ఆకాశహర్మ్యాల్లో భారత్ దూకుడు.
* ప్రపంచ స్కైలైన్ను శాసిస్తున్న భారత నగరాలు.
హైదరాబాద్, మహా.
ప్రపంచ రియల్ ఎస్టేట్, మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో భారతదేశం కొత్త చరిత్ర సృష్టిస్తోంది. ఒకప్పుడు అమెరికా, చైనా, దుబాయ్ నగరాలకే పరిమితమైన ఆకాశహర్మ్యాల (స్కైస్క్రేపర్స్) నిర్మాణంలో ఇప్పుడు భారత నగరాలు ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరుస్తున్నాయి. 2026 నాటికి నిర్మాణంలో ఉన్న అత్యంత ఎత్తైన భవనాల సంఖ్య ఆధారంగా ప్రపంచ టాప్-10 నగరాల జాబితాలో ఏకంగా ఐదు స్థానాలను భారత నగరాలు దక్కించుకోవడం దేశ పట్టణీకరణ, ఆర్థికాభివృద్ధి, మౌలిక వసతుల విస్తరణకు అద్దం పడుతోంది. భారీ పెట్టుబడులు, వేగంగా విస్తరిస్తున్న ఐటీ రంగం, స్థల కొరత, ఆధునిక జీవనశైలిపై పెరుగుతున్న ఆసక్తి భారత నగరాలను ప్రపంచ స్కైలైన్లో అగ్రస్థానానికి తీసుకెళ్తున్నాయి.
ప్రస్తుతం నిర్మాణంలో ఉన్న 300కుపైగా ఆకాశహర్మ్యాలతో ముంబై ప్రపంచంలోనే తొలి స్థానంలో నిలవడం విశేషం. ఒకప్పుడు న్యూయార్క్, షాంఘై, దుబాయ్ వంటి నగరాలకే పరిమితమైన ఈ ఘనత ఇప్పుడు ముంబై సొంతమైంది. 181 భారీ టవర్ల నిర్మాణంతో గురుగ్రామ్ రెండో స్థానంలో నిలవగా, 170 నిర్మాణాలతో హైదరాబాద్ మూడో స్థానాన్ని కైవసం చేసుకుని ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించింది. 100 నిర్మాణాలతో రష్యా రాజధాని మాస్కో నాలుగో స్థానంలో నిలవగా, 79 ప్రాజెక్టులతో థానే ఐదో స్థానంలో నిలిచింది.
ఒకప్పుడు నిర్మాణ రంగంలో ప్రపంచాన్ని శాసించిన చైనా నగరాలు ఈసారి భారత నగరాల దూకుడుకు వెనుకబడడం విశేషం. షెన్జెన్ 73 నిర్మాణాలతో తర్వాతి స్థానంలో నిలవగా, దుబాయ్ కేవలం 38 నిర్మాణాలతో ఏడో స్థానానికి పరిమితమైంది. గ్వాంగ్జౌ, వుహాన్ వంటి చైనా నగరాలు కూడా గతంతో పోలిస్తే వెనుకబడ్డాయి. 27 నిర్మాణాలతో నవీ ముంబై టాప్-10 జాబితాలో చోటు సంపాదించడం భారత పట్టణాభివృద్ధి ఎంత వేగంగా సాగుతోందో స్పష్టం చేస్తోంది.
భారతదేశంలో ఈ స్థాయిలో నిలువునా నిర్మాణాలు పెరగడానికి అనేక కారణాలు దోహదం చేస్తున్నాయి. వేగంగా పెరుగుతున్న పట్టణ జనాభా, భూమి కొరత, మెట్రో నగరాల్లో భూముల ధరలు భారీగా పెరగడం, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (ఎఫ్డీఐ), ప్రవాస భారతీయుల పెట్టుబడులు, బహుళజాతి సంస్థల విస్తరణ నిర్మాణ రంగానికి ఊతమిచ్చాయి. కోవిడ్ అనంతరం విశాలమైన గేటెడ్ కమ్యూనిటీలు, స్మార్ట్ అపార్ట్మెంట్లు, అత్యాధునిక సౌకర్యాలతో కూడిన నివాస సముదాయాలకు డిమాండ్ పెరగడంతో డెవలపర్లు ఎత్తైన టవర్ల నిర్మాణంపై దృష్టి సారించారు. తక్కువ స్థలంలో ఎక్కువ నివాసాలు, కార్యాలయాలు ఏర్పాటు చేయగల సామర్థ్యం కూడా ఆకాశహర్మ్యాల నిర్మాణాన్ని వేగవంతం చేసింది.
ముంబై, థానే, నవీ ముంబై ప్రాంతాలు ఈ అభివృద్ధికి కేంద్ర బిందువులుగా మారాయి. ముంబైలో దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న స్థల కొరత, పాత భవనాల పునరాభివృద్ధి విధానాలు, సముద్ర తీర నగరమైన కారణంగా విస్తరణకు పరిమిత అవకాశాలు ఉండటంతో నిలువుగా అభివృద్ధి అనివార్యమైంది. ఫలితంగా ప్రపంచంలోనే అత్యధిక స్కైస్క్రేపర్ల నిర్మాణం జరుగుతున్న నగరంగా ముంబై అవతరించింది.
ఐటీ, సేవారంగాల విస్తరణతో గురుగ్రామ్, హైదరాబాద్ నగరాలు అంతర్జాతీయ కార్పొరేట్ కేంద్రాలుగా రూపాంతరం చెందాయి. హైదరాబాద్లోని కోకాపేట్, నియోపోలిస్, ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్, గచ్చిబౌలి ప్రాంతాల్లో భారీ నివాస, వాణిజ్య సముదాయాలు వేగంగా నిర్మితమవుతున్నాయి. గురుగ్రామ్లో గోల్ఫ్ కోర్స్ రోడ్, ద్వారకా ఎక్స్ప్రెస్వే పరిసర ప్రాంతాలు అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల టవర్లకు కేంద్రాలుగా మారాయి. ఐటీ కంపెనీలు, గ్లోబల్ కెపబిలిటీ సెంటర్లు, స్టార్టప్లు, అధిక వేతన ఉద్యోగుల పెరుగుదల ఈ నగరాల్లో రియల్ ఎస్టేట్ రంగానికి కొత్త ఊపునిచ్చింది.
చైనా, దుబాయ్ వెనుకబడటానికి కూడా స్పష్టమైన కారణాలున్నాయి. చైనాలో గత కొన్నేళ్లుగా రియల్ ఎస్టేట్ రంగం తీవ్ర మందగమనాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. భారీ రుణభారం, నిర్మాణ సంస్థల ఆర్థిక సంక్షోభం, కొత్త భవనాల ఎత్తుపై ప్రభుత్వం విధించిన నియంత్రణలు నిర్మాణ వేగాన్ని తగ్గించాయి. దుబాయ్లో ఇప్పటికే భారీ స్థాయిలో అభివృద్ధి పూర్తికావడం, మార్కెట్ స్థిరీకరణ దశకు చేరుకోవడంతో కొత్త ప్రాజెక్టుల సంఖ్య తగ్గింది. ఇదే సమయంలో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వేగంగా విస్తరించడం, పెట్టుబడులకు అనుకూల వాతావరణం ఏర్పడటం దేశ నిర్మాణ రంగానికి బలమైన ప్రోత్సాహంగా మారింది.
అయితే ఈ నిర్మాణ విప్లవం ప్రభుత్వాల ముందు కొత్త సవాళ్లను కూడా తీసుకొస్తోంది. పెరుగుతున్న జనాభాకు అనుగుణంగా ట్రాఫిక్ నిర్వహణ, తాగునీటి సరఫరా, విద్యుత్ అవసరాలు, మురుగునీటి పారుదల, అగ్నిమాపక భద్రత, పార్కింగ్, ప్రజా రవాణా వంటి మౌలిక వసతులను సమాంతరంగా అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడే గ్రీన్ బిల్డింగ్ ప్రమాణాలు, ఇంధన పొదుపు సాంకేతికత, వర్షపు నీటి సంరక్షణ, వ్యర్థాల నిర్వహణ వంటి అంశాలకు కూడా సమాన ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.
ప్రపంచ స్కైలైన్లో భారత నగరాల ఆధిపత్యం కేవలం ఎత్తైన భవనాల సంఖ్యతో పరిమితం కాదు. ఇది భారత ఆర్థిక శక్తి, పట్టణీకరణ వేగం, విదేశీ పెట్టుబడులపై పెరిగిన విశ్వాసం, సాంకేతిక పురోగతి, మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణకు ప్రతీకగా నిలుస్తోంది. రానున్న సంవత్సరాల్లో ఈ అభివృద్ధి స్థిరమైన పట్టణ ప్రణాళిక, పర్యావరణ పరిరక్షణ, సమర్థవంతమైన మౌలిక వసతులతో ముందుకు సాగితే ప్రపంచ నిర్మాణ రంగంలో భారతదేశం మరింత అగ్రస్థానాన్ని దక్కించుకోవడం ఖాయమనే అభిప్రాయం నిపుణుల్లో వ్యక్తమవుతోంది.
