* సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల అమలు దిశగా కీలక అడుగు.
* ప్లాస్టిక్ కవర్లలో పొగాకు ఉత్పత్తుల నిల్వపై ఆంక్షలు.
* నిబంధనలు అతిక్రమిస్తే లైసెన్సుల రద్దు తప్పదు.
* పర్యావరణ హిత కవర్ల వాడకం తప్పనిసరి.
* రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు కేంద్ర విచారణా సంస్థ ఆదేశాలు.
హైదరాబాద్, మహా
దేశవ్యాప్తంగా పాన్ మసాలా, గుట్కా వంటి పొగాకు ఉత్పత్తుల విక్రయాల విషయంలో భారత ఆహార భద్రత ప్రమాణాల ప్రాధికార సంస్థ అత్యంత కఠినమైన నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇకపై ఈ ఉత్పత్తులను ప్లాస్టిక్ ప్యాకెట్లలో ప్యాక్ చేయడం లేదా విక్రయించడంపై సంపూర్ణ నిషేధాన్ని విధిస్తూ కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ప్లాస్టిక్ కవర్లలో నిల్వ ఉంచే పొగాకు ఉత్పత్తుల వల్ల పర్యావరణంతో పాటు ప్రజారోగ్యం కూడా తీవ్రంగా దెబ్బతింటున్నట్లు గుర్తించిన సంస్థ, ఈ మేరకు ప్యాకేజింగ్ నిబంధనలను సమూలంగా మార్చేసింది. తక్షణమే అమల్లోకి వచ్చేలా ఈ మార్గదర్శకాలను జారీ చేస్తూ, అన్ని రాష్ట్రాల ఆహార భద్రత కమిషనర్లకు సమాచారం పంపింది.
**పర్యావరణ హితమే పరమావధి**
గతంలో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాలను బలోపేతం చేస్తూ ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ ఈ నిర్ణయాన్ని వెలువరించింది. ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాల వల్ల దేశవ్యాప్తంగా డ్రైనేజీ వ్యవస్థలు దెబ్బతినడమే కాకుండా భూగర్భ జలాలు కూడా కలుషితమవుతున్నాయని కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ముఖ్యంగా గుట్కా ప్యాకెట్లు చిన్నవిగా ఉండటం వల్ల వాటిని రీసైక్లింగ్ చేయడం కష్టతరంగా మారుతోంది. ఈ సమస్యను శాశ్వతంగా పరిష్కరించే దిశగా ప్లాస్టిక్ రహిత ప్యాకేజింగ్ విధానాన్ని తీసుకురావాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. దీనివల్ల పర్యావరణంలో పేరుకుపోతున్న ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాల పరిమాణం గణనీయంగా తగ్గుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
**ప్లాస్టిక్ రసాయనాల నుంచి రక్షణ**
ప్లాస్టిక్ ప్యాకెట్లలో పొగాకు ఉత్పత్తులను నిల్వ చేయడం వల్ల జరిగే రసాయనిక చర్యలు వినియోగదారుల ప్రాణాలకు ముప్పుగా మారుతున్నాయని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్లాస్టిక్లోని విషపూరిత పదార్థాలు పొగాకుతో కలిసి శరీరంలోకి చేరడం వల్ల క్యాన్సర్ వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధుల తీవ్రత పెరుగుతోంది. ఈ పరిణామాలను గమనించిన ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ, ప్రజారోగ్యాన్ని కాపాడటమే ప్రధాన లక్ష్యంగా ప్యాకేజింగ్ ప్రమాణాలను సవరించింది. ప్లాస్టిక్ రహిత ప్యాకేజింగ్ వల్ల కనీసం రసాయనాల ప్రభావం తగ్గే అవకాశం ఉంటుందని, తద్వారా ఆరోగ్యపరమైన నష్టాలను కొంతమేర నియంత్రించవచ్చని సంస్థ భావిస్తోంది.
**మార్పు లేకపోతే మూసివేతే శరణ్యం**
ఈ నూతన నిబంధనల అమలు విషయంలో తయారీదారులకు ఎటువంటి మినహాయింపులు లేవని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. స్టాక్ మార్కెట్లలో చిప్స్, ఇతర ఆహార పదార్థాల ప్యాకేజింగ్ విషయంలో ఉన్న సడలింపులు గుట్కా కంపెనీలకు వర్తించబోవని తేల్చి చెప్పింది. పాత ప్లాస్టిక్ ప్యాకెట్లను తక్షణమే ధ్వంసం చేయాలని, కొత్త విక్రయాలన్నీ ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారమే జరగాలని ఆదేశించింది. నిబంధనలు పాటించని కంపెనీల ఉత్పత్తి కేంద్రాలపై దాడులు నిర్వహించాలని, అవసరమైతే వాటి లైసెన్సులను శాశ్వతంగా రద్దు చేయాలని విచారణాధికారులకు దిశానిర్దేశం చేసింది.
**పర్యావరణ హిత ప్యాకేజింగ్ వైపు అడుగులు**
ప్లాస్టిక్ బదులుగా కాగితం లేదా ఇతర పర్యావరణ హితమైన పదార్థాలతో తయారైన కవర్లను మాత్రమే వాడాలని ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ సూచించింది. ప్యాకేజింగ్ సామగ్రి నాణ్యతను పరీక్షించడానికి ప్రత్యేక ప్రయోగశాలలను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. మల్టీ లేయర్డ్ ప్లాస్టిక్ వాడకం వల్ల పర్యావరణానికి జరిగే హానిని అరికట్టడానికి ఈ నిర్ణయం తోడ్పడనుంది. కంపెనీలు తమ ప్యాకేజింగ్ విధానంలో చేసే మార్పులను ముందే అధికారులకు నివేదించి అనుమతి పొందాల్సి ఉంటుంది. ఈ మార్పు వల్ల తయారీ వ్యయం కొంత పెరిగినప్పటికీ, పర్యావరణం, ప్రజారోగ్యం దృష్ట్యా దీనిని తప్పనిసరి చేశారు.
**క్షేత్రస్థాయిలో కఠిన అమలు**
కేంద్రం జారీ చేసిన ఈ మార్గదర్శకాలను రాష్ట్రాల స్థాయిలో అమలు చేసే బాధ్యతను స్థానిక ఆహార భద్రత అధికారులకు అప్పగించారు. జిల్లాల వారీగా ప్రత్యేక బృందాలను ఏర్పాటు చేసి దుకాణాలు, గోదాములలో తనిఖీలు చేపట్టాలని ఆదేశించారు. ప్లాస్టిక్ ప్యాకెట్లలో ఉన్న స్టాక్ను స్వాధీనం చేసుకుని సీజ్ చేయాలని, అటువంటి ఉత్పత్తులను మార్కెట్లోకి పంపిన కంపెనీల చిరునామాలను సేకరించి చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించారు. క్షేత్రస్థాయిలో పర్యవేక్షణ లోపిస్తే సంబంధిత అధికారులపై కూడా చర్యలు తీసుకునేలా నిబంధనలను కఠినతరం చేశారు.
**భారీ జరిమానాలు, కఠిన శిక్షలు**
నూతన నిబంధనలను ఉల్లంఘించే కంపెనీలపై ఆహార భద్రత చట్టం కింద క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేయనున్నారు. నేరం తీవ్రతను బట్టి లక్షలాది రూపాయల జరిమానాతో పాటు జైలు శిక్ష విధించే అవకాశం ఉంది. ప్రజల ప్రాణాలతో చెలగాటమాడే ఏ విద్యా సంస్థ లేదా వ్యాపార సంస్థను వదిలిపెట్టే ప్రసక్తే లేదని కేంద్రం హెచ్చరించింది. విక్రేతలు కూడా ప్లాస్టిక్ ప్యాకెట్లలో ఉన్న గుట్కా, పాన్ మసాలా ఉత్పత్తులను అమ్మకూడదని, అటువంటి స్టాక్ ఉంటే వెంటనే అధికారులకు అప్పగించాలని సూచించింది. వినియోగదారులు కూడా ఈ విషయంలో చైతన్యవంతులై ప్లాస్టిక్ ప్యాకెట్లను బహిష్కరించాలని కోరింది.
**పొగాకు రహిత సమాజం దిశగా ప్రస్థానం**
కేవలం ప్యాకేజింగ్ నియంత్రణతోనే సరిపెట్టకుండా, క్రమంగా పొగాకు ఉత్పత్తుల వాడకాన్ని తగ్గించడమే ప్రభుత్వ అంతిమ లక్ష్యం. ప్యాకేజింగ్ నిబంధనల వల్ల వినియోగం కొంతమేర తగ్గుతుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ప్లాస్టిక్ నిషేధం ద్వారా ఒకవైపు పర్యావరణాన్ని, మరోవైపు పౌరుల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతూ దేశాన్ని అభివృద్ధి పథంలో నడిపించాలని కేంద్రం కృతనిశ్చయంతో ఉంది. ఈ ప్రయాణంలో ప్రజలు, వ్యాపారవేత్తలు ప్రభుత్వానికి సహకరించాలని, సామాజిక బాధ్యతగా ప్లాస్టిక్ రహిత పద్ధతులను అవలంబించాలని ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ విజ్ఞప్తి చేసింది.
