- యుద్ధం అంచున గల్ఫ్
- హార్ముజ్ జలసంధి దిగ్బంధం
- ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు సెగ
మహా : ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిలో నౌకల రాకపోకలు పూర్తిగా నిలిచిపోయాయి. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న యుద్ధ వాతావరణం కారణంగా ఇంధన సరఫరా స్తంభించిపోవడంతో, భారతదేశంతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది. గల్ఫ్ ప్రాంతంలో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పరాకాష్టకు చేరడంతో ఈ సముద్ర మార్గంలో నౌకల రాకపోకలు దాదాపుగా స్తంభించిపోయాయి. అగ్రరాజ్యం అమెరికా విధిస్తున్న ఆంక్షలు, మరోవైపు ఇరాన్ వెనక్కి తగ్గకపోవడంతో అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్ ఒక్కసారిగా కుప్పకూలే పరిస్థితి ఏర్పడింది. గడిచిన కొద్ది రోజులుగా ఇరాన్ గన్బోట్లు నౌకలపై దాడులు చేయడం, అమెరికా నౌకాదళం వాటిని అడ్డుకోవడంతో ఈ జలసంధి ఇప్పుడు యుద్ధ క్షేత్రంగా మారింది.
భారత్పై పడనున్న భారీ ప్రభావం
ఈ దిగ్బంధం వల్ల అత్యధికంగా నష్టపోయే దేశాల్లో భారతదేశం ముందు వరుసలో ఉంది. మన దేశానికి అవసరమైన ముడి చమురులో సుమారు 60 శాతం ఈ మార్గం గుండానే సరఫరా అవుతుంది. ఇప్పటికే ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో పెట్రోల్, డీజిల్ కొరత ఎదురవుతోంది. ఒకవేళ హార్ముజ్ దిగ్బంధం ఇలాగే కొనసాగితే, రానున్న రోజుల్లో ఇంధన ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడం మాత్రమే కాకుండా, నిత్యావసరాల ధరలు కూడా భారీగా పెరిగే ముప్పు పొంచి ఉంది.
శాంతి చర్చలు విఫలం.. యుద్ధ మేఘాలు
మరోవైపు, ఇరు దేశాల మధ్య శాంతి నెలకొల్పేందుకు జరుగుతున్న ప్రయత్నాలు మళ్ళీ మొదటికొచ్చాయి. ఇరాన్ ప్రతిపాదనలు సరిపోవంటూ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన దౌత్యవేత్తల పాకిస్థాన్ పర్యటనను రద్దు చేశారు. దీనిపై ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెస్కియన్ తీవ్రంగా స్పందించారు. “బెదిరింపులు, ఆర్థిక దిగ్బంధాల మధ్య మేం చర్చలకు సిద్ధంగాలేం. శత్రుత్వ చర్యలు ఆపకుండా నమ్మకాన్ని పునర్నిర్మించడం సాధ్యం కాదు” అని పెజెస్కియన్ కుండబద్దలు కొట్టారు.
నిలిచిన నౌకలు.. కుప్పకూలిన రవాణా
బ్లూమ్బెర్గ్ డేటా ప్రకారం.. సోమవారం ఉదయం నాటికి హార్ముజ్ జలసంధి దాదాపు ఖాళీగా దర్శనమిచ్చింది. ఒక చిన్న కార్గో షిప్ తప్ప, భారీ చమురు ట్యాంకర్లేవీ అటువైపు కదలడం లేదు. ఇరాన్ వద్ద లక్షలాది బారెళ్ల ముడి చమురు నిల్వలు ఉన్నప్పటికీ, వాటిని ఎగుమతి చేయలేని పరిస్థితి నెలకొంది. అమెరికా ఆంక్షల నేపథ్యంలో చమురు ట్యాంకర్లు తమ లొకేషన్ వివరాలు తెలియకుండా సిగ్నల్స్ ఆపేసి సముద్రంలో నిలిచిపోతున్నాయి. చమురు ఎగుమతులే లక్ష్యంగా అమెరికా తన వ్యూహాలకు పదును పెట్టింది. ఇరాన్ నుంచి చమురు కొనుగోలు చేస్తున్న చైనాకు చెందిన అతిపెద్ద రిఫైనరీ ‘హెంగ్లీ పెట్రోకెమికల్’పై అమెరికా ఆంక్షలు విధించింది. దీనివల్ల ఇరాన్ ఆదాయ మార్గాలు మూసుకుపోవడంతో పాటు అంతర్జాతీయంగా చమురు లభ్యత తగ్గిపోనుంది.
భవిష్యత్తు ఏంటి?
ప్రస్తుతం హార్ముజ్ జలసంధిలో నెలకొన్న ఈ అనిశ్చితి ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను తీవ్రంగా దెబ్బతీయనుంది. విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలు తక్కువగా ఉన్న దేశాలు ఈ చమురు సెగను భరించడం కష్టంగా మారుతుంది. అమెరికా తన ఆధిపత్యాన్ని నిరూపించుకోవాలని చూస్తుంటే, ఇరాన్ ఏమాత్రం తగ్గడం లేదు. ఈ ఇద్దరి పోరాటంలో సామాన్య ప్రజలు ఇంధన భారంతో నలిగిపోయే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది.
