- ఇక యాప్తోనే హాజరు.
- ఉపాధి పనుల్లో డిజిటల్ విప్లవం.
- మహిళా మేట్లకు పెద్దపీట.
- మస్టర్ రోల్కు మంగళం.
- ‘పారదర్శకత వైపు అడుగులు.
హైదరాబాద్, మహా.
ఉపాధి హామీ పథకంలో పారదర్శకతను పెంచేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా మొబైల్ యాప్ ద్వారా హాజరు నమోదు చేసే విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. గతంలో క్షేత్రస్థాయిలో మస్టర్ రోల్స్ నమోదులో అనేక అక్రమాలు జరుగుతున్నాయని, పనికి రాని వారి పేర్లు కూడా జాబితాలో చేరుస్తున్నారనే ఫిర్యాదులు వెల్లువెత్తాయి. వీటన్నింటికీ స్వస్తి పలుకుతూ, ఇకపై ప్రతి కూలీ పని ప్రదేశంలో ఉండగానే వారి హాజరును జియో ట్యాగింగ్తో కూడిన మొబైల్ యాప్లో నమోదు చేయాల్సి ఉంటుంది. ఈ విధానం వల్ల ఎవరైతే నిజంగా పనికి వస్తారో వారికి మాత్రమే వేతనం అందేలా కచ్చితమైన వ్యవస్థను రూపొందించారు. ఇది కేవలం సాంకేతిక మార్పు మాత్రమే కాదు, అవినీతి రహిత పాలన దిశగా వేసిన ఒక బలమైన అడుగు అని చెప్పవచ్చు.
ఈ కొత్త డిజిటల్ విధానం అమలు కోసం ప్రభుత్వం పెద్దగా ఖర్చుతో కూడుకున్న పరికరాలను కోరడం లేదు. కేవలం ఒక సాధారణ ఆండ్రాయిడ్ స్మార్ట్ఫోన్ ఉంటే సరిపోతుందని స్పష్టం చేసింది. ముఖ్యంగా ఆ ఫోన్లో కనీసం 2 జీబీ స్టోరేజ్ సామర్థ్యం ఉంటే, సంబంధిత ఉపాధి హామీ యాప్ను సులభంగా నిర్వహించవచ్చు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కూడా ఇప్పుడు స్మార్ట్ఫోన్లు విరివిగా అందుబాటులోకి రావడంతో ఈ ప్రక్రియను అమలు చేయడం సులభం కానుంది. ప్రతి ఆవాస ప్రాంతంలో చదువుకున్న యువతను లేదా టెక్నాలజీపై అవగాహన ఉన్న వారిని ఈ ప్రక్రియలో భాగస్వామ్యం చేయడం ద్వారా గ్రామీణ స్థాయిలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పెంపొందించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
పనుల పర్యవేక్షణ మరియు హాజరు నమోదు కోసం ప్రతి ఆవాస ప్రాంతానికి ఒక ‘మేట్’ను నియమించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఈ మేట్లు తమ పరిధిలోని కూలీల పనితీరును పర్యవేక్షించడమే కాకుండా, ప్రతిరోజూ ఉదయం మరియు సాయంత్రం వేళల్లో యాప్ ద్వారా హాజరును అప్లోడ్ చేయాల్సి ఉంటుంది. కూలీలు పని చేస్తున్న ప్రదేశంలో వారిని నిలబెట్టి ఫోటో తీయడం ద్వారా అది సర్వర్కు నేరుగా అనుసంధానం అవుతుంది. దీనివల్ల పని ప్రదేశంలో కూలీల ఉనికిని కచ్చితంగా నిర్ధారించే అవకాశం కలుగుతుంది. క్షేత్రస్థాయి అధికారులకు కూడా దీనివల్ల పని భారం తగ్గడమే కాకుండా, ఎప్పటికప్పుడు రియల్ టైమ్ డేటా అందుబాటులో ఉంటుంది.
ఈ పథకంలో అత్యంత కీలకమైన మరియు ప్రశంసనీయమైన అంశం మహిళా ప్రాధాన్యత. నియామకమయ్యే మేట్లలో సగం మందిని, అంటే 50 శాతం మేట్లను మహిళలకే కేటాయించాలని ప్రభుత్వం నిబంధన విధించింది. దీనివల్ల గ్రామీణ మహిళల్లో నాయకత్వ లక్షణాలు పెరగడమే కాకుండా, వారు ఆర్థికంగా సాధికారత పొందే అవకాశం లభిస్తుంది. ఇప్పటికే డ్వాక్రా సంఘాల ద్వారా చురుగ్గా ఉన్న మహిళలు ఈ బాధ్యతలను చేపట్టడం వల్ల పథకం మరింత సమర్థవంతంగా అమలు కాగలదని అధికారులు భావిస్తున్నారు. మహిళా మేట్లు పని ప్రదేశాల్లో ఉండటం వల్ల మహిళా కూలీలకు కూడా మరింత భద్రత మరియు సౌకర్యవంతమైన వాతావరణం ఏర్పడుతుంది.
సాంకేతికత ఎంత పెరిగినా క్షేత్రస్థాయిలో దానిని ఉపయోగించే విధానంపై అనేక సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఇంటర్నెట్ సౌకర్యం తక్కువగా ఉండే మారుమూల ప్రాంతాల్లో ఈ యాప్ పనితీరు ఎలా ఉంటుందనే ఆందోళన కూలీల్లో ఉంది. అయితే, ప్రభుత్వం దీని కోసం ఆఫ్లైన్ మోడ్లో కూడా హాజరు నమోదు చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పించింది. ఇంటర్నెట్ అందుబాటులోకి రాగానే ఆ డేటా ఆటోమేటిక్గా సింక్ అయ్యేలా సాఫ్ట్వేర్ను రూపొందించారు. దీనిపై ఇప్పటికే మేట్లకు మరియు సంబంధిత సిబ్బందికి ప్రత్యేక శిక్షణ కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నారు. సాంకేతిక సమస్యలు తలెత్తకుండా సాఫ్ట్వేర్ను నిరంతరం అప్డేట్ చేస్తూ, యూజర్ ఫ్రెండ్లీగా మార్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.
ఈ డిజిటల్ మస్టర్ విధానం వల్ల నిధుల దుర్వినియోగానికి అడ్డుకట్ట పడనుంది. గతంలో పని చేయకుండానే వేతనాలు పొందే ‘ఘోస్ట్ వర్కర్ల’ సమస్య ఈ విధానంతో పూర్తిగా తొలగిపోతుంది. ప్రభుత్వం కేటాయించే నిధులు అట్టడుగున ఉన్న నిజమైన పేదవాడికి చేరాలన్నదే ఈ మార్పు వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. జియో ట్యాగింగ్ వల్ల ఏ రోజున, ఏ సమయంలో, ఏ ప్రదేశంలో పని జరిగిందో కచ్చితమైన ఆధారాలు ఉంటాయి. ఇది సామాజిక తనిఖీ (సోషల్ ఆడిట్) ప్రక్రియను కూడా మరింత పటిష్టం చేస్తుంది. ప్రజల్లో కూడా ఈ వ్యవస్థ పట్ల నమ్మకం పెరగడమే కాకుండా, ప్రభుత్వంపై జవాబుదారీతనం పెరుగుతుంది.
డిజిటల్ విప్లవంలో భాగంగా సామాన్యుడి జీవితం సులభతరం కావాలన్న చంద్రబాబు విజన్కు ఇది ఒక చక్కని ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది. ఏపీలో ఇప్పటికే అనేక సంక్షేమ పథకాలను టెక్నాలజీతో అనుసంధానించిన నేపథ్యంలో, ఉపాధి హామీలో కూడా ఈ మార్పు రావడం శుభపరిణామం. గ్రామీణ యువతకు ఈ మేట్ల నియామకం ద్వారా ఒక గౌరవప్రదమైన బాధ్యత లభిస్తుంది. అలాగే స్మార్ట్ఫోన్ అనేది కేవలం వినోద సాధనం మాత్రమే కాదు, అది ఒక ఉపాధి సాధనం అని నిరూపితం కానుంది. చదువుకున్న గ్రామీణ యువతీ యువకులు తమ గ్రామాల్లోనే ఉంటూ ఈ సాంకేతికతను అందిపుచ్చుకుని ప్రభుత్వానికి , ప్రజలకు మధ్య వారధిగా నిలుస్తున్నారు.
