హార్మూజ్ జలసంధిలో కాలుదువ్వుతున్న అగ్రరాజ్యం..
* ట్రంప్ యుద్ధ నౌకల ప్రతిపాదనకు భారత్, చైనా సహా ప్రపంచ దేశాల నో!
* ఇరాన్ దిగ్బంధనంతో అల్లాడుతున్న చమురు మార్కెట్..
* ట్రంప్ వ్యూహాత్మక పిలుపును దౌత్యపరంగా పక్కనపెట్టిన భారత్!
* గల్ఫ్ సంక్షోభంలో ఒంటరవుతున్న అమెరికా..
* యుద్ధనౌకల మోహరింపుపై ట్రంప్ అభ్యర్థనకు మిత్రదేశాల నుంచి వ్యక్తమవుతున్న నిరాశ!
* ఆచితూచి అడుగులేస్తున్న ప్రపంచ దేశాలు, బెడిసికొడుతున్న డొనాల్డ్ ట్రంప్ దౌత్యం!
హైదరాబాద్, మహా.
ప్రపంచ చమురు రవాణాకు గుండెకాయ లాంటి హార్మూజ్ జలసంధి ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతలకు కేంద్రబిందువుగా మారింది. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులకు ప్రతీకారంగా ఇరాన్ ఈ కీలకమైన జల మార్గాన్ని దిగ్బంధించడం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను తీవ్ర కలవరపాటుకు గురిచేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అంతర్జాతీయ సమాజం ముందు ఉంచిన ‘యుద్ధ నౌకల మోహరింపు’ ప్రతిపాదన తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారడమే కాకుండా, అగ్రరాజ్య దౌత్య వైఫల్యానికి అద్దం పడుతోంది. ట్రంప్ పిలుపును ఆసియా దిగ్గజాలైన భారత్, చైనాతో పాటు యూరప్ మిత్రదేశాలు సైతం సున్నితంగా తిరస్కరించడం అంతర్జాతీయ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో వస్తున్న మార్పులను సూచిస్తోంది.
**భారత దౌత్య వ్యూహం..వ్యూహాత్మక మౌనం, స్పష్టమైన విధానం**
హార్మూజ్ జలసంధిలో తమ వాణిజ్య నౌకలను కాపాడుకునేందుకు వివిధ దేశాలు తమ యుద్ధ నౌకలను పంపాలని ట్రంప్ ఇచ్చిన పిలుపును భారత్ చాలా వ్యూహాత్మకంగా తీసుకుంది. ఈ వ్యవహారంపై భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ చేసిన ప్రకటన భారత విదేశాంగ విధానంలోని పరిపక్వతను చూపుతోంది. ట్రంప్ పిలుపుపై అంతర్జాతీయంగా చర్చలు జరుగుతున్న విషయం తమకు తెలుసని చెబుతూనే, ఈ అంశంపై అమెరికాతో తాము ఎలాంటి అధికారిక లేదా అనధికారిక ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరపలేదని ఆయన కుండబద్దలు కొట్టారు. ఇరాన్తో భారత్కు ఉన్న చారిత్రక, ఇంధన, వాణిజ్య (చబహార్ పోర్టు వంటివి) సంబంధాలను దృష్టిలో ఉంచుకునే భారత్ ఈ ఆచితూచి వ్యవహరించే విధానాన్ని అవలంబిస్తోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అదే సమయంలో, ఈ సంక్షోభ పరిష్కారం కోసం ఇతర భాగస్వామ్య దేశాలతో చర్చలు జరుపుతున్నామని చెప్పడం ద్వారా, శాంతియుత పరిష్కారానికే భారత్ మొగ్గుచూపుతోందని స్పష్టమవుతోంది.
**ఇరాన్ ఉక్కుపాదం.. అల్లాడుతున్న చమురు మార్కెట్**
అమెరికా ఆంక్షలు, ఇజ్రాయెల్ సైనిక చర్యలకు గట్టి బదులు ఇవ్వాలనే ఉద్దేశంతోనే ఇరాన్ ఈ కఠిన నిర్ణయం తీసుకుంది. తమ జలాల గుండా వెళ్లే నౌకలపై ఏమాత్రం కనికరం లేకుండా దాడులకు తెగబడుతోంది. హార్మూజ్ జలసంధి గుండా ప్రతిరోజూ మిలియన్ల బ్యారెళ్ల చమురు రవాణా అవుతుంది. ఇది ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు మూడో వంతు. ఇరాన్ దెబ్బతో ఈ సరఫరా చైన్ ఒక్కసారిగా కుప్పకూలింది. ఫలితంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి. ఇప్పటికే పలు ఆఫ్రికన్, ఆసియా దేశాలలో ఇంధన సంక్షోభం తలెత్తి, సాధారణ ప్రజల రవాణా, నిత్యావసర సరుకుల ధరలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఈ ఆర్థిక వినాశనాన్ని ఆపడానికే ట్రంప్ సైనిక మోహరింపు ప్రతిపాదనను తెరపైకి తెచ్చారు.
**ఒంటరవుతున్న అగ్రరాజ్యం.. మిత్రదేశాల షరతులు**
తన ప్రతిపాదనకు ప్రపంచ దేశాలు బారులు తీరుతాయని ఆశించిన ట్రంప్కు తీవ్ర నిరాశే ఎదురైంది. అగ్రరాజ్యానికి ప్రధాన పోటీదారు అయిన చైనా.. హార్మూజ్ జలసంధికి తమ యుద్ధ నౌకలను పంపే ప్రసక్తే లేదని కుండబద్దలు కొట్టింది. ఆశ్చర్యకరంగా అమెరికాకు అత్యంత ఆప్త మిత్రుడైన బ్రిటన్ కూడా ఈ సైనిక కూటమిలో చేరేందుకు సముఖత వ్యక్తం చేయలేదు. ఇక యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాలైతే అమెరికా ముందు కీలకమైన షరతులు ఉంచాయి. అసలు ఈ ఉద్రిక్తతలను ఎప్పుడు ముగిస్తారు, దీనికంటూ ఒక స్పష్టమైన ప్రణాళిక (ఎగ్జిట్ స్ట్రాటజీ) ఉందా అని నిలదీశాయి. యుద్ధంలోకి దిగి నష్టపోవడం కంటే, దౌత్యపరమైన పరిష్కారాల వైపే యూరప్ దేశాలు మొగ్గుచూపుతున్నాయి.
**ఆగ్రహంలో ట్రంప్.. గందరగోళంలో ప్రపంచం**
తన పిలుపును ఎవరూ పట్టించుకోకపోవడం, ముఖ్యంగా భారత్ లాంటి వ్యూహాత్మక భాగస్వామి కూడా మౌనం వహించడంతో ట్రంప్ తీవ్ర ఆగ్రహంతో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇరాన్ను ఒంటరి చేయాలని అమెరికా భావిస్తే, యుద్ధ భయంతో అమెరికా ప్రతిపాదనకే ప్రపంచ దేశాలు దూరంగా జరుగుతున్నాయి. ఒకవైపు ఇంధన కొరతతో ఆర్థిక వ్యవస్థలు కుదేలవుతుండగా, మరోవైపు ఎవరూ తగ్గకపోవడంతో హార్మూజ్ జలసంధిలో ఏ క్షణమైనా పెను విస్ఫోటనం సంభవించే ప్రమాదం పొంచి ఉందని అంతర్జాతీయ రక్షణ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
