- తెలంగాణలో కేవలం 12 శాతమే రికవరీ.
- నిత్యం కొత్త తరహా మోసం చేస్తున్న ముఠాలు.
- ఐదేళ్లలో వేల కోట్ల దోపిడీ.
- విదేశీ స్థావరాల నుంచి ఆపరేషన్లు.
- మ్యూల్ ఖాతాల ద్వారా క్రిప్టో కరెన్సీలోకి మళ్లింపు.
హైదరాబాద్, మహా .
ఆధునిక యుగంలో సాంకేతికత ఎంతగా విస్తరిస్తోందో, అదే స్థాయిలో సైబర్ నేరగాళ్లు అమాయక ప్రజల కష్టార్జితాన్ని కొల్లగొడుతూ కంటిమీద కునుకు లేకుండా చేస్తున్నారు. దేశంలో నిత్యం ఎవరో ఒకరు సైబర్ ఉచ్చులో చిక్కుకుంటూనే ఉన్నారని, అయితే ఇలా ఆర్థికంగా నష్టపోతున్న బాధితుల్లో కేవలం కొద్దిమందికి మాత్రమే ఊరట లభిస్తోందని తాజా గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. తెలంగాణ సైబర్ సెక్యూరిటీ బ్యూరో (టీజీసీఎస్బీ) నిరంతరం శ్రమిస్తున్నప్పటికీ, బాధితులు పోగొట్టుకున్న సొమ్ములో గరిష్ఠంగా 12 శాతం మాత్రమే తిరిగి రికవరీ చేయగలుగుతున్నారని వెల్లడైంది. యూత్ ఫర్ యాంటీ కరప్షన్ సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు రాజేంద్ర పల్నాటి సమాచార హక్కు చట్టం ద్వారా సేకరించిన వివరాలు రాష్ట్రంలోని సైబర్ నేరాల తీవ్రతను కళ్లకు కడుతున్నాయి. గత ఐదు సంవత్సరాలుగా నమోదైన కేసులు మరియు బాధితులు కోల్పోయిన నగదును విశ్లేషిస్తే, రికవరీ ప్రక్రియలో ఎదురవుతున్న సవాళ్లు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.
రాష్ట్రంలో నమోదవుతున్న సైబర్ నేరాల్లో సింహభాగం రాజధాని పరిధిలోనే ఉండటం గమనార్హం. మొత్తం కేసుల్లో ఒక్క సైబరాబాద్ కమిషనరేట్ పరిధిలోనే సుమారు 30 శాతం కేసులు నమోదవుతుండగా, హైదరాబాద్ మరియు రాచకొండ కమిషనరేట్లను కూడా కలిపితే రాజధాని కేంద్రంగానే దాదాపు 70 శాతం సైబర్ దోపిడీ జరుగుతోందని టీజీసీఎస్బీ వివరించింది. సైబర్ నేరాల బాధితుల ఫిర్యాదులను స్వీకరించడంలో మరియు వాటిని ఎఫ్ఐఆర్లుగా నమోదు చేయడంలో తెలంగాణ పోలీసులు దేశంలోనే ప్రథమ స్థానంలో నిలిచినప్పటికీ, విదేశీ మూలాలు ఉన్న ముఠాలను పట్టుకోవడం మరియు సొమ్మును వెనక్కి తెప్పించడం క్లిష్టతరంగా మారుతోంది. చైనాకు చెందిన సైబర్ ముఠాలు మయన్మార్, కంబోడియా, లావోస్ వంటి దేశాల్లో తమ స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసుకుని, సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా భారతీయ ప్రజలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నాయి. వాట్సప్ కాల్స్ ద్వారా బాధితులను ప్రలోభపెట్టడమే కాకుండా, కమీషన్ ఆశ చూపి స్థానికంగా ఉన్న కొందరి బ్యాంకు ఖాతాలను ‘మ్యూల్ ఖాతాలు’గా వాడుకుంటూ నగదును సులువుగా తరలిస్తున్నాయి.
నేరగాళ్లు దోచుకున్న నగదును తరలించే విధానం అత్యంత పక్కాగా సాగుతోంది. బాధితుల నుంచి కాజేసిన సొమ్మును ముందుగా మ్యూల్ ఖాతాల్లోకి మళ్లించి, అక్కడి నుంచి వివిధ ఖాతాలకు బదిలీ చేస్తూ ఏటీఎంలు లేదా బ్యాంకుల ద్వారా విత్ డ్రా చేస్తున్నారు. చివరగా ఈ మొత్తాన్ని క్రిప్టో కరెన్సీలోకి మార్చి విదేశాలకు తరలిస్తుండటంతో, ఇతర దేశాలకు చేరిన ఆ సొమ్మును తిరిగి తెప్పించడం దర్యాప్తు సంస్థలకు అసాధ్యంగా మారుతోంది. ఈ తరహా మోసాల్లో ఉన్నత విద్యావంతులు సైతం బలైపోతుండటం విచారకరం. హైదరాబాద్ లో ఒక వ్యక్తి ఏకంగా రూ. 16 కోట్లు పోగొట్టుకున్నారంటే ఈ దోపిడీ ఎంత తీవ్రంగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు. దేశవ్యాప్తంగా సైబర్ నేరగాళ్లు 2024లో రూ. 22,845 కోట్లు, 2025లో రూ. 22,495 కోట్లు కొల్లగొట్టడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది.
ఈ సైబర్ మాయాజాలం నుంచి రక్షించుకోవడానికి ప్రజలు అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉండాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. గుర్తుతెలియని నంబర్ల నుంచి సెల్ ఫోన్లకు వచ్చే మెసేజ్ లింకులను పొరపాటున కూడా ఓపెన్ చేయకూడదని, సామాజిక మాధ్యమాల్లో అపరిచిత వ్యక్తుల నుంచి వచ్చే ఫ్రెండ్ రిక్వెస్ట్లను అంగీకరించవద్దని హెచ్చరిస్తున్నారు. యాప్ల ఇన్స్టలేషన్ కోసం కేవలం అధికారిక ప్లేస్టోర్ లేదా యాప్ స్టోర్లను మాత్రమే వాడాలని, వెబ్ లింకుల ద్వారా యాప్లను డౌన్లోడ్ చేయడం ప్రమాదకరమని స్పష్టం చేస్తున్నారు. తక్కువ వడ్డీకి రుణాలు ఇస్తామన్నా లేదా ఆకర్షణీయమైన ఉద్యోగాలు ఇస్తామన్నా ముందుగా నగదు చెల్లించవద్దని, ఆన్లైన్లో ఎవరికీ డబ్బులు పంపవద్దని కోరుతున్నారు. ముఖ్యంగా నేటి కాలంలో ‘డిజిటల్ అరెస్టు’ పేరుతో జరుగుతున్న మోసాల పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండాలని, అసలు డిజిటల్ అరెస్టు అనే పదమే చట్టంలో లేదని గమనించాలని సూచించారు.
ఒకవేళ సైబర్ మోసానికి గురైనట్లు గుర్తిస్తే ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా జాతీయ హెల్ప్ లైన్ నంబరు 1930 కి కాల్ చేయాలి లేదా ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్ సైట్ ద్వారా ఫిర్యాదు నమోదు చేయాలి. ఫిర్యాదు చేసిన వెంటనే సంబంధిత బ్యాంకు శాఖకు సమాచారం అందించి, అత్యవసరంగా అన్ని రకాల ట్రాన్సాక్షన్లను నిలిపివేయాలని కోరడం ద్వారా కొంతమేర నష్టాన్ని తగ్గించుకోవచ్చని టీజీసీఎస్బీ తెలిపింది. సైబర్ భద్రతకు సంబంధించి పోలీసులు మరియు ప్రభుత్వం అందిస్తున్న తాజా అప్డేట్లను ఎప్పటికప్పుడు తెలుసుకోవడం ద్వారా మాత్రమే ఈ ఆధునిక దోపిడీ నుంచి మనల్ని మనం కాపాడుకోగలమని అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
