ఇటీవల ప్రముఖ భారతీయ జర్నలిస్ట్ “పాల్కీ శర్మ ఉపాధ్యాయ్” చేసిన ఒక లోతైన వ్యాఖ్య సామాజిక మాధ్యమాల్లో తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. “రీల్స్ పాఠ్యపుస్తకాలను భర్తీ చేసి, అల్గారిథమ్స్ ఉపాధ్యాయులుగా మారినప్పుడు, అవగాహన లేని తరం జాతీయ భద్రతకు ముప్పుగా మారుతుంది” అన్న ఆమె మాటలు నేటి సాంకేతిక సమాజం ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద సవాలును కళ్లకు కట్టాయి.
ఈ ఆందోళన కేవలం సామాజికపరమైనది మాత్రమే కాదు, ఇది జాతీయ భద్రతకు సంబంధించినది కూడా. ఇదే విషయాన్ని భారతదేశ జాతీయ భద్రతా సలహాదారు (ఎన్.ఎస్.ఎ) శ్రీ “అజిత్ దోవల్ ” గారి మాటలు మరింత స్పష్టం చేస్తున్నాయి. నేటి కాలంలో యుద్ధాలు కేవలం సరిహద్దుల్లో ఆయుధాలతో జరిగేవి కావు. అజిత్ దోవల్ గారు చెప్పినట్లుగా, పౌర సమాజమే ఆధునిక యుద్ధాలకు కొత్త వేదిక, దీనినే ‘నాలుగవ తరం యుద్ధం’ అంటారు. ఆధునిక యుద్ధాల ప్రధాన లక్ష్యం కేవలం శత్రువును సైనికంగా ఓడించడం కాదు, ఒక దేశ ప్రజల మనోధైర్యాన్ని, సంకల్పాన్ని దెబ్బతీయడమేనని ఆయన ఇటీవల స్పష్టం చేశారు.
సామాజిక మాధ్యమాల అల్గారిథమ్ల ద్వారా తప్పుడు సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేసి, యువతను మేధోపరంగా బలహీనపరచడం ఈ యుద్ధంలో ఒక భాగమే. జాతీయ భద్రత అనేది దేశ సైనిక శక్తిపైనే కాకుండా, దేశంలోని ‘మానవ మూలధనం’ (హ్యూమన్ కాపిటల్), పౌరుల స్ఫూర్తిపై ఆధారపడి ఉంటుందని దోవల్ గారు గుర్తు చేశారు. మన మానవ మూలధనమైన యువత గంటల తరబడి స్మార్ట్ఫోన్లలో మునిగిపోయి, ఆలోచనా శక్తిని కోల్పోతే, అది పరోక్షంగా దేశాన్ని బలహీనపరచడమే అవుతుంది.
ఈ సున్నితమైన ‘ఇన్ఫర్మేషన్ వార్ఫేర్’ అంశాన్ని మరియు దేశ యువతను కాపాడుకోవాల్సిన ఆవశ్యకతను మోదీ ప్రభుత్వం ముందే గుర్తించింది. అల్గారిథమ్లు విద్యార్థుల మెదళ్లను నియంత్రించకుండా ఉండాలంటే, విద్యార్థుల్లో సొంతంగా ఆలోచించే శక్తిని పెంచాలి. దీనికోసమే నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (NEP 2020) కు శ్రీకారం చుట్టింది.
గుడ్డిగా బట్టీపట్టే విధానానికి స్వస్తి పలికి, విద్యార్థుల్లో విమర్శనాత్మక ఆలోచనను పెంపొందించడంపై ఎన్.ఇ.పి 2020 ప్రధానంగా దృష్టి సారించింది. యువతను కేవలం డిజిటల్ వినియోగదారులుగా వదిలేయకుండా, వారిలో సృజనాత్మకతను, విశ్లేషణాత్మక నైపుణ్యాలను వెలికితీసే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. దోవల్ గారు సూచించినట్లుగా యువత సాంకేతికత, విజ్ఞాన శాస్త్రంలో ఆవిష్కరణలపై దృష్టి పెట్టడానికి, ఈ విద్యా విధానం బలమైన పునాది వేస్తుంది.
‘సోషల్ మీడియా రీల్స్’ స్థానంలో వాస్తవిక విజ్ఞానాన్ని పంచేందుకు ప్రభుత్వం సురక్షితమైన డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్లను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. పి.ఎమ్ ఈ-విద్య, దీక్ష (డిజిటల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఫర్ నాలెడ్జ్ షేరింగ్) వంటి వేదికల ద్వారా ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులకు నాణ్యమైన, ప్రామాణికమైన విద్యా సామగ్రిని అందిస్తోంది. దీని అర్థం, అల్గారిథమ్లు కాదు, అనుభవజ్ఞులైన ఉపాధ్యాయులే సాంకేతికత సాయంతో మన పిల్లలకు మార్గనిర్దేశం చేస్తున్నారు.
దేశ మనుగడకు ప్రజల అవగాహన, ఐక్యత మరియు జాతీయ మనోధైర్యం ఎంతో కీలకమని అజిత్ దోవల్ గారు గుర్తుచేశారు. ఇంటర్నెట్ వలయంలో పడి యువత దారి తప్పితే ఆ మనోధైర్యం దెబ్బతింటుంది. అయితే, దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికతో నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న నూతన విద్యా విధానం, డిజిటల్ ఇండియా వేదికలు ఈ ముప్పుకు సరైన విరుగుడు. దేశ భవిష్యత్తును నిర్ణయించే యువతను మేధోపరంగా సన్నద్ధం చేస్తూ, అంతర్గత భద్రతను పటిష్టం చేయడంలో మోదీ ప్రభుత్వం సాగిస్తున్న కృషి నిజంగానే భవిష్యత్తు భారతావనికి ఒక బలమైన రక్షాకవచం.
(శివకుమార్ గనివాడ, సీనియర్ సోషల్ అనలిస్ట్)
