శాస్త్ర, పరిశోధనా రంగంలో విదేశాలతో పోటీ: భారతదేశానికి దీర్ఘకాలిక గ్రాంట్ల ఆవశ్యకత!

(బైలైన్: శివ కుమార్ గనివాడ, సీనియర్ అగ్రికల్చర్ అండ్ ట్రేడ్ ఎక్స్‌పర్ట్, ganiwada@zohomail.in)

చైనా ఇటీవల తన యువ శాస్త్రవేత్తల కోసం 15 సంవత్సరాల మెగా గ్రాంట్లను ప్రకటించడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా శాస్త్రీయ వర్గాల్లో ఆసక్తిని రేకెత్తించింది. “5+5+5” విధానంలో అమలు చేయనున్న ఈ గ్రాంట్ల ద్వారా, శాస్త్రవేత్తలు స్వల్పకాలిక నివేదికల ఒత్తిడి లేకుండా అత్యంత క్లిష్టమైన, విప్లవాత్మక ఆవిష్కరణలపై (high-risk, high-reward research) దృష్టి సారించే అవకాశం లభిస్తుంది. మౌలిక ఆవిష్కరణలకు దశాబ్దాల సమయం పడుతుందన్న వాస్తవాన్ని గ్రహించిన చైనా, ఈ సుదీర్ఘ నిధుల విధానాన్ని ఎంచుకుంది.

ఇదే తరహాలో భారతదేశం కూడా అడుగులు వేయాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందని దేశీయ విద్యావేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అరుణాచల్ ప్రదేశ్ లో భారత ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయమైన ‘రాజీవ్ గాంధీ సెంట్రల్ యూనివర్శిటీ’లో అగ్రికల్చరల్ ఇంజనీరింగ్ విభాగాధిపతిగా, ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్న డాక్టర్ ఎన్.ఆర్.ఎన్.వి. గౌరీపతిరావు ఇటీవల థాయ్‌లాండ్‌లోని పలు విశ్వవిద్యాలయాలను సందర్శించారు. అక్కడ జరుగుతున్న అధునాతన శాస్త్రీయ పరిశోధనలను నిశితంగా పరిశీలించిన ఆయన, భారతదేశం కూడా ఇటువంటి దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలను అమలు చేస్తే అద్భుతమైన సానుకూల ఫలితాలను సాధించవచ్చని సూచించారు. వ్యవసాయ యంత్రాల రూపకల్పన, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, మరియు ప్రెసిషన్ అగ్రికల్చర్ రంగాల్లో విశేష అనుభవం ఉన్న ఆయన చేసిన ఈ సూచనలు ప్రస్తుత తరుణంలో విధాన రూపకర్తలకు ఒక స్పష్టమైన దిశానిర్దేశం చేస్తాయి.

భారతీయ పరిశోధనా గ్రాంట్ల ప్రస్తుత ముఖచిత్రం (అధికారిక గణాంకాల ఆధారంగా)

ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో, సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగం, కొత్తగా ఏర్పాటైన అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ నివేదికల ప్రకారం, భారత ప్రభుత్వం యువ పరిశోధకులను ప్రోత్సహించడానికి మెరుగైన పథకాలను అమలు చేస్తోంది. అయితే, వాటి కాలవ్యవధి చాలా పరిమితంగా ఉంది:

ప్రధాన మంత్రి ఎర్లీ కెరీర్ రీసెర్చ్ గ్రాంట్ (PM ECRG): యువ పరిశోధకుల కోసం ఉద్దేశించిన ఈ పథకం ద్వారా గరిష్టంగా రూ. 60 లక్షల నిధులు అందుతాయి, కానీ దీని కాలవ్యవధి కేవలం 3 సంవత్సరాలకు మాత్రమే పరిమితం.

ఇంక్లూసివిటీ రీసెర్చ్ గ్రాంట్ (IRG): ఈ పథకం కింద కూడా మూడేళ్ల కాల వ్యవధికి రూ. 60 లక్షల వరకు నిధులు అందుతాయి.

అడ్వాన్స్‌డ్ రీసెర్చ్ గ్రాంట్ (ARG): అనుభవజ్ఞులైన శాస్త్రవేత్తలు చేపట్టే భారీ ప్రాజెక్టుల కోసం రూ. 5 కోట్ల వరకు నిధులు మంజూరు చేసే ఈ ప్రతిష్టాత్మక పథకం కూడా గరిష్టంగా 5 సంవత్సరాలకు (3+1+1 పద్ధతిలో) మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది.

నిధుల కేటాయింపులో వ్యత్యాసం: ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో ద్వారా వెల్లడించిన అధికారిక పార్లమెంటరీ సమాధానాల ప్రకారం, భారతదేశం పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి (R&D) కోసం స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP) లో 0.6% నుండి 0.7% మాత్రమే ఖర్చు చేస్తోంది. అదే సమయంలో చైనా తన GDP లో 2.69% నిధులను పరిశోధనల కోసం వెచ్చిస్తోంది.

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ఉన్న 3 నుండి 5 సంవత్సరాల స్వల్పకాలిక నిధుల విధానం వల్ల, పరిశోధకులు సుదీర్ఘకాలం పట్టే మౌలిక ఆవిష్కరణల కంటే త్వరగా పూర్తయ్యే ప్రాజెక్టులకే పరిమితం కావాల్సి వస్తోంది. నిరంతరం ‘ప్రోగ్రెస్ రిపోర్టులు’ సమర్పించాలనే ఒత్తిడి వారి సృజనాత్మకతను అడ్డుకుంటోంది.

అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మరింత దీటుగా నిలబడేందుకు ప్రభుత్వానికి నిర్మాణాత్మక సూచనలు

భారతదేశం విజ్ఞాన రంగంలో తనదైన ముద్ర వేయాలంటే, కొత్తగా స్థాపించిన ANRF చట్టాన్ని మరింత సమర్థవంతంగా వినియోగించుకుని ఈ క్రింది విధానపరమైన మార్పులు చేయాలి:

‘మెగా గ్రాంట్ల’ రూపకల్పన (10-15 సంవత్సరాలు): చైనా తరహాలో భారతదేశం కూడా 3-5 ఏళ్ల పరిమితులను దాటి, ప్రతిభావంతులైన యువ పరిశోధకులకు 10 నుండి 15 ఏళ్ల పాటు (ఉదాహరణకు 5+5+5 ఫార్మాట్‌లో) నిరంతరాయంగా నిధులు అందించే ‘మెగా రీసెర్చ్ ఫండ్’ను ప్రవేశపెట్టే అవకాశం, సాధ్యాసాధ్యాలు పరిశీలించాలి.

నిర్వహణాత్మక స్వేచ్ఛ: ఏటా రిపోర్టులు, యుటిలైజేషన్ సర్టిఫికెట్ల (UC) ఒత్తిడిని తగ్గించి, నైపుణ్యం గల నిపుణులకు ఏకాగ్రతతో దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలపై పనిచేసే స్వేచ్ఛను (Academic and Financial Autonomy) కల్పించాలి.

వ్యవసాయం & సాంకేతికత అనుసంధానం: టెక్నాలజీ అనేది కేవలం ఐటీ రంగానికే పరిమితం కాకుండా అగ్రికల్చరల్ ఇంజనీరింగ్, అగ్రి-రోబోటిక్స్, విపత్తులను తట్టుకునే వ్యవసాయం (క్లైమేట్-రిసెలియంట్ అగ్రికల్చర్) వంటి మౌలిక రంగాలకు పెద్దపీట వేయాలి. ఇలాంటి రంగాల్లో దీర్ఘకాలిక నిధులు దేశ ఆహార భద్రతను, రైతుల జీవితాలను మారుస్తాయి.

సమన్వయ పర్యావరణ వ్యవస్థ: పరిశోధనలు కేవలం విశ్వవిద్యాలయాల ల్యాబ్‌లకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, అవి నేరుగా సామాన్యులకు, రైతులకు ఉపయోగపడేలా ఇండస్ట్రీ-అకాడెమియా అనుసంధానాన్ని ప్రోత్సహించాలి.

భారతదేశానికి అద్భుతమైన యువ వనరులు (డెమోగ్రాఫిక్ డివిడెండ్), అత్యున్నత ప్రమాణాలు గల విద్యాసంస్థలు ఉన్నాయి. ANRF ద్వారా పరిశోధనలకు కేటాయించే బడ్జెట్‌ను క్రమంగా పెంచుతూ, నిధుల మంజూరులో కాలవ్యవధిని 15 సంవత్సరాలకు పొడిగిస్తే సాంకేతిక, వ్యవసాయ ఆవిష్కరణల్లో చైనాను అధిగమించడం భారతదేశానికి సులభసాధ్యం అవుతుంది. నిరంతర ప్రోత్సాహంతోనే ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ మరియు ‘వికసిత్ భారత్’ కల సాకారమవుతుంది.