శాంతి శకం…

శాంతి శకం..
* అమెరికా-ఇరాన్ చారిత్రాత్మక చర్చలు షురూ!
* లెబనాన్ అంతటా కాల్పుల విరమణ.
* అణు ఒప్పందమే ప్రధాన అజెండా.
* సతీసమేతంగా స్విట్జర్లాండ్ చేరుకున్న యూఎస్ ఉపాధ్యక్షుడు జె.డి.వాన్స్.
ఢిల్లీ, మహా.
దశాబ్దాలుగా పశ్చిమాసియా (మధ్యప్రాచ్యం) ప్రాంతాన్ని ఉడికించిస్తున్న ఉద్రిక్తతలకు శాశ్వత ముగింపు పలికే దిశగా దౌత్యరంగంలో అత్యంత కీలకమైన మైలురాయి ఆవిష్కృతమైంది. అంతర్జాతీయ రాజకీయ యవనికపై బద్ధశత్రువులుగా ఉన్న అగ్రరాజ్యం అమెరికా, ఇరాన్ దేశాల మధ్య చారిత్రాత్మక సాంకేతిక స్థాయి చర్చలు స్విట్జర్లాండ్‌లో అధికారికంగా ప్రారంభమయ్యాయి. లూసర్న్ నగర సమీపంలోని ప్రసిద్ధ బర్గెన్‌స్టాక్ రిసార్ట్ వేదికగా ఇరు దేశాల ఉన్నత స్థాయి ప్రతినిధులు ముఖాముఖి భేటీ అయ్యారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసౌద్ పెజెష్కియాన్ బుధవారం వర్చువల్ విధానంలో కుదుర్చుకున్న చరిత్రాత్మక 14 అంశాల అవగాహనా ఒప్పందాన్ని (MoU) పూర్తిగా కార్యరూపంలోకి తీసుకురావడమే ఈ చర్చల ముఖ్య ఉద్దేశం. ఈ సుదీర్ఘ ప్రక్రియను రాబోయే 60 రోజుల్లోగా ఖరారు చేయాల్సి ఉండగా, అందులో భాగంగా జరుగుతున్న మొదటి విడత దౌత్య మంతనాలు మరో రెండు మూడు రోజుల పాటు సాగనున్నాయి.
ఈ ప్రతిష్టాత్మక అంతర్జాతీయ చర్చల కోసం అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జె.డి.వాన్స్ శనివారం రాత్రి తన సతీమణి, యూఎస్ సెకండ్ లేడీ ఉషా వాన్స్‌తో కలిసి స్విట్జర్లాండ్‌కు బయలుదేరి ఆదివారం ఉదయమే ఇక్కడికి చేరుకున్నారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మీడియాతో మాట్లాడుతూ.. ఈ చర్చలు ప్రధానంగా రెండు అత్యంత కీలకమైన అంశాలపై కేంద్రీకృతమై ఉంటాయని స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న సందిగ్ధతను తొలగించి ఒక నిశ్చయమైన ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేయడం మొదటి ప్రాధాన్యత కాగా, లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ జరుపుతున్న దాడుల నేపథ్యంలో అక్కడ తక్షణమే శాశ్వత కాల్పుల విరమణను అమలు చేయడం రెండో ప్రధాన లక్ష్యమని వాన్స్ ప్రకటించారు. లెబనాన్ సరిహద్దుల్లో పరిస్థితులు ప్రస్తుతం క్రమంగా మెరుగుపడుతున్నాయని, ఇజ్రాయెల్, లెబనాన్ దేశాలూ సురక్షితంగా ఉండాలనేదే తమ ప్రాథమిక ఆకాంక్ష అని ఆయన పేర్కొన్నారు. పరస్పర దాడుల విషయంలో ‘కోడి ముందా-గుడ్డు ముందా’ అనే తరహా తలబిరుసు వైఖరిని వీడి, కాల్పుల విరమణ నిలకడగా కొనసాగేలా చేయడమే తమ దౌత్య ప్రయత్నమని ఉపాధ్యక్షుడు స్పష్టం చేశారు.
మరోవైపు, ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మరియు ఆ దేశ ప్రధాన చర్చల ప్రతినిధి ఎమ్.బి.గాలిబాఫ్ నేతృత్వంలోని ఇరాన్ అత్యున్నత బృందం ఇప్పటికే జ్యూరిచ్ చేరుకుని చర్చల్లో కూర్చుంది. ఇరాన్‌లో గతంలో చోటుచేసుకున్న విచారకరమైన ‘మినాబ్ పాఠశాల ఘటన’ బాధితుల జ్ఞాపకార్థంగా ఈ ప్రతినిధి బృందానికి ఇరాన్ ప్రభుత్వం ‘మినాబ్ 168’ అని నామకరణం చేయడం గమనార్హం. ఈ బృందంలో ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ కూడా ఉండి కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. నిజానికి ఈ శాంతి చర్చలు గత శుక్రవారమే (జూన్ 19) ప్రారంభం కావాల్సి ఉన్నప్పటికీ, లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్ దాడుల తీవ్రత అకస్మాత్తుగా పెరగడం, దానికి నిరసనగా ఇరాన్ సాయుధ దళాలు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ని తాత్కాలికంగా మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించడంతో చర్చల ప్రారంభం కాస్త ఆలస్యమైంది. ఈ తీవ్ర ఉద్రిక్తతల నడుమే సరిహద్దుల్లో ఘర్షణలు పెరగడంతో, ఇరాన్ గట్టి డిమాండ్ మేరకు ఆదివారం నాటి మొదటి రోజు చర్చల షెడ్యూల్‌లో అధికారులు కీలక మార్పులు చేశారు. అణు ఒప్పందం అంశాన్ని పక్కనబెట్టి, అత్యవసర సెషన్ ద్వారా ముందుగా ఇజ్రాయెల్ – హెజ్‌బొల్లా (బనాన్) మధ్య కాల్పుల విరమణ అంశంపైనే ఇరు దేశాలూ తమ చర్చలను ప్రారంభించాయి.
ఈ చారిత్రక చర్చల వెనుక అంతర్జాతీయ దౌత్యం తెరవెనుక ముమ్మరంగా సాగింది. ఉద్రిక్తతలకు శాశ్వత ముగింపు పలకడం, హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి యథావిధిగా తెరవడం, అణు ఒప్పందాన్ని పట్టాలెక్కించడమే లక్ష్యంగా అమెరికా రాయబారులు జారెడ్ కుష్నర్, స్టీవ్ విట్‌కాఫ్ ఇప్పటికే స్విట్జర్లాండ్‌లోనే ఉండి చర్చల పురోగతిని నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తున్నారు. ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్య వారధిగా, ప్రధాన మధ్యవర్తిగా వ్యవహరిస్తున్న ఖతార్ ప్రధాని మరియు విదేశాంగ మంత్రి షేక్ మహ్మద్ బిన్ అబ్దుల్ రహ్మాన్ అల్ థానీ కూడా గత శుక్రవారమే స్విట్జర్లాండ్ చేరుకుని ఇరు పక్షాలను సమన్వయపరుస్తున్నారు. వారితో పాటుగా పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్, ఆ దేశ సైనిక దళాల అధినేత (ఆర్మీ చీఫ్) జనరల్ ఆసిమ్ మునీర్ కూడా ప్రత్యేకంగా స్విట్జర్లాండ్ చేరుకుని ఈ శాంతి చర్చలలో చురుగ్గా భాగస్వాములయ్యారు. ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్న ఈ స్విస్ చర్చలు విజయవంతమైతే, పశ్చిమాసియాలో సరికొత్త ప్రశాంత వాతావరణం నెలకొనడం ఖాయమని అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.