చారిత్రక ముందడుగు.
* అమల్లోకి మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం.
* ఏప్రిల్ 16 నుంచే అమలు.
* గెజిట్ నోటిఫికేషన్ విడుదల.
ఢిల్లీ, మహా.
భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో మహిళా లోకానికి ఒక సువర్ణ అధ్యాయం మొదలైంది. దశాబ్దాలుగా నలుగుతున్న మహిళా రిజర్వేషన్ల అంశం ఎట్టకేలకు ఆచరణ రూపం దాల్చింది. 2023లో పార్లమెంటు ఉభయ సభలు ఆమోదించి, రాష్ట్రపతి ఆమోద ముద్ర పొందిన ‘మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం-2023’ (నారీ శక్తి వందన్ అధినియమ్) నిన్నటి నుంచి, అంటే 2026 ఏప్రిల్ 16వ తేదీ నుంచి అధికారికంగా అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ మేరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిన్న అర్థరాత్రి గెజిట్ నోటిఫికేషన్ను విడుదల చేస్తూ చారిత్రక ప్రకటన చేసింది. చట్టం అమలులో ఎదురైన కొన్ని సాంకేతిక ఇబ్బందులను అధిగమిస్తూ, ఏప్రిల్ 16ను అమలు తేదీగా నిర్ణయించడం పట్ల సర్వత్రా హర్షం వ్యక్తమవుతోంది.
ఈ చారిత్రక బిల్లు ప్రస్థానాన్ని పరిశీలిస్తే, 2023 సెప్టెంబర్ 19న లోక్సభలోనూ, అటుపిమ్మట సెప్టెంబర్ 21న రాజ్యసభలోనూ అత్యంత మెజారిటీతో ఆమోదం పొందింది. అదే ఏడాది సెప్టెంబర్ 28న భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము గారు ఈ బిల్లుకు ఆమోదముద్ర వేయడంతో ఇది చట్టంగా రూపుదాల్చింది. అయితే, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన మరియు జనగణన వంటి ప్రక్రియలతో ముడిపడి ఉన్న ఈ చట్టం అమలు తేదీపై కొంత సందిగ్ధత నెలకొన్న నేపథ్యంలో, తాజాగా కేంద్రం విడుదల చేసిన గెజిట్ నోటిఫికేషన్ అన్ని సందేహాలకు తెరదించింది. ఈ చట్టం అమలు ద్వారా లోక్సభ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభలలో మహిళలకు 33 శాతం సీట్లు కేటాయించబడతాయి. ఇది చట్టసభల్లో మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడమే కాకుండా, నిర్ణయాధికారాల్లో వారి పాత్రను మరింత పటిష్టం చేయనుంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ తాజా నిర్ణయంతో దేశవ్యాప్తంగా ఎన్నికల సమీకరణాలు మారనున్నాయి. మహిళలకు కేటాయించిన స్థానాల గుర్తింపు మరియు నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియ ఇకపై వేగవంతం కానుంది. దశాబ్దాల కాలంగా మహిళా లోకం ఎదురుచూస్తున్న ఈ కలను సాకారం చేయడంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం నిబద్ధతను చాటుకుందని రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ చట్టం ద్వారా మహిళా సాధికారత కేవలం నినాదాలకే పరిమితం కాకుండా, శాసన వ్యవస్థలో ప్రత్యక్షంగా ప్రతిబింబించనుంది. ఏప్రిల్ 16వ తేదీని చారిత్రక మైలురాయిగా మారుస్తూ వెలువడిన ఈ ఉత్తర్వులు దేశ రాజకీయాల్లో నవశకాన్ని ఆవిష్కరించనున్నాయి.
