ఢిల్లీ, మహా
భారతీయ కుటుంబాల వద్ద వేల టన్నుల బంగారం లాకర్లు, ఇళ్లలో నిరుపయోగంగా ఉండిపోతోంది. ఇదే బంగారం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఉపయోగపడేలా చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం మరోసారి గోల్డ్ మానిటైజేషన్ స్కీమ్ను కొత్త రూపంలో తీసుకురావడానికి సిద్ధమవుతోంది. ఈసారి బ్యాంకులతో పాటు గుర్తింపు పొందిన నగల దుకాణాలను కూడా బంగారం సేకరణ భాగస్వాములుగా చేర్చే ప్రతిపాదన పరిశీలనలో ఉంది. వచ్చే రెండు వారాల్లో అధికారిక ప్రకటన వచ్చే అవకాశమున్నట్లు సమాచారం. దేశంలో వినియోగం లేకుండా ఉన్న సుమారు 30 వేల టన్నుల బంగారంలో కనీసం కొంత భాగమైనా ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడమే ప్రధాన లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
ఎందుకు కొత్త స్కీమ్?
భారతదేశం ప్రపంచంలో అత్యధికంగా బంగారం వినియోగించే దేశాల్లో ఒకటి. ప్రతి సంవత్సరం భారీ స్థాయిలో బంగారం దిగుమతి చేసుకోవాల్సి వస్తోంది. దీంతో విదేశీ మారక నిల్వలపై ఒత్తిడి పెరగడమే కాకుండా వాణిజ్య లోటు కూడా అధికమవుతోంది. మరోవైపు ప్రజల వద్ద ఉన్న బంగారం ఎక్కువ భాగం లాకర్లలోనే నిల్వ ఉండిపోతోంది. ఈ పరిస్థితిని మార్చేందుకు నిరుపయోగంగా ఉన్న బంగారాన్ని బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడమే ఈ పథకం వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశం.
ఈసారి కొత్తదనం ఏమిటి?
2015లో ప్రారంభించిన గోల్డ్ మానిటైజేషన్ స్కీమ్లో ప్రధానంగా బ్యాంకుల ద్వారా మాత్రమే బంగారం డిపాజిట్ చేసుకునే అవకాశం ఉండేది. కొత్త ప్రతిపాదనలో దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన జ్యువెలరీ దుకాణాలను “కలెక్షన్ పార్ట్నర్లు”గా చేర్చే అంశం పరిశీలనలో ఉంది. ప్రజలకు సుపరిచితమైన నగల వ్యాపారుల ద్వారా సేవలు అందితే స్కీమ్పై విశ్వాసం పెరిగి భాగస్వామ్యం కూడా పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం, పరిశ్రమ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
2015 పథకం ఎందుకు విఫలమైంది?
పాత పథకానికి ప్రజల నుంచి ఆశించిన స్థాయిలో స్పందన రాలేదు. అందుకు అనేక కారణాలు ఉన్నాయి. కుటుంబ వారసత్వ నగలు కరిగిపోతాయనే భావన, బంగారంపై భావోద్వేగ అనుబంధం, డిపాజిట్ ప్రక్రియ క్లిష్టంగా ఉండటం, పరిమిత బ్యాంకు కేంద్రాలు, తక్కువ వడ్డీ వంటి అంశాలు ప్రజలను వెనక్కి నెట్టాయి. ఫలితంగా ప్రభుత్వం ఆశించిన స్థాయిలో బంగారం సమీకరణ జరగలేదు. అందుకే ఈసారి నిర్మాణాత్మక మార్పులతో కొత్త విధానాన్ని తీసుకురావాలని ప్రయత్నిస్తోంది.
ప్రజలకు కలిగే ప్రయోజనాలు.
కొత్త స్కీమ్లో బంగారం డిపాజిట్ చేసిన వారికి వడ్డీ ఆదాయం లభించే అవకాశం ఉంది. ఇంట్లో లేదా లాకర్లలో నిరుపయోగంగా ఉండే బంగారం ఆదాయాన్ని తెచ్చిపెట్టే ఆస్తిగా మారుతుంది. భద్రత కూడా పెరుగుతుంది. బంగారం కొనుగోలు కోసం దేశం విదేశాలపై ఆధారపడే పరిస్థితి కొంత మేర తగ్గే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం, బ్యాంకులు, నగల పరిశ్రమ, వినియోగదారులు అందరికీ ప్రయోజనం కలిగే విధంగా విధానాన్ని రూపొందించే ప్రయత్నం జరుగుతోందని సమాచారం.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం.
దేశంలో ఉన్న నిరుపయోగ బంగారంలో కొద్దిపాటి భాగం కూడా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి వస్తే వేల కోట్ల రూపాయల విలువైన ఆస్తి ఉత్పాదక పెట్టుబడిగా మారుతుంది. దీంతో బంగారం దిగుమతులు తగ్గే అవకాశం ఉంది. విదేశీ మారక నిల్వలపై ఒత్తిడి తగ్గవచ్చు. వాణిజ్య లోటును నియంత్రించడంలో కూడా ఇది కొంత మేర ఉపయోగపడుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అయితే ఈ స్కీమ్ విజయవంతం కావాలంటే కొన్ని కీలక అంశాలపై స్పష్టత అవసరం. డిపాజిట్ చేసిన నగలు తిరిగి అదే రూపంలో వస్తాయా? లేక కరిగించి బంగారంగా మాత్రమే ఇస్తారా? వడ్డీ రేటు ఎంత ఉంటుంది? పన్ను రాయితీలు ఉంటాయా? జ్యువెలరీ దుకాణాల ఎంపిక ఎలా ఉంటుంది? వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు విడుదల చేయాల్సి ఉంటుంది.
విజయం ఆధారపడేది విశ్వాసంపైనే.
గోల్డ్ మానిటైజేషన్ స్కీమ్కు ఇది రెండో అవకాశం అని చెప్పొచ్చు. గతంలో జరిగిన లోపాలను సరిదిద్ది, ప్రజలకు సులభమైన విధానం, ఆకర్షణీయమైన వడ్డీ, పారదర్శక వ్యవస్థ, విశ్వసనీయమైన సేవలు అందించగలిగితే ఈసారి పథకం విజయవంతమయ్యే అవకాశాలు ఉన్నాయి. అయితే అధికారిక ప్రకటన వచ్చే వరకు తుది నిబంధనలు ఖరారు కాలేదని గుర్తుంచుకోవాలి. ప్రస్తుతం వెలువడిన వివరాలు ప్రతిపాదిత రూపకల్పన ఆధారంగా ఉన్నాయని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.
