- 175 మంది మృతి, 1,500 మంది గల్లంతు.
- 300 మందికి పైగా భారతీయుల ఆచూకీ గల్లంతు.
- 77 మంది ఈశా సభ్యులు మిస్సింగ్‌
కాఠ్మాండు, మహా.
నేపాల్‌–టిబెట్‌ సరిహద్దు ప్రాంతాలను ఆకస్మిక వరదలు అతలాకుతలం చేశాయి. హిమాలయ ప్రాంతంలో సంభవించిన భారీ మంచు–రాళ్ల కొండచరియల విరిగిపడటం, నదీ ప్రవాహాలకు అడ్డంకులు ఏర్పడి ఒక్కసారిగా తెగిపోవడం వంటి పరిణామాలతో భోటేకోశీ నది ఉగ్రరూపం దాల్చి నేపాల్‌లోని రసువా, ధాడింగ్‌, నువాకోట్‌ తదితర ప్రాంతాలను ముంచెత్తింది. నేపాల్‌, చైనా పరిధిలోని టిబెట్‌ ప్రాంతాల్లో భారీగా ప్రాణ, ఆస్తి నష్టం సంభవించింది. తాజా నివేదికల ప్రకారం మృతుల సంఖ్య 175కు చేరగా, గల్లంతైన వారి సంఖ్య దాదాపు 1,500కు చేరినట్లు సమాచారం. అయితే వివిధ దశల్లో అధికారిక లెక్కలు మారుతున్నందున తుది సంఖ్య ఇంకా స్పష్టంగా లేదు.
వరద బీభత్సంలో ముఖ్యంగా కైలాస మానససరోవర్‌ యాత్రకు వెళ్లిన భారతీయులు, విదేశీ యాత్రికులు చిక్కుకోవడంతో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా మారింది. నేపాల్‌ అధికారులు వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం వందలాది మంది విదేశీ పర్యాటకులు, యాత్రికులు ఆచూకీ లేకుండా పోయారు. భారతీయుల విషయంలోనూ వేర్వేరు సమయాల్లో వేర్వేరు సంఖ్యలు వెలువడ్డాయి. తాజా అంతర్జాతీయ నివేదికల్లో నేపాల్‌, టిబెట్‌ ప్రాంతాల్లో గల్లంతైన వారిలో 178 మంది భారతీయులు ఉన్నట్లు పేర్కొనగా, అంతకుముందు నేపాల్‌ విదేశాంగ మంత్రి దాదాపు 300 మంది భారతీయులు గల్లంతయ్యారని వెల్లడించారు. ఈ సంఖ్యలన్నీ రెస్క్యూ, ట్రేసింగ్‌ చర్యలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో మారుతున్నాయి.
భోటేకోశీ నది పరివాహక ప్రాంతంలో ఒక్కసారిగా నీటి ఉద్ధృతి పెరగడంతో గ్రామాలు, రహదారులు, వంతెనలు, భవనాలు, వాహనాలు నీటిలో కొట్టుకుపోయాయి. నదిలోకి భారీగా మట్టి, రాళ్లు, మంచు చేరడంతో వరద ప్రవాహం మరింత విధ్వంసకరంగా మారింది. రసువా జిల్లాలోని టిమురే, రసువాగఢి ప్రాంతాలు తీవ్రంగా ప్రభావితమయ్యాయి. అనంతరం వరద ప్రవాహం ట్రిశూలీ నదిలోకి చేరి దిగువ ప్రాంతాలకు విస్తరించింది. నువాకోట్‌, ధాడింగ్‌ సహా పలు జిల్లాల్లో వరద ప్రభావం కనిపించింది.
ఈ విపత్తుకు కారణంపై వివిధ అంచనాలు వెలువడుతున్నాయి. తొలుత భూకంపం కారణంగా గ్లేసియర్‌ లేదా మంచు కొండ కూలిపోయి ఉండవచ్చని అధికారులు అనుమానించారు. నేపాల్‌ విదేశాంగ మంత్రి శిశిర్‌ ఖనాల్‌ పార్లమెంట్‌లో మాట్లాడుతూ టిబెట్‌ ప్రాంతంలో భూకంపం సంభవించిన కొద్దిసేపటికే ఫ్లాష్‌ ఫ్లడ్‌ నమోదైందని పేర్కొన్నారు. అయితే విపత్తు నిపుణులు, భౌగోళిక పరిశీలనలు మరో కోణాన్ని సూచిస్తున్నాయి. ల్హెండే నదికి సమీపంలో మంచు, రాళ్ల కొండచరియలు విరిగిపడి ప్రవాహాన్ని కొంతసేపు అడ్డుకోవడం, ఆ తర్వాత ఆ అడ్డంకి తెగిపోవడంతో ఒక్కసారిగా భారీగా నీరు దిగువకు దూసుకెళ్లి ఉండవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు.
ప్రవాహం వేగం, నీటి పరిమాణం అంత భారీగా ఉండటంతో ప్రజలకు అప్రమత్తం అయ్యే అవకాశం కూడా దక్కలేదని స్థానికుల కథనాలు చెబుతున్నాయి. బురద, రాళ్లు, చెట్ల దుంగలు, మంచు ముక్కలు కలిసిన వరద ప్రవాహం మార్గంలో ఎదురైన నిర్మాణాలను ధ్వంసం చేసింది. రహదారులు తెగిపోవడంతో సహాయక బృందాలకు కూడా కొన్ని ప్రాంతాలకు చేరుకోవడం కష్టంగా మారింది. ప్రతికూల వాతావరణం, కొండ ప్రాంతాల్లో భౌగోళిక పరిస్థితులు సహాయక చర్యలకు ప్రధాన అడ్డంకులుగా మారాయి.
చైనా పరిధిలోని టిబెట్‌ గైరోంగ్‌ ప్రాంతంలోనూ పరిస్థితి తీవ్రంగా ఉంది. నేపాల్‌ను టిబెట్‌తో అనుసంధానించే కీలక మార్గాలు దెబ్బతినడంతో రాకపోకలు నిలిచిపోయాయి. గైరోంగ్‌ ప్రాంతంలో వందలాది మంది గల్లంతైనట్లు చైనా వైపు నుంచి నివేదికలు వచ్చాయి. నేపాల్‌ నుంచి కైలాస మానససరోవర్‌ వైపు వెళ్లే యాత్రికులకు ఈ మార్గం అత్యంత కీలకం కావడంతో యాత్రికుల భద్రతపై తీవ్ర ఆందోళన నెలకొంది. టిబెట్‌లోనే వందలాది విదేశీ పర్యాటకులు ఆచూకీ లేకుండా పోయినట్లు అంతర్జాతీయ నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
ఈ జలప్రళయ ప్రభావంతో కైలాస మానససరోవర్‌ యాత్రకు తాత్కాలికంగా బ్రేక్‌ పడింది. నేపాల్‌ మీదుగా కొనసాగాల్సిన యాత్ర మార్గాలు వరదలు, కొండచరియల కారణంగా తీవ్రంగా దెబ్బతినడంతో యాత్రికులను ముందుకు పంపకుండా అధికారులు ఆపేశారు. మార్గాలు సురక్షితంగా మారే వరకు యాత్రను నిలిపివేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. కైలాస యాత్రకు సంబంధించిన మార్గాల్లో రహదారులు, వంతెనలు, సరిహద్దు ప్రాంతాల్లోని మౌలిక వసతులు దెబ్బతినడంతో యాత్రికుల రవాణా పూర్తిగా ప్రభావితమైంది.
మానససరోవర్‌ యాత్రలో ఉన్న హైదరాబాద్‌కు చెందిన 31 మంది యాత్రికులు చిక్కుకుపోయినట్లు సమాచారం వెలువడింది. వారిని సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించేందుకు అధికారులు, సంబంధిత సంస్థలు సమన్వయం చేస్తున్నాయి. మరోవైపు డీఆర్‌డీవో మాజీ చైర్మన్‌ డాక్టర్‌ సతీష్‌రెడ్డి, ఆయన భార్య కూడా నేపాల్‌లో చిక్కుకున్నట్లు సమాచారం. సతీష్‌రెడ్డి బృందం వరద ప్రభావిత ప్రాంతాన్ని ప్రమాదానికి కొన్ని గంటల ముందే దాటినట్లు తెలిసింది. అనంతరం భారీ వరదలు రావడంతో వారు సాగా ప్రాంతంలో సురక్షితంగా ఉన్నట్లు సమాచారం అందింది.
ఇదే సమయంలో ఆధ్యాత్మిక గురువు సద్గురు జగ్గీ వాసుదేవ్‌కు చెందిన ఈశా ఫౌండేషన్‌ యాత్రికుల బృందం కూడా వరద ప్రభావానికి గురైంది. కైలాస మానససరోవర్‌ యాత్ర ముగించుకుని తిరిగి వస్తున్న ఈశా ఫౌండేషన్‌ బృందంలోని 77 మంది ఆచూకీ తెలియడం లేదని సంస్థ వెల్లడించింది. గైరోంగ్‌లోని ఇమ్మిగ్రేషన్‌ కేంద్రం వద్ద ఉన్న సమయంలో వరదలు సంభవించాయని సద్గురు తెలిపారు. తమ బృందంలోని సభ్యుల ఆచూకీ కోసం టిబెట్‌లోని గైరోంగ్‌ ప్రాంతానికి వెళ్లేందుకు చైనా అధికారుల అనుమతి కోరినట్లు ఆయన తెలిపారు.
ఈశా ఫౌండేషన్‌కు చెందిన మరో పెద్ద సంఖ్యలో సభ్యులు సురక్షితంగా తిరిగి వచ్చినట్లు సంస్థ తెలిపింది. అయితే గల్లంతైన 77 మంది పరిస్థితిపై అధికారిక సమాచారం కోసం కుటుంబ సభ్యులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. టిబెట్‌ వైపు ఉన్న ప్రాంతం చైనా నియంత్రణలో ఉండటంతో అక్కడికి చేరుకోవడానికి అనుమతులు అవసరం కావడం సహాయక చర్యలను మరింత సంక్లిష్టం చేసింది. సద్గురు స్వయంగా అక్కడికి వెళ్లి పరిస్థితిని పరిశీలించి సహాయక చర్యల్లో పాల్గొనడానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్లు ప్రకటించారు.
కైలాస యాత్రికులతో పాటు అమెరికా, బ్రిటన్‌, ఆస్ట్రేలియా, మలేసియా, ఉక్రెయిన్‌, కెనడా తదితర దేశాలకు చెందిన పర్యాటకులు కూడా గల్లంతైన వారిలో ఉన్నారు. నేపాల్‌ టూరిజం అధికారుల ప్రకారం వందలాది విదేశీ పర్యాటకుల ఆచూకీ తెలియడం లేదు. రాయిటర్స్‌ తాజా నివేదిక ప్రకారం 33 దేశాలకు చెందిన 517 మంది విదేశీయులు గల్లంతైనట్లు నేపాల్‌ పర్యాటక అధికారులు తెలిపారు. భారత్‌కు చెందిన వారి సంఖ్య అత్యధికంగా ఉన్న దేశాల జాబితాలో ముందుంది.
విపత్తు తీవ్రతను గుర్తించిన భారత్ వెంటనే సహాయక చర్యలకు దిగింది. నేపాల్‌కు అత్యవసర ఔషధాలు, గుడారాలు, దుప్పట్లు, సోలార్‌ లైట్లు, ఇతర విపత్తు సహాయక సామగ్రిని పంపింది. భారత వైమానిక దళానికి చెందిన రవాణా విమానాల ద్వారా సహాయక సామగ్రిని నేపాల్‌కు తరలించారు. తొలిదశలో 10 టన్నుల సహాయ సామగ్రిని పంపినట్లు అధికారికంగా వెల్లడించగా, అనంతరం అదనపు సామగ్రితో సహాయక చర్యలను విస్తరించినట్లు నివేదికలు తెలిపాయి.
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నేపాల్‌ ప్రధానమంత్రి బలేంద్ర షాతో మాట్లాడి భారత ప్రభుత్వం అన్ని విధాలా సహకరించేందుకు సిద్ధంగా ఉందని హామీ ఇచ్చారు. విపత్తు సమయంలో నేపాల్‌కు అవసరమైన మానవతా సహాయం అందిస్తామని తెలిపారు. నేపాల్‌ ప్రభుత్వం కూడా భారత తక్షణ సహాయానికి కృతజ్ఞతలు తెలిపింది. రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న సన్నిహిత సంబంధాలకు అనుగుణంగా భారత్ స్పందించిందని పేర్కొంది.
కాఠ్మాండులోని భారత రాయబార కార్యాలయం భారతీయుల కోసం అత్యవసర హెల్ప్‌లైన్‌ నంబర్లను ఏర్పాటు చేసింది. నేపాల్‌లో ఉన్న తమ బంధువులతో సంబంధాలు తెగిపోయిన భారతీయ కుటుంబాలు రాయబార కార్యాలయాన్ని సంప్రదించాలని సూచించింది. భారత రాయబార కార్యాలయం నేపాల్‌ ప్రభుత్వం, స్థానిక అధికారులతో సమన్వయం చేస్తూ గల్లంతైన భారతీయుల ఆచూకీ కోసం ప్రయత్నిస్తోంది.
భారతీయుల ఆచూకీ కోసం ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కూడా చర్యలు ప్రారంభించాయి. తమిళనాడు, పశ్చిమ బెంగాల్‌, కేరళ తదితర రాష్ట్రాలకు చెందిన యాత్రికులు, పర్యాటకులు గల్లంతైనట్లు సమాచారం రావడంతో కుటుంబ సభ్యులు అధికారులను సంప్రదిస్తున్నారు. దక్షిణ భారత రాష్ట్రాలకు చెందిన పలువురు యాత్రికులు గల్లంతైన లేదా చిక్కుకున్న వారి జాబితాలో ఉన్నట్లు తాజా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
నేపాల్‌లోని రసువా, ధాడింగ్‌, నువాకోట్‌ జిల్లాల్లో సహాయక చర్యలు కొనసాగుతున్నాయి. నేపాల్‌ సైన్యం, పోలీసులు, రెస్క్యూ సిబ్బంది మట్టి, శిథిలాల మధ్య గాలింపు చేపట్టారు. హెలికాప్టర్లను ఉపయోగించి ప్రమాదకర ప్రాంతాల్లో చిక్కుకున్న వారిని సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలిస్తున్నారు. రహదారులు తెగిపోవడంతో కొన్ని ప్రాంతాలకు భౌగోళికంగా చేరుకోవడం కష్టంగా మారింది. వాతావరణం అనుకూలించకపోతే గాలింపు చర్యలు మరింత ఆలస్యం అయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
