ఇరాన్కు చెక్ పెట్టేందుకు అమెరికా ‘ప్లాన్-బి’
* నాటో దేశాలతో అగ్రరాజ్యం మంతనాలు.
* ఇరాన్ తెగిస్తే ప్రత్యామ్నాయం సిద్ధమన్న మార్కో రూబియో.
* గల్ఫ్ సంక్షోభం, సన్నగిల్లుతున్న క్షిపణి నిల్వలు.
* ఆసియా దేశాల ఆందోళనల మధ్య అమెరికా సరికొత్త వ్యూహం.
ఢిల్లీ, మహా.
పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతల నడుమ భౌగోళిక రాజకీయాలు అత్యంత వేగంగా మారుతున్నాయి. ఒకవైపు ఇరాన్తో తెరవెనుక చర్చలు జరుపుతూనే, మరోవైపు వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన హర్మూజ్ జలసంధి విషయంలో అమెరికా కఠిన వైఖరిని అవలంబిస్తోంది. దౌత్యపరమైన చర్చలు విఫలమైతే పరిస్థితిని ఎలా ఎదుర్కోవాలన్న దానిపై అగ్రరాజ్యం ఇప్పుడు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను (ప్లాన్-బి) సిద్ధం చేసుకుంటోంది.
స్వీడన్ పర్యటనలో ఉన్న అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో తాజాగా నాటో మిత్రదేశాలతో సమావేశమైన అనంతరం సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. హర్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి ఇరాన్ నిరాకరిస్తే, అమెరికా , దాని భాగస్వామ్య దేశాలు “ప్లాన్ బి” అమలు చేయడానికి సన్నద్ధం కావాలని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్ తన అణ్వాయుధ ఆశయాలను విడనాడి, జలసంధిలో అంతర్జాతీయ నౌకాయానానికి స్వేచ్ఛ కల్పించే ఒప్పందానికి వస్తుందని ప్రపంచమంతా కోరుకుంటోందని, దానికి తగ్గట్టుగానే ప్రస్తుతం తెరవెనుక చర్చలు జరుగుతున్నాయని రూబియో వెల్లడించారు.
అయితే, ఒకవేళ ఇరాన్ మొండికేసి “మేము జలసంధిని తెరవము, దానిపై పూర్తి ఆధిపత్యం మాదే, నౌకల ప్రయాణానికి టోల్ వసూలు చేస్తాం” అని నిర్ణయించుకుంటే చూస్తూ ఊరుకోబోమని ఆయన హెచ్చరించారు. ఆ సమయంలో కచ్చితంగా ప్రత్యామ్నాయ వ్యూహాన్ని అమలు చేసి తీరుతామన్నారు. నాటో విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశంలో తాను ప్రస్తావించిన ఈ అంశానికి ఇతర దేశాల నుంచి సానుకూల స్పందన వచ్చిందని రూబియో తెలిపారు. హర్మూజ్ జలసంధిని తెరవడానికి లేదా అక్కడ ఉన్న మందుపాతరలను తొలగించడానికి అమెరికాకు ఎవరి సహాయం అవసరం లేనప్పటికీ, నాటో మిత్రదేశాలు స్వచ్ఛందంగా మద్దతు ఇవ్వడాన్ని స్వాగతిస్తున్నామని ఆయన స్పష్టం చేశారు. బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ నేతృత్వంలోని యూరప్ దేశాలు ఇప్పటికే సముద్ర భద్రత కోసం ఒక సైనిక సంకీర్ణాన్ని నిర్మించే ప్రయత్నాలు ప్రారంభించాయి. అయితే ఇరాన్ యుద్ధ వాతావరణం పూర్తిగా సద్దుమణిగిన తర్వాతే ఈ సంకీర్ణ కార్యకలాపాలు ప్రారంభమవుతాయని ఆయా దేశాలు ప్రకటించాయి.
**తెరవెనుక మంతనాలు ,ట్రంప్ కఠిన హెచ్చరికలు**
నాటో దేశాలతో మంతనాలు సాగిస్తూనే, మరోవైపు ఇరాన్తో అమెరికా తెరవెనుక పరోక్ష చర్చలు కొనసాగిస్తుండటం ఆసక్తికరం. ఇరాన్ అధికారిక వార్తా సంస్థ ఐఎస్ఎన్ఏ , అల్జజీరా కథనాల ప్రకారం.. ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన ముసాయిదా పత్రాలు, అత్యంత రహస్య సందేశాల మార్పిడి నిరంతరాయంగా కొనసాగుతోంది. పాకిస్థాన్ హోం మంత్రి మొహ్సిన్ నక్వీ ఇరాన్లో పర్యటించడం ఈ పరిణామాలకు మరింత ప్రాధాన్యతను తెచ్చిపెట్టింది. చర్చలు ఇలా సాగుతున్నప్పటికీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్పై అత్యంత కఠినమైన వైఖరిని ప్రదర్శిస్తున్నారు. ఇరాన్ వద్ద యురేనియం నిల్వలను ఏమాత్రం పెరగనివ్వబోమని, భవిష్యత్తులో అవి అణ్వాయుధాలుగా మారే ప్రమాదం ఉంటే వాటిని ముందే సమూలంగా ధ్వంసం చేస్తామని ఆయన తీవ్ర హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. అమెరికా విధించిన ఆంక్షల వల్ల ఇరాన్ ఇప్పటికే తీవ్రమైన ఆర్థిక నష్టాల్లో కూరుకుపోయిందని, యూఎస్ అనుమతి లేకుండా ఏ అంతర్జాతీయ నౌక కూడా ఇరాన్ జలాల్లోకి వెళ్లడం లేదని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు.
**సగానికి పడిపోయిన అమెరికా క్షిపణి నిల్వలు**
ఈ ఉద్రిక్తతల మధ్య అమెరికాను కలవరపెడుతున్న మరో ప్రధాన అంశం ఆయుధ నిల్వల కొరత. ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ మధ్య రగులుతున్న ఘర్షణల్లో ఇజ్రాయెల్ను కాపాడేందుకు అమెరికా భారీ మూల్యాన్ని చెల్లించుకోవాల్సి వచ్చింది. వాషింగ్టన్ పోస్ట్ నివేదిక ప్రకారం, మధ్యప్రాచ్యంలో రక్షణ ప్రక్రియలో భాగంగా అమెరికా తన అమ్ములపొది నుండి అత్యంత ఖరీదైన 200 కంటే ఎక్కువ థాడ్ ఇంటర్సెప్టర్లను, అలాగే 100కు పైగా స్టాండర్డ్ మిసైల్-3, మిసైల్-6 లను ఏకధాటిగా ఉపయోగించింది. దీనివల్ల పెంటగాన్ వద్ద ఉన్న అధునాతన క్షిపణి నిల్వలు దాదాపు సగానికి పడిపోయాయి. ప్రస్తుతం అమెరికా వద్ద కేవలం 200 థాడ్ క్షిపణులు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయని రక్షణ నిపుణులు తీవ్రంగా హెచ్చరిస్తున్నారు.
అమెరికా రక్షణ నిల్వలు ఇలా అనూహ్యంగా క్షీణించడం ఆసియాలోని దాని మిత్రదేశాలైన జపాన్, దక్షిణ కొరియాలను తీవ్రంగా కలవరపెడుతోంది. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో చైనా ఆధిపత్యం, ఉత్తర కొరియా అణు ముప్పుల నుండి తమను తాము కాపాడుకునేందుకు ఈ దేశాలు పూర్తిగా అమెరికా భద్రతా హామీలపైనే ఆధారపడుతున్నాయి. అమెరికా వద్ద ఆయుధ సంపత్తి తగ్గితే, అది తమ దేశాల రక్షణపై ప్రత్యక్షంగా ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుందని ఈ ఆసియా దేశాలు భయపడుతున్నాయి. ఒక పక్క ఆయుధ కొరత, మరోపక్క గట్టి హెచ్చరికలు, నాటో మద్దతుతో అమెరికా రచిస్తున్న సరికొత్త ప్లాన్-బి వ్యూహాలు అంతర్జాతీయ రాజకీయాలను ఎలా మలుపు తిప్పుతాయన్నది ఇప్పుడు సర్వత్రా ఆసక్తి రేపుతోంది.
