ఖమ్మం – మహా.
విద్య అనేది పాఠశాలలో విద్యార్థి అడుగుపెడుతూనే ప్రారంభమయ్యే జ్ఞాన యాత్ర. కానీ, ఈ యాత్రను కొందరు విద్యాసంస్థలు వ్యాపారానికి మలచుకున్న తత్వం ఖమ్మం జిల్లాలో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. విద్యా సంవత్సరం మొదలుకాకముందే అడ్మిషన్ల పేరుతో లక్షల రూపాయల అడ్వాన్స్ ఫీజులు వసూలు చేయడం, ఆలస్యం అయితే స్థానాలు దొరకవని భయభ్రాంతులు కలిగించడం, కార్పొరేట్ స్కూళ్లకు భిన్నంగా ప్రభుత్వ పాఠశాలలు వెలవెలబోయే పరిస్థితి – ఇవన్నీ కలిపి ఓ విచిత్రమైన విద్యా బజార్ను వెలికి తీయుతున్నాయి. ఖమ్మం జిల్లాలో 400కు పైగా ప్రైవేట్ పాఠశాలలు, కళాశాలలు విద్యను ఒక వ్యాపార మోడల్గా మార్చుకున్నాయి. విద్యా రంగంలో ప్రభుత్వ నిబంధనలను ప్రక్కనపెట్టి, తల్లిదండ్రుల శ్రమార్జితాన్ని దోచుకుంటున్న ప్రైవేట్ యాజమాన్యాల కదలికలను పట్టించుకునే వారుండకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఒకప్పుడు “విద్యార్థి దేవోభవ” అని గర్వంగా చెప్పిన విద్యా రంగం, ఇప్పుడు “విద్యార్థి = వాల్యుబుల్ కస్టమర్” అనే సమీకరణంలో చిక్కుకున్నది.
ఖమ్మం జిల్లాలో ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థల దుర్వినియోగం స్పష్టమవుతోంది. విద్యా సంవత్సరం ప్రారంభమయ్యేముందే అడ్మిషన్ల పేరుతో తల్లిదండ్రులను ఒత్తిడిపెట్టి, రూ.70 వేల నుంచి రూ.1.5 లక్షల వరకూ ఫీజులు వసూలు చేస్తున్నాయి. ఇందులో హాస్టల్, ల్యాబ్, ఇతర అదనపు ఖర్చుల పేరుతో మరో లక్ష రూపాయల వరకు గుంజేస్తున్నారు. అదే సమయంలో ప్రభుత్వ పాఠశాలలు ఖాళీగా ఉండిపోయి, సమర్థవంతమైన బోధనా సదుపాయాలు లేక ఉపాధ్యాయుల కొరతతో మూతబడుతున్నాయి.
ఒక వైపు విద్యా వ్యాపారీకరణ శిఖరాలకు చేరుకుంటుండగా, మరోవైపు ప్రభుత్వ వైఖరి నీటి నులకబెట్టులా మారిపోయింది. ఫీజుల నియంత్రణపై ఉన్న జీవోలు, నిబంధనలు ప్రైవేట్ యాజమాన్యాలకు పట్టడం లేదు. పాఠశాలలు ఫీజుల ప్రక్షాళన పేరుతో డ్రామాలు వేస్తున్నప్పటికీ వాటిని అమలు చేయించే అధికారులే మౌనంగా ఉన్నారు. విద్యా శాఖ అధికారుల గత్యంతరం లేకపోవడం, తల్లిదండ్రులు చేసే విజ్ఞప్తులను పట్టించుకోకపోవడం, ప్రజాప్రతినిధుల మౌనం — ఇవన్నీ విద్యా రంగంలో మౌలిక నైతిక విలువలు నశించేలా చేస్తున్నాయి.
అడ్మిషన్ ప్రక్రియను ‘మిషన్’గా మలుచుకున్న ప్రైవేట్ కళాశాలలు, వందల సంఖ్యలో పీఆర్వోలను నియమించుకుని వారికి నెలకు రూ.25వేలు జీతం, ఒక్కో అడ్మిషన్కు రూ.5వేల కమిషన్ చెల్లిస్తున్నారు. రెండు మూడు నెలల కాలానికి ఉపాధి కల్పిస్తూ, ఏడాదిలో కోట్ల రూపాయల మొత్తాన్ని విద్యార్థుల ప్రవేశాల మీదే ఖర్చు చేస్తున్నారు. అంతటి వ్యయం చేస్తూ కూడా విద్యార్థులకు అందిస్తున్న వసతులు అధ్వాన్నంగా ఉండటం, చదువుపై ఉన్న నమ్మకాన్ని తుడిచిపెట్టేలా ఉంది.
పదవ తరగతి నుంచీ ఇంటర్మీడియట్ వరకు ఫీజులు గగనానికి చేరాయి. కొన్ని స్కూళ్లు ఫీజును ఒక్కసారిగా మాత్రమే చెల్లించాలంటూ ఒత్తిడులు పెడుతున్నాయి. “అలసించిన అడ్మిషన్స్ దొరకవు”, “ఇప్పుడు అడ్వాన్స్ ఇవ్వకపోతే సీటు పోతుంది” అని భయభ్రాంతులు కలిగించడం సాధారణమైపోయింది. తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం అప్పులు చేస్తూ ఫీజులు చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.
సాంప్రదాయ విద్యా విలువలను నిలబెట్టాల్సిన ప్రభుత్వానికి నిఘా మేకానిజం లేదు. ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థలు నిర్వాహకులకే మేలు చేస్తూ, సామాన్య ప్రజానీకానికి చుక్కలు చూపిస్తున్నాయి. ఖమ్మం జిల్లాలో ఈ పరిస్థితి బహిరంగ రహస్యంగా మారిపోయింది. ఈ వ్యవస్థను బహిరంగపరిచి, విద్యను సేవగా నిలిపే దిశగా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన సమయం ఇది.
