సర్కారు బడులకు శాశ్వత తాళం..! ప్రైవేటుకు రెడ్ కార్పెట్ వేస్తున్న పాలకులు..

• సర్కారు బడులకు శాశ్వత తాళం.
•  బజారున పడుతున్న పేదవాడి చదువు.
•  ఒక్క ఏడాదే దాదాపు 10 వేల ప్రభుత్వ స్కూళ్లు మాయం.
• ప్రైవేటుకు రెడ్ కార్పెట్ వేస్తున్న పాలకులు.

హైదరాబాద్, మహా.

ఒకవైపు వీధివీధినా పుట్టగొడుగుల్లా పుట్టుకొస్తున్న ప్రైవేటు, కార్పొరేట్ విద్యాసంస్థలు విద్యావ్యాపారంతో కోట్లు గడిస్తుంటే.. మరోవైపు నిరుపేదలకు, గ్రామీణ విద్యార్థులకు అక్షరజ్ఞానం అందించే ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మాత్రం దీనావస్థకు చేరుకుంటున్నాయి. సర్కారీ బడులు అంటేనే పాలకులకు చిన్నచూపు అనే విమర్శలను నిజం చేస్తూ, దేశవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ పాఠశాలల మనుగడ ప్రశ్నార్థకంగా మారుతోంది. తాజాగా కేంద్ర విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ లోక్‌సభకు సమర్పించిన యూడైస్ ప్లస్ 2025-26 నివేదిక దేశ విద్యావ్యవస్థలోని డొల్లతను బట్టబయలు చేసింది. కేవలం ఒక్క సంవత్సరం వ్యవధిలోనే దేశవ్యాప్తంగా ఏకంగా 9,900 పైచిలుకు ప్రభుత్వ ప్రాథమిక, ఉన్నత ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూతపడటం లేదా కనుమరుగవ్వడం విద్యా రంగంలో తీవ్ర ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. ఈ పరిణామం అటు మేధావులను, ఇటు సామాన్యులను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.

**లక్షల నుంచి వేలకు పడిపోతున్న వైనం**

సాక్షాత్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వ గణాంకాలే విద్యావ్యవస్థపై పడుతున్న శరాఘాతాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. యూడైస్ ప్లస్ నివేదిక ప్రకారం, 2024-25 విద్యా సంవత్సరంలో దేశవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ ప్రాథమిక, ఉన్నత ప్రాథమిక స్థాయి పాఠశాలల సంఖ్య 8.89 లక్షలకు పైగా ఉంటే.. 2025-26 నాటికి ఆ సంఖ్య దారుణంగా 8.80 లక్షలకు పడిపోయింది. అంటే కళ్లెదుటే సుమారు 9,900 బడులు కనుమరుగయ్యాయి. జూలై 2026లో కేంద్ర విద్యా శాఖ విడుదల చేసిన ఈ నివేదిక, క్షేత్రస్థాయిలో ప్రభుత్వ విద్యకు అందుతున్న ‘ప్రోత్సాహం’ ఏపాటిదో నగ్నసత్యంగా నిలబెట్టింది. జనాభా పెరుగుతున్న కొద్దీ పాఠశాలల సంఖ్య పెరగాల్సిన అవసరం ఉండగా, ఉన్న బడులను సైతం మూసివేస్తుండటం భవిష్యత్తు తరాలకు অশనిపాతంగా మారనుంది.

**తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఘోరమైన పరిస్థితి**

దేశవ్యాప్తంగా పాఠశాలల మూసివేతలో కొన్ని రాష్ట్రాల తీరు అత్యంత దారుణంగా ఉంది. ముఖ్యంగా ఈ జాబితాలో మేఘాలయ రాష్ట్రం అత్యధిక తగ్గుదలతో మొదటి స్థానంలో నిలవగా, ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ నిలవడం గమనార్హం. ప్రభుత్వ విద్యను బలోపేతం చేస్తామని ఒకపక్క నాయకులు గంభీరోపన్యాసాలు ఇస్తుంటే, క్షేత్రస్థాయిలో మాత్రం బడులకు తాళాలు పడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా గ్రామీణ, మారుమూల ప్రాంతాల్లో ఈ పరిస్థితి మరింత దారుణంగా ఉంది. తెలంగాణకు సంబంధించిన గత యూడైస్ ప్లస్ నివేదికలను నిశితంగా పరిశీలిస్తే అక్కడి మౌలిక వసతుల లేమి కళ్లకు కడుతుంది. రాష్ట్రంలోని దాదాపు 16 శాతం ప్రభుత్వ, స్థానిక సంస్థల ప్రాథమిక పాఠశాలలు కేవలం ఒక్కటంటే ఒక్క తరగతి గదితోనే నడుస్తుండటం అక్కడి ప్రభుత్వాల నిర్లక్ష్యానికి సజీవ సాక్ష్యం. సౌకర్యాలు కల్పించకుండా, నాణ్యమైన విద్యను అందించకుండా, నెపాన్ని విద్యార్థులపై నెట్టి బడులను మూసివేస్తున్నారనే తీవ్ర విమర్శలు ఈ నివేదికతో మరింత బలపడుతున్నాయి.

**కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఆశావహక దృశ్యాలు**

ఒకవైపు తెలుగు రాష్ట్రాలు సహా పలు రాష్ట్రాల్లో ప్రభుత్వ పాఠశాలలు కుదేలవుతుంటే, మరికొన్ని రాష్ట్రాల్లో మాత్రం సానుకూల పవనాలు వీస్తున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా అన్ని రాష్ట్రాల్లోనూ బడుల మూసివేత జరగలేదని తాజా గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఛత్తీస్‌గఢ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో ప్రభుత్వ పాఠశాలల సంఖ్య స్వల్పంగా పెరగడం విశేషం. అంటే, ప్రభుత్వాలకు చిత్తశుద్ధి ఉంటే, సరైన ప్రణాళికతో విద్యావ్యవస్థను పటిష్టం చేస్తే ప్రభుత్వ పాఠశాలలను బతికించుకోవచ్చని ఈ గణాంకాలు నిరూపిస్తున్నాయి. పాలకుల విధానాలు, ప్రాధాన్యతలను బట్టే ఆయా రాష్ట్రాల్లో విద్యావ్యవస్థ రూపురేఖలు ఆధారపడి ఉన్నాయని విద్యావేత్తలు విశ్లేషిస్తున్నారు.

**విద్యార్థులు లేరా? పాలకులకు చిత్తశుద్ధి కరువైందా?**

ఇంత పెద్ద ఎత్తున బడులు మూతపడటానికి కారణం ఏమిటి? అన్న ప్రశ్నకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల వద్ద సరైన సమాధానం కరువైంది. కేవలం విద్యార్థుల కొరత వల్లే పాఠశాలలు మూతపడ్డాయా అంటే విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ నుంచి స్పష్టమైన ప్రకటన లేదు. మొత్తం ప్రభుత్వ పాఠశాలల సంఖ్య తగ్గినప్పటికీ, అందులో ఎన్ని పాఠశాలలు విద్యార్థులు లేక మూసివేశారు? ఎన్ని పాఠశాలలను రేషనలైజేషన్ పేరుతో ఇతర బడుల్లో విలీనం చేశారు? అనే విషయాలను కేంద్రం అధికారికంగా వెల్లడించలేదు. మౌలిక వసతులు కల్పించకుండా, ఉపాధ్యాయుల నియామకాలు చేపట్టకుండా బడులను గాలికి వదిలేసి, తీరా విద్యార్థులు రావడం లేదనే సాకుతో 9,900 పాఠశాలలను మూసివేశారన్న వాదనను పూర్తిగా సమర్థించలేమని నిపుణులు తేల్చి చెబుతున్నారు. సరైన ఆధారాలు లేకుండా విద్యార్థుల కొరతకు ఈ మూసివేతను ఆపాదించడం పాలకుల బాధ్యతారాహిత్యమే అవుతుంది.

**అగమ్యగోచరంగా పేద విద్యార్థుల భవితవ్యం**

ప్రభుత్వ పాఠశాలలు కేవలం భవనాలు కావు, అవి పేద, మధ్యతరగతి, గ్రామీణ, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కుటుంబాల పిల్లల భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దే దేవాలయాలు. అలాంటి బడుల సంఖ్య తగ్గితే, ఊరిలో ఉన్న పాఠశాల మూతబడితే, ఆ పసి పిల్లలు చదువు కోసం కిలోమీటర్ల కొద్దీ ప్రయాణించాల్సిన దుస్థితి తలెత్తుతుంది. ప్రాథమిక స్థాయిలో తమ ఇంటికి సమీపంలో పాఠశాల అందుబాటులో లేకపోతే చాలా మంది పేద తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలను బడికి పంపేందుకు జంకుతారు. ఇది నేరుగా విద్యార్థుల హాజరు శాతం తగ్గడానికి, డ్రాపౌట్స్ (మధ్యలోనే చదువు మానేయడం) పెరగడానికి దారితీస్తుంది. ప్రభుత్వాలు చెబుతున్నట్లుగా పాఠశాలల విలీనం లేదా పునర్వ్యవస్థీకరణ వల్ల వనరులను ఒకేచోట సమర్థవంతంగా వినియోగించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ.. క్షేత్రస్థాయిలో అది ఎంతవరకు ఆచరణ సాధ్యం అన్నది ప్రశ్నార్థకమే. విలీనం వల్ల విద్యార్థుల ప్రయాణ దూరం పెరగడం, తగిన సంఖ్యలో ఉపాధ్యాయులు అందుబాటులో లేకపోవడం, ఒకేచోట ఇరుకైన గదుల్లో వందలాది మందిని కూర్చోబెట్టడం వల్ల విద్యా నాణ్యత పూర్తిగా కుంటుపడుతుందన్నది కాదనలేని సత్యం.
మొత్తంగా చూస్తే, కేవలం ఏడాది వ్యవధిలో దాదాపు 10 వేల ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మాయం కావడం భారతీయ విద్యావ్యవస్థ చరిత్రలో అత్యంత ఆందోళనకరమైన మలుపు. మేఘాలయ, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలు తక్షణమే మేల్కొనకపోతే పేదవాడికి విద్య అనేది అందని ద్రాక్షగానే మిగిలిపోతుంది. ఈ బడులన్నీ విద్యార్థుల కొరత వల్లే మూతపడ్డాయని సమర్థించుకునే కన్నా, స్థానిక పరిస్థితులు, పాఠశాలల విలీన ప్రక్రియ, ఉపాధ్యాయుల కొరత వంటి అంశాలపై సమగ్రమైన విచారణ జరిపి, పారదర్శకమైన విధానాలతో ప్రభుత్వ విద్యను కాపాడాల్సిన కనీస బాధ్యత పాలకులపై ఎంతైనా ఉంది. లేనిపక్షంలో, ఈ చారిత్రక తప్పిదానికి భవిష్యత్తు తరాలు భారీ మూల్యం చెల్లించుకోక తప్పదు.