపారులు మూకుమ్మడిగా తెలంగాణ వ్యవసాయ క్షేత్రాలపై పడ్డారు.
**దక్షిణ తెలంగాణ నుంచి 5 లక్షల టన్నుల వలస**
కర్ణాటక వ్యాపారులు తమ రవాణా ఖర్చులను తగ్గించుకునేందుకు భౌగోళికంగా తమకు అత్యంత సమీపంలో ఉన్న దక్షిణ తెలంగాణ జిల్లాలను తమ కొనుగోలు కేంద్రాలుగా మార్చుకున్నారు. ఉమ్మడి మహబూబ్ నగర్ పరిధిలోని జోగులాంబ గద్వాల, నారాయణపేట, మరియు వికారాబాద్ జిల్లాల్లో ఈ యాసంగిలో సుమారు 10 లక్షల టన్నుల ధాన్యం దిగుబడి వస్తుందని వ్యవసాయ శాఖ ప్రాథమికంగా అంచనా వేసింది. అయితే, ఇందులో సగానికి పైగా, అంటే దాదాపు 5 లక్షల టన్నుల సన్న ధాన్యాన్ని కర్ణాటక వ్యాపారులు నేరుగా గ్రామాలకే వెళ్లి రైతుల కల్లాల వద్దే తూకాలు వేసుకుంటున్నారు. రవాణా భారం లేకపోవడం, చేతికి వెంటనే నగదు అందుతుండటంతో ఇక్కడి రైతులు కూడా ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాల కంటే కర్ణాటక వ్యాపారులకే తమ పంటను విక్రయించేందుకు మొగ్గు చూపుతున్నారు.
**బోధన్ కేంద్రంగా నాందేడ్, కర్ణాటకకు 2 లక్షల టన్నులు**
రాష్ట్రంలో వరి కోతలు అత్యంత ముందుగా ప్రారంభమయ్యే ఉత్తర తెలంగాణలోని నిజామాబాద్ జిల్లా పొరుగు రాష్ట్రాల వ్యాపారులకు అతిపెద్ద అడ్డాగా మారింది. నిజామాబాద్ జిల్లా వ్యాప్తంగా ఈ సీజన్‌లో 4.5 లక్షల టన్నుల సన్న ధాన్యం మార్కెట్‌కు వస్తుందని అధికారులు భావించారు. అయితే, ఇక్కడ ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలు పూర్తిస్థాయిలో సన్నద్ధం కాకముందే, కేవలం బోధన్ నియోజకవర్గం మరియు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల నుంచే సుమారు 2 లక్షల టన్నుల సన్న ధాన్యాన్ని మహారాష్ట్ర (నాందేడ్, ధర్మాబాద్ ప్రాంతాలు), మరియు కర్ణాటక వ్యాపారులు పోటీ పడి మరీ కొనుగోలు చేసి తరలించారు. ఆరంభంలోనే సగానికి పైగా ప్రైవేట్ కొనుగోళ్లు జరిగిపోవడంతో అధికార యంత్రాంగం నివ్వెరపోవాల్సి వచ్చింది.
**ఏపీ, చెన్నై మార్కెట్లకు నల్గొండ, ఖమ్మం సన్నాలు**
మరోవైపు తెలంగాణ తూర్పు, దక్షిణ సరిహద్దుల్లో ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు రాష్ట్రాలకు సైతం సన్నాల తరలింపు జోరుగా సాగుతోంది. ధాన్యాగారాలుగా పేరుగాంచిన ఉమ్మడి నల్గొండ జిల్లా నుంచి సుమారు 3 లక్షల టన్నులు, ఉమ్మడి ఖమ్మం జిల్లా నుంచి సుమారు 1.5 లక్షల టన్నుల ధాన్యం ఏపీకి వెళుతున్నట్లు మార్కెట్ వర్గాల డేటా స్పష్టం చేస్తోంది. ఏపీలోని కృష్ణా, గుంటూరు జిల్లాల మిల్లర్లతో పాటు, తమిళనాడు రాజధాని చెన్నైకి చెందిన బడా వ్యాపారులు స్థానిక కమీషన్ ఏజెంట్ల ద్వారా ఈ 4.5 లక్షల టన్నుల భారీ లావాదేవీలను తెరవెనుక నడిపిస్తున్నారు. దీనికి తోడు, ఆసియాలోనే అతిపెద్ద రైస్ మిల్లింగ్ హబ్‌గా ఉన్న మిర్యాలగూడలోని 150కి పైగా స్థానిక రైస్ మిల్లులు సైతం రోజుకు వేలాది టన్నుల సన్నాలను తమ గోదాముల్లో నిల్వ చేసుకుంటున్నాయి. బయటి వ్యాపారులకు ధాన్యం దక్కకుండా వీరు కూడా నేరుగా రైతులకే వల వేస్తున్నారు.
**7,143 కొనుగోలు కేంద్రాలు.. అయినా దళారులదే హవా**
ఇతర రాష్ట్రాల వ్యాపారులు ఇంత భారీ ఎత్తున చొరబడటంతో తెలంగాణ పౌర సరఫరాల శాఖ లక్ష్యాలు నీరుగారిపోతున్నాయి. ఈ యాసంగిలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రైతుల నుంచి 90 లక్షల టన్నుల ధాన్యాన్ని సేకరించాలనే సదుద్దేశంతో ప్రభుత్వం ఏకంగా 7,143 కొనుగోలు కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసింది. కానీ, పక్కా ప్రణాళికతో దళారులు వ్యవహరిస్తుండటం, దాదాపు 15 నుంచి 20 లక్షల టన్నుల సన్నాలు నేరుగా పక్క రాష్ట్రాలకు వెళ్లిపోతుండటంతో, ప్రభుత్వ కేంద్రాలకు ధాన్యం రాక గణనీయంగా పడిపోయింది. క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న ఈ విపత్కర పరిస్థితులను గమనిస్తున్న వ్యవసాయ మార్కెట్ విశ్లేషకులు, ఈసారి ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లు మహా అయితే 75 నుంచి 80 లక్షల టన్నులకే పరిమితం అయ్యే అవకాశం ఉందని కుండబద్దలు కొడుతున్నారు.
**రూ.2,703 పక్కా ధర ఉన్నా.. కల్లాల వద్ద రైతుల కన్నీరు**
సన్నాలు పండించిన రైతులను ప్రోత్సహించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం గ్రేడ్-ఏ ధాన్యానికి క్వింటాల్‌కు రూ.2,203 కనీస మద్దతు ధరను నిర్ణయించగా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుని దానికి అదనంగా రూ.500 బోనస్ ఇస్తూ మొత్తం రూ.2,703 చెల్లిస్తోంది. ఇంత అద్భుతమైన, లాభదాయకమైన ధరను ప్రభుత్వం అందిస్తున్నప్పటికీ.. కొనుగోలు కేంద్రాల వద్ద సరైన మౌలిక సదుపాయాలు లేకపోవడం రైతులను తీవ్రంగా బాధిస్తోంది. గన్నీ బ్యాగుల (గోనె సంచుల) కొరత, తేమ శాతం పేరిట కోతలు, తూకాల్లో విపరీతమైన జాప్యం వల్ల రైతులు రోజుల తరబడి రోడ్ల మీదే నిరీక్షించాల్సి వస్తోంది. ప్రస్తుతం సుమారు 15 వేల మందికి పైగా రైతులు వివిధ జిల్లాల్లోని కల్లాల వద్ద అకాల వర్షాలకు తడిసిన ధాన్యంతో పడిగాపులు కాస్తున్నారు. ప్రైవేట్ వ్యాపారులు సరిగ్గా ప్రభుత్వ వ్యవస్థలోని ఈ లోపాలనే ఆసరాగా చేసుకుని, తక్కువ సమయం, స్పాట్ క్యాష్ ఆఫర్లతో లక్షల టన్నుల అమూల్యమైన సన్న ధాన్యాన్ని తమ రాష్ట్రాలకు తరలించుకుపోతున్నారు. వ్యవస్థాపరమైన లోపాలను సవరించకపోతే, ప్రభుత్వం అందిస్తున్న బోనస్ ప్రయోజనం అసలైన రైతుకు కాకుండా దళారుల జేబుల్లోకే వెళుతుందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.