తుంగభద్ర జలాల్లో మన వాటా దక్కాలి….

తుంగభద్ర జలాల్లో మన వాటా దక్కాలి..
* కేంద్రం వెంటనే జోక్యం చేసుకోవాలి!
* ఆర్డీఎస్ ఆయకట్టుకు అన్యాయం జరగనివ్వం.
* నీటి పారుదల శాఖ సమీక్షలో ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి స్పష్టీకరణ.
హైదరాబాద్, మహా.
రాష్ట్రానికి న్యాయబద్ధంగా రావాల్సిన తుంగభద్ర నికర జలాల వినియోగంలో ఎదురవుతున్న అడ్డంకులను అధిగమించడానికి, భాగస్వామ్య రాష్ట్రాలతో సత్వరమే సమన్వయం సాధించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం తక్షణమే జోక్యం చేసుకోవాలని రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి విజ్ఞప్తి చేశారు. బుధవారం సాయంత్రం జలసౌధలో తుంగభద్ర ప్రాజెక్టు, రాజోలిబండ డైవర్షన్ స్కీమ్ (ఆర్డీఎస్), అలాగే అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాలపై ముఖ్యమంత్రి ఉన్నతస్థాయి సమీక్షా సమావేశం నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా తెలంగాణకు దక్కుతున్న నీటి వాటాపై సీఎం తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
**అన్యాయం అవుతున్న ఆయకట్టు**
తుంగభద్ర డ్యామ్ మరియు నదీ ప్రవాహం ద్వారా తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చట్టబద్ధంగా 15.9 టీఎంసీల నీరు హక్కుగా రావాల్సి ఉందని, కానీ క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితులు గమనిస్తే కేవలం ఐదారు టీఎంసీలకు మించి నీరు రావడం లేదని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. ఆర్డీఎస్ కింద జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా పరిధిలోని దాదాపు 75 గ్రామాల్లో ఉన్న 83,987 ఎకరాల ఆయకట్టుకు పూర్తిస్థాయిలో సాగునీరు అందాల్సి ఉన్నప్పటికీ, సరైన నీటి ప్రవాహం లేక రైతులు తీవ్రంగా నష్టపోతున్నారని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ఈ ప్రాజెక్టులో తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక అనే మూడు రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యం ఉన్నందున, అంతర్రాష్ట్ర సమస్యల పరిష్కారానికి కేంద్రమే చొరవ చూపాలని స్పష్టం చేశారు. నీటి వాటాల సమర్థ వినియోగానికి కేంద్ర జల సంఘం (సీడబ్ల్యూసీ) సారథ్యంలో పనిచేస్తున్న తుంగభద్ర బోర్డును మరింత పటిష్టం చేయాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.
**ఆర్డీఎస్ ఆధునికీకరణపై కదలిక ఏదీ?**
మరోవైపు, ఆర్డీఎస్ ఆనకట్ట పరిస్థితి ప్రస్తుతం అత్యంత ప్రమాదకరంగా మారిందని ముఖ్యమంత్రి అధికారుల దృష్టికి తీసుకొచ్చారు. భద్రత దృష్ట్యా తక్షణం చేపట్టాల్సిన పనులను అత్యవసరంగా గుర్తించి నివేదిక ఇవ్వాలని ఆదేశించారు. రాజోలిబండ డైవర్షన్ కెనాల్ ఆధునికీకరణ కోసం తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇప్పటికే రూ. 59 కోట్లు డిపాజిట్ చేసినప్పటికీ పనులు ఎందుకు నత్తనడకన సాగుతున్నాయని అధికారులను ప్రశ్నించారు. ప్యాకేజీ 3, 4 పనులు మాత్రమే పూర్తయ్యాయని, ప్యాకేజీ 1, 2 పనులు ఇంకా ప్రారంభమే కాలేదని అధికారులు సీఎంకు వివరించారు. రేపు కేంద్ర జలశక్తి శాఖ మంత్రి ఆధ్వర్యంలో మూడు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులతో జరగనున్న కీలక సమావేశంలో ఈ నిలిచిపోయిన మొదటి రెండు ప్యాకేజీల పనుల విషయాన్ని ప్రధానంగా ప్రస్తావించాలని ముఖ్యమంత్రి నిర్ణయించారు.
**పూడికతీతపై కర్ణాటక సహకారం తప్పనిసరి**
ఆర్డీఎస్ వద్ద తెలంగాణ భూభాగం వైపు భారీగా పూడిక పేరుకుపోవడం వల్ల ఆశించిన స్థాయిలో నీటి మళ్లింపు సాధ్యం కావడం లేదని ఇంజనీరింగ్ అధికారులు ఈ సమావేశంలో సీఎం దృష్టికి తీసుకొచ్చారు. 2004లోనే నిపుణుల కమిటీ ఈ పూడికను తొలగించాలని స్పష్టమైన సూచనలు చేసినా, నేటికీ ఆ సిఫార్సులు అమలుకు నోచుకోకపోవడంపై సమావేశంలో సుదీర్ఘంగా చర్చ జరిగింది. వెంటనే పూడికతీత పనులు చేపట్టేలా కేంద్రాన్ని అభ్యర్థించాలని, పూడిక ఉన్న భూభాగం కర్ణాటక పరిధిలో ఉన్నందున ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సహకారాన్ని కూడా కోరాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. పూడికతీతతో పాటు 2004 నాటి కమిటీ సిఫార్సులు, అప్పటి నివేదికకు అనుగుణంగా ప్రస్తుత వాస్తవ పరిస్థితులను విశ్లేషిస్తూ కేంద్రానికి సమగ్రమైన వినతిపత్రాన్ని అందజేయాలని ముఖ్యమంత్రి సూచించారు. ఇందుకు సంబంధించి పూర్తి వివరాలతో తక్షణమే నివేదికను తయారు చేయాలని ఇరిగేషన్ అధికారులకు కచ్చితమైన ఆదేశాలు జారీ చేశారు.
**ప్రత్యామ్నాయాలపై దృష్టి సారించండి**
తుంగభద్ర ఎత్తిపోతల పథకంలో భాగంగా సాధ్యమైనంత మేర నీటిని గరిష్టంగా వినియోగించుకునేందుకు ఉన్న అన్ని ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషించాలని ముఖ్యమంత్రి అధికారులకు దిశానిర్దేశం చేశారు. ముఖ్యంగా, తుమ్మిళ్ల నుంచి నీటిని సమర్థవంతంగా వాడుకునేందుకు అత్యంత కీలకమైన మల్లమ్మకుంట బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ సామర్థ్యాన్ని పెంచాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. ఇందుకు సంబంధించిన పనులను ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా అత్యంత వేగంగా చేపట్టాలని అధికారులను ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ఆదేశించారు.ఈ సమావేశంలో నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, ఎంపీ మల్లు రవి, ప్రభుత్వ సలహాదారు జితేందర్ రెడ్డి, నీటి పారుదల శాఖ సలహాదారు ఆదిత్యనాథ్ దాస్, సీఎంఓ కార్యదర్శి మాణిక్ రాజ్, ఇరిగేషన్ సెక్రటరీ శ్రీధర్, ఇంధన శాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి నవీన్ మిట్టల్ సహా ఇరిగేషన్ శాఖ ఉన్నతాధికారులు పాల్గొన్నారు.