*విదేశీ నిధుల నియంత్రణ చట్టం (FCRA) తాజా సవరణలు: మత మార్పిడులు, దేశ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలపై కేంద్రం ఉక్కుపాదం*
(పి.వి.బాబ్జి, జియో పొలిటికల్ అనలిస్ట్)
విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ చట్టం (ఎఫ్.సి.ఆర్.ఎ) – 2026కు కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన తాజా సవరణలు ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో తీవ్ర చర్చనీయాంశమయ్యాయి. సామాజిక సేవ, మతపరమైన కార్యకలాపాల ముసుగులో జరుగుతున్న ‘మత మార్పిడుల’ (ప్రాసెలిటైజేషన్)కు విదేశీ నిధులు వాడటాన్ని ఈ చట్టం కింద ప్రభుత్వం కఠినంగా నిషేధించడమే ఇందుకు ప్రధాన కారణం. దేశాభివృద్ధి, దాతృత్వం పేరుతో కోట్లాది రూపాయల విదేశీ నిధులను దారి మళ్లించి, బలవంతపు మత మార్పిడులకు మరియు ఇతర రహస్య ఎజెండాలకు వాడుతున్న సంస్థల ఆటకట్టించేందుకు ఈ సవరణలు ఉపకరిస్తాయి.
తమ చీకటి కార్యకలాపాలకు, చట్టవిరుద్ధ లక్ష్యాలకు అడ్డుకట్ట పడుతుండటంతో కొన్ని అంతర్జాతీయ సంస్థలు, గ్లోబల్ డార్క్ వెబ్లు ఈ చట్టం పారదర్శకంగా లేదని, సామాజిక సేవకు వ్యతిరేకమని విమర్శిస్తున్నాయి. కానీ, ఈ ఆరోపణలకు, చట్టం వెనుక ఉన్న అసలు ఉద్దేశాలకు ఏమాత్రం పొంతన లేదు.
*తాజా ఎఫ్.సి.ఆర్.ఎ-2.0 సవరణల్లోని ముఖ్యాంశాలు:
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, భారతదేశంలో కార్యకలాపాలు సాగిస్తున్న ఎన్జీవోలు, పౌర సమాజ సంస్థలు తమ సంస్థాగత లక్ష్యాలను, నిధులు అందిస్తున్న అసలు దాతల వివరాలను, అలాగే తమ సోషల్ మీడియా ఖాతాలను పారదర్శకంగా వెల్లడించాలి. అత్యంత కీలకమైన విషయమేమిటంటే, విదేశీ నిధులతో చేసే విశ్వాస ఆధారిత లేదా మతపరమైన కార్యక్రమాల్లో ‘మత మార్పిడి’కి ఏమాత్రం చోటు లేదని ఈ సవరణలు స్పష్టం చేశాయి. దీనితో పాటు విదేశీ సిబ్బంది, సంస్థల సీఈఓలు, లైసెన్సుల పునరుద్ధరణ ప్రక్రియ, నిధుల వినియోగ మార్గాలపై ప్రభుత్వం కఠినమైన నియమావళిని అమలు చేస్తోంది.
దీని అర్థం దేశంలో విదేశీ నిధులను పూర్తిగా నిషేధించారని కాదు. పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, విపత్తు సహాయక చర్యలు, ప్రార్థనాలయాల నిర్వహణ, ఇతర నిజమైన దాతృత్వ సేవల కోసం సంస్థలు ఇప్పటికీ విదేశీ నిధులను యథేచ్ఛగా స్వీకరించవచ్చు. కానీ, సేవా ముసుగులో ఆ నిధులను మత మార్పిడి కార్యక్రమాలకు మళ్లిస్తే మాత్రం ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలు తీసుకుంటుంది. భారీ జరిమానాలు విధించడంతో పాటు సంస్థ లైసెన్స్ను పూర్తిగా రద్దు చేసే అవకాశం కూడా ఉంది. ఈ విధానం ద్వారా, నిజమైన మానవతా కార్యక్రమాలకు, దేశ సార్వభౌమాధికారానికి ముప్పు తెచ్చే చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాలకు మధ్య కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక స్పష్టమైన విభజన రేఖను గీసింది.
*గత చట్టంలోని లొసుగులు – దుర్వినియోగం:
2011లో అప్పటి యూపీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో తొలిసారిగా ఈ ఎఫ్.సి.ఆర్.ఎ చట్టం ప్రజల ముందుకు వచ్చింది. ఆరంభంలో విద్యా, సామాజిక, సాంస్కృతిక, మతపరమైన అవసరాల కోసం విదేశాల నుంచి విరాళాలు స్వీకరించడానికి పెద్దగా ఆంక్షలు ఉండేవి కావు. ప్రాథమిక వివరాలు అందించి, వార్షిక రిటర్న్స్ దాఖలు చేస్తే సరిపోయేది. అయితే ‘మతపరమైన కార్యకలాపాలు’ అంటే ఏమిటో చట్టంలో స్పష్టమైన ప్రస్తావన లేకపోవడం అతిపెద్ద లోపంగా మారింది. ఈ లొసుగును ఆసరాగా చేసుకున్న స్వార్థ శక్తులు, సామాజిక సేవ ముసుగులో మిలియన్ల కొద్దీ డాలర్లను దేశంలోకి పంపి మత మార్పిడులను విపరీతంగా ప్రోత్సహించాయి.
*జాతీయ భద్రత, ఆర్థిక వ్యవస్థల పరిరక్షణ దిశగా చర్యలు:
గత పదేళ్లలో విదేశీ నిధులు ఏ విధంగా పక్కదారి పట్టాయో గమనిస్తే ఈ సవరణల ఆవశ్యకత అర్థమవుతుంది. ముంబై, మణిపూర్, జార్ఖండ్ లాంటి ప్రాంతాల్లో సామాజిక సంక్షేమం పేరుతో ఆర్థికంగా వెనుకబడిన, గిరిజన వర్గాలను కొన్ని సంస్థలు తీవ్రస్థాయిలో మతం మార్పిస్తున్నట్లు ఇంటిలిజెన్స్ వర్గాల నివేదికలు స్పష్టం చేశాయి. ఈ బలవంతపు మత మార్పిడుల ఆధారంగా ఇప్పటికే 20,000కు పైగా ఎఫ్.సి.ఆర్.ఎ రిజిస్ట్రేషన్లను కేంద్రం రద్దు చేయడం లేదా సస్పెండ్ చేయడం జరిగింది.
అలాగే, 2014లో ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో ప్రధానమంత్రి కార్యాలయానికి సమర్పించిన నివేదిక ప్రకారం.. కొన్ని విదేశీ నిధులతో నడిచే ఎన్జీవోలు ఉద్దేశపూర్వకంగానే దేశంలోని బొగ్గు, మైనింగ్ ప్రాజెక్టులకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు చేపడుతూ భారతదేశ ఆర్థిక వృద్ధిని దెబ్బతీస్తున్నాయి.
ఉదాహరణకు: నెదర్లాండ్స్కు చెందిన పర్యావరణ సంస్థ ‘గ్రీన్పీస్ ఇండియా’, తమిళనాడులోని కుడంకుళం అణు విద్యుత్ కేంద్రానికి వ్యతిరేకంగా ఆందోళనలు రేకెత్తించి, భారతదేశ ఇంధన భద్రతా లక్ష్యాలను దెబ్బతీసే ప్రయత్నం చేసింది. ఫలితంగా 2015లో ప్రభుత్వం ఆ సంస్థ లైసెన్స్ రద్దు చేసింది. అయినప్పటికీ, ఆ సంస్థ 2016లో ‘డి.డి.ఐ.పి.ఎల్’ అనే మరో షాడో ఎంటిటీ (మరొక పేరుతో నడిచే సంస్థ) ద్వారా కార్యకలాపాలు సాగిస్తూ, విదేశీ నిధులను తన స్వార్థ ఎజెండా కోసం వాడుకుంది. చివరికి 2018లో ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ దాడులు చేసి ఈ కుట్రను ఛేదించింది. ఇలాంటి వ్యవస్థాగత లోపాలను అరికట్టి, చట్టవిరుద్ధ నిధుల ప్రవాహాన్ని అడ్డుకోవడానికే ఈ కొత్త నిర్మాణాత్మక సవరణలు తీసుకువచ్చారు.
*అంతర్జాతీయ విమర్శల్లోని ద్వంద్వ ప్రమాణాలు:
భారతదేశం తన జాతీయ భద్రతను, సార్వభౌమాధికారాన్ని రక్షించుకునే దిశగా కఠిన చర్యలు తీసుకుంటుంటే, అమెరికా చట్టసభల ప్రతినిధులు, విదేశీ సంస్థలు భయాందోళనలకు గురవుతున్నాయి. ఉదాహరణకు, అమెరికా సెనేట్ ఫారిన్ రిలేషన్స్ కమిటీకి నాయకత్వం వహిస్తున్న సెనేటర్ ‘జేమ్స్ రిస్చ్’ ఈ సవరణలపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. అమెరికాతో సంబంధం ఉన్న క్రైస్తవ సంస్థల నిధులు, ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకుని, వారిపై వేధింపులకు పాల్పడటానికే ఈ ఎఫ్.సి.ఆర్.ఎ-2.0 చట్టాన్ని ఒక సాకుగా వాడుకుంటున్నారని ఆయన ఆరోపించారు.
అయితే ఇక్కడే వారి ద్వంద్వ ప్రమాణాలు బయటపడుతున్నాయి. అమెరికా దేశంలోకి వచ్చే విదేశీ నిధులను, విదేశీ ఏజెంట్లను నియంత్రించడానికి వాషింగ్టన్ డీసీలో ‘ఎఫ్.ఎ.ఆర్.ఎ’ లాంటి అత్యంత కఠినమైన చట్టాన్ని అమలు చేస్తున్నారు. తమ దేశ భద్రత కోసం చట్టాలు చేస్తే ఒప్పు అయినప్పుడు.. భారతదేశం తన సొంత గడ్డపై తన నాగరికతా ధర్మాన్ని, జాతీయ భద్రతను కాపాడుకోవడానికి పటిష్టమైన చట్టాలు చేస్తే అది క్రైస్తవ సంస్థలపై వేధింపు ఎలా అవుతుంది? అనామక కార్యకలాపాలను అడ్డుకుని, దేశ ప్రయోజనాలను కాపాడే ఉద్దేశంతోనే కేంద్రం ఈ ఎఫ్.సి.ఆర్.ఎ సవరణలకు రూపకల్పన చేసిందని స్పష్టమవుతోంది.
