సింధూ రణక్షేత్రంలో భారత్ ‘జల’ గర్జన..

* 1960 నాటి ‘అవివేక’ ఉదారతకు చరమగీతం.
*పహల్గాం నెత్తుటి గాయానికి ‘నీటి’ ప్రతీకారం.
* పాక్ అహంకారాన్ని అణచివేస్తున్న భారత జల వ్యూహం.
* భారత్ కాళ్ల బేరానికి రానున్న దాయాది.
*ఎండిపోతున్న పాక్ సాగు భూములు.
*’ నీటి కోసం భారత్ ముందు సాగిలపడక తప్పదా?

హైదరాబాద్, మహా.

చరిత్రలో కొన్ని ఒప్పందాలు మానవత్వంతో ముడిపడి ఉంటే, మరికొన్ని ఆత్మహత్యాసదృశ్యమైన ఉదారతకు నిదర్శనాలుగా మిగిలిపోతాయి. 1960లో కుదిరిన సింధూ నదీజలాల ఒప్పందం అచ్చం అటువంటిదే. సద్భావనతో మెలుగుతుందనే భ్రమలతో నాడు భారత్ చూపిన అపరిమిత ఉదారతను, పాకిస్థాన్ దశాబ్దాలుగా ఉగ్రవాద ఎగుమతికి పెట్టుబడిగా మార్చుకుంది. అయితే, 2025 పహల్గాం ఉగ్రదాడి తర్వాత భారత విదేశాంగ విధానం ఒక పెను మార్పుకు లోనైంది. “రక్తం, నీరు కలిసి ప్రవహించలేవు” అన్న ప్రధాని హెచ్చరికలు ఇప్పుడు క్షేత్రస్థాయిలో వాస్తవ రూపం దాల్చుతున్నాయి. సింధూ జలాల ఒప్పందాన్ని భారత్ తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడంతో, పాకిస్థాన్ అస్థిత్వం ఇప్పుడు ప్రశ్నార్థకమైంది. నీటి చుక్క కోసం అల్లాడుతున్న దాయాది, ఇప్పుడు భారత్ తో చర్చలకు రావడానికి కాళ్ల బేరానికి సిద్ధమవుతోంది.

**అవివేక ఉదారతకు ముగింపు – 80 శాతం వాటాపై భారత్ ఉక్కుపాదం**

నాడు కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం ఎగువన ఉన్న భారత్, కేవలం 20 శాతం నీటి వాటాతో సంతృప్తి పడి, దిగువన ఉన్న పాకిస్థాన్‌కు ఏకంగా 80 శాతం జలాలను అప్పగించింది. ఇది అంతర్జాతీయ సంబంధాల చరిత్రలోనే ఒక అత్యంత అసాధారణ మరియు అవివేకమైన చర్యగా మాజీ బ్యూరోక్రాట్ కేబీఎస్ సింధు అభివర్ణించారు. నాగరిక నిబంధనలను గౌరవించని దేశానికి, అపరిమిత జలాలను ధారపోసి భారత్ తన స్వంత ప్రయోజనాలను తాకట్టు పెట్టింది. అయితే, దశాబ్దాలుగా సీమాంతర ఉగ్రవాదాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ అంతర్జాతీయ చట్టాలను అపహాస్యం చేస్తున్న పాకిస్థాన్‌కు, ఇప్పుడు జల భద్రతను నిరాకరించడం ద్వారా భారత్ తగిన శాస్తి చేస్తోంది. పాక్ వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా ఉన్న సింధూ జలాలను కట్టడి చేయడం ద్వారా భారత్ తన సార్వభౌమాధికారాన్ని చాటుకుంటోంది.

**పహల్గాం ఉగ్రదాడి – భారత సహనానికి పరీక్షా సమయం**

2025లో జరిగిన పహల్గాం ఉగ్రదాడి భారత రక్షణ దళాలనే కాకుండా, దేశ ప్రజల మనోభావాలను తీవ్రంగా గాయపరిచింది. పాక్ ప్రేరేపిత ఉగ్రవాదానికి ముగింపు పలకాలంటే కేవలం సరిహద్దుల్లో కాల్పులు జరిపితే సరిపోదని, ఆ దేశ ఆర్థిక మూలాలపై దెబ్బకొట్టాలని భారత్ నిర్ణయించింది. ఈ క్రమంలోనే సింధూ నదీజలాల ఒప్పందం అమలును నిలిపివేస్తూ తీసుకున్న నిర్ణయం పాక్ పాలిట మరణశాసనంగా మారింది. ఉగ్రవాదులను పెంచి పోషిస్తూ, మరోవైపు శాంతి చర్చల నాటకం ఆడే దాయాదికి ఇకపై ఎటువంటి రాయితీలు ఉండవని భారత్ స్పష్టం చేసింది. ఒప్పందాన్ని పునరుద్ధరించే మాట ఎత్తకుండా, జల భద్రతను జాతీయ భద్రతలో భాగంగా భారత్ పరిగణిస్తోంది.

**పాకిస్థాన్ జల సంక్షోభం – కుప్పకూలుతున్న వ్యవసాయ రంగం**

ప్రస్తుతం పాకిస్థాన్ తీవ్ర నీటి ఎద్దడితో కొట్టుమిట్టాడుతోంది. ఆ దేశ సాగునీటి అవసరాలు తీర్చే ప్రధాన వనరు అయిన సింధూ నది ప్రవాహం తగ్గడంతో, వ్యవసాయ రంగం కుదేలయ్యే ప్రమాదం పొంచి ఉంది. ఒకప్పుడు తనను తాను సమాన భాగస్వామిగా ఊహించుకున్న పాక్, ఇప్పుడు నీటి సంక్షోభంలో ఉన్న నిస్సహాయ దేశంగా భారత్ ముందుకు రావాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది. మాజీ బ్యూరోక్రాట్ కేబీఎస్ సింధు విశ్లేషణ ప్రకారం, పాక్ ఇప్పుడు చర్చలకు వచ్చినా అది సమానత్వ ప్రాతిపదికన కాకుండా, బ్రతిమిలాడే స్థితిలో వస్తుంది. ఈ క్రమంలో భారత్ కుదిర్చే ఏ ఒప్పందమైనా, ఉగ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా పాక్ తీసుకోవాల్సిన ధృవీకరించదగిన చర్యలతోనే ముడిపడి ఉంటుంది.
**భారత నీటి హక్కుల వినియోగం – దశాబ్దాల వెనకబాటుకు స్వస్తి**
దురదృష్టవశాత్తు, గడిచిన దశాబ్దాలలో భారత్ తన నీటి హక్కులను సక్రమంగా వినియోగించుకోవడంలో విఫలమైంది. రంజిత్ సాగర్ డ్యామ్, షాహ్‌పుర్ కండి వంటి కీలక ప్రాజెక్టుల నిర్మాణంలో జరిగిన జాప్యం వల్ల ఏటా 26.136 టీఎంసీల రావి నది జలాలు పాక్‌లోకి ప్రవహించాయి. మన దేశంలోని పంజాబ్ రాష్ట్రంలో భూగర్భ జలమట్టాలు పడిపోతుంటే, మన నీరు దాయాది సాగు భూములను తడపడం దిగ్భ్రాంతి కలిగించే అంశం. సింధూ ఒప్పందం ప్రకారం పశ్చిమ నదుల విషయంలో 156.82 టీఎంసీల నీటి నిల్వ సామర్థ్యంతో ప్రాజెక్టులను నిర్మించుకునే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, గతంలో భారత్ వెనుకబడిపోయింది. ఇప్పుడు ఆ పరిస్థితి మారుతోంది. 18 గిగావాట్లకు పైగా ఉన్న జలవిద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని పట్టుకోవడానికి భారత్ వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది.
**పంజాబ్ జల సంక్షోభం – జాతీయ భద్రతకు సవాలు**
భారత పంజాబ్ ప్రాంతంలో భూగర్భ జల మట్టాలు పడిపోవడం వ్యవసాయ రంగానికే కాకుండా, సామాజిక అస్థిరతకు దారితీసే ప్రమాదం ఉంది. ఈ సమస్య పరిష్కారం కోసం పశ్చిమ నదుల నుంచి ఉత్తర భారత రాష్ట్రాలకు నీటిని మళ్లించడం ఇప్పుడు అత్యంత ఆవశ్యకం. మార్హు టన్నెల్ ద్వారా చీనాబ్-రావి డైవర్షన్ జల ప్రాజెక్టును నిర్మించడం, బుర్సార్, సవాల్‌కోట్ వంటి భారీ ఆనకట్టలను వేగవంతం చేయడం ఇప్పుడు భారత వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యతలు. జీలం, బియాస్ నదులను కలిపే అంతర్-బేసిన్ బదిలీ వ్యవస్థల నిర్మాణానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం యుద్ధ ప్రాతిపదికన నిధులు కేటాయించాలి. వీటిని కేవలం సాగునీటి ప్రాజెక్టులుగా కాకుండా, జాతీయ భద్రతా ప్రాజెక్టులుగా పరిగణించి వేగంగా పూర్తి చేయాలి.
**జాతీయ సింధు బేసిన్ అథారిటీ – ఒక వ్యూహాత్మక ముందడుగు**
సింధూ నది పరిధిలో చేపట్టే ప్రాజెక్టులను పర్యవేక్షించేందుకు ప్రత్యేకంగా ‘జాతీయ సింధు బేసిన్ అథారిటీ’ని ఏర్పాటు చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అధికారిక జాప్యాలను తగ్గించి, ప్రాజెక్టుల ఆమోద ప్రక్రియను క్రమబద్ధీకరించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. సింధూ నదీజలాల ఒప్పందాన్ని కేవలం నీటి పంపిణీ అంశంగా కాకుండా, ఒక భౌగోళిక రాజకీయ అస్త్రంగా భారత్ మార్చుకోవాలి. ప్రపంచ దేశాలు తమ సార్వభౌమ మనుగడ కోసం ఒప్పందాలను పక్కన పెట్టిన చరిత్ర ఉంది. ఇప్పుడు భారత్ కూడా అదే దారిలో నడుస్తూ, ఉగ్రవాదాన్ని ఎగుమతి చేసే పాకిస్థాన్‌కు తగిన శాస్తి చేయాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.
**వ్యూహాత్మక మార్పునకు నాంది**
సింధూ నదీజలాల ఒప్పందం నిలిపివేత అనేది కేవలం ఒక ప్రతీకార చర్య కాదు, అది భారత వ్యూహాత్మక గమనంలో ఒక చారిత్రక మలుపు. వార్తా శీర్షికల కోసం కాకుండా, దేశ భవిష్యత్తు మరియు జల భద్రత కోసం భారత్ తీసుకుంటున్న ఈ నిర్ణయం పాకిస్థాన్‌ను ఆత్మరక్షణలో పడేసింది. అటవీ ప్రాంతాల్లోని యువతను ప్రభావితం చేసేలా, దాయాది ఆర్థిక మూలాలను దెబ్బతీసేలా భారత్ వేస్తున్న అడుగులు సత్ఫలితాలను ఇస్తున్నాయి. సింధూ జలాల ‘రీసెట్’ అనేది నవ భారత పౌరుషానికి, వ్యూహాత్మక చాతుర్యానికి నిదర్శనం.