మళ్లీ రగిలిన పశ్చిమాసియా….

మళ్లీ రగిలిన పశ్చిమాసియా..
* ఇరాన్‌కు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తీవ్ర హెచ్చరిక.
* చర్చల్లో జాప్యం చేస్తే భారీ మూల్యం తప్పదు.
* ట్రూత్ సోషల్‌లో యూఎస్ ప్రెసిడెంట్ ప్రకటన.
* అపాచీ హెలికాప్టర్ కూల్చివేతతో పరాకాష్టకు చేరిన ఉద్రిక్తతలు.. ఇరు దేశాల పరస్పర దాడులు.
*ప్రపంచ దేశాల్లో ముడిచమురు సెగలు.
* పాతాళానికి పడిపోతున్న స్టాక్ మార్కెట్లు.
వాషింగ్టన్, మహా.
పశ్చిమాసియాలో శాంతి ప్రయత్నాలకు గట్టి ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. అమెరికా, ఇరాన్ దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన వైషమ్యాలు మరోసారి యుద్ధ వాతావరణాన్ని తలపిస్తూ పరాకాష్టకు చేరాయి. సరిహద్దుల్లో ఉద్రిక్తతలు అంతకంతకూ పెరుగుతున్న తరుణంలో, చర్చల ప్రక్రియలో ఇరాన్ జాప్యం వహిస్తే ఊహించని రీతిలో భారీ మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి ఉంటుందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అత్యంత తీవ్రమైన హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. “మిడిల్ ఈస్ట్ రౌడీ (ది బుల్లీ ఆఫ్ ది మిడిల్ ఈస్ట్) కథ ముగిసింది” అంటూ ఆయన తన అధికారిక సామాజిక మాధ్యమ వేదిక ‘ట్రూత్ సోషల్’ లో చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ రాజకీయ వర్గాల్లో తీవ్ర కలకలం రేపుతున్నాయి. ఇరాన్ సైనిక యంత్రాంగం ప్రస్తుతం పూర్తిగా అస్తవ్యస్త స్థితిలో ఉందని, వారి నౌకాదళం, వాయుసేనలు తమ ఉనికిని కోల్పోయే పరిస్థితికి వచ్చాయని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. తమకు అనుకూలంగా ఉండబోయే ఒక అద్భుతమైన ఒప్పందంపై చర్చలు జరపడానికి ఇరాన్‌కు ఎంతో సమయం ఇచ్చామని, కానీ వారు దాన్ని కాలరాస్తూ జాప్యం చేశారని, ఇకపై వారు తగిన ప్రతిఫలాన్ని అనుభవించక తప్పదని వైట్ హౌస్ వర్గాల నుంచి కఠిన సంకేతాలు వెలువడ్డాయి.
ఈ తాజా వివాదానికి హార్ముజ్ జలసంధి సమీపంలో చోటుచేసుకున్న ఒక రక్షణ పరమైన ఘటనే ప్రధాన కారణమని తెలుస్తోంది. అంతర్జాతీయ జలాల్లో నిఘా మరియు పహారా కాస్తున్న అమెరికాకు చెందిన అత్యంత అధునాతన ఏహెచ్-64 అపాచీ హెలికాప్టర్‌ను ఇరాన్ దళాలు కూల్చివేయడంతో ఇరు దేశాల మధ్య ఘర్షణ వాతావరణం ఒక్కసారిగా వేడెక్కింది. హెలికాప్టర్ కూలిపోయిన వెంటనే రంగంలోకి దిగిన యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ (సెంట్‌కామ్) నౌకాదళం మరియు వైమానిక దళాల సాయంతో అందులోని ఇద్దరు పైలట్లను సురక్షితంగా రక్షించింది. అయితే, ఈ దాడిని అమెరికా అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకుంది. తమ సైనిక హెలికాప్టర్‌పై జరిగిన దాడికి ప్రతిచర్యగా, ట్రంప్ ఆదేశాల మేరకు మంగళవారం రాత్రి హార్ముజ్ జలసంధి పరిసరాల్లోని ఇరాన్ వాయు రక్షణ వ్యవస్థలు, నిఘా రాడార్ కేంద్రాలే लक्ष्यంగా అమెరికా దళాలు విరుచుకుపడ్డాయి. సిరిక్ పోర్ట్, కేశ్మ్ ఐలాండ్, జాస్క్ నగరాల్లోని ఇరాన్ సైనిక స్థావరాలపై క్షిపణుల వర్షం కురిపించారు. ఇది కేవలం అమెరికా దళాల ఆత్మరక్షణ కోసమే చేపట్టిన పరిమిత చర్య అని సెంట్‌కామ్ స్పష్టం చేసినప్పటికీ, ఇరు పక్షాల మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ఒప్పందానికి దీనివల్ల గండిపడింది.
మరోవైపు అమెరికా ఆరోపణలను ఇరాన్ తీవ్రంగా ఖండించింది. తమ నిఘా డ్రోన్‌ను అమెరికా హెలికాప్టర్ కావాలనే ఢీకొట్టడం వల్లే ఆ ప్రమాదం జరిగిందని, తాము ఎలాంటి ఉల్లంఘనలకు పాల్పడలేదని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ వాదించారు. తమ ప్రాంతీయ జలాల సరిహద్దుల్లో ఉండే విదేశీ దళాలు నిరంతరం ప్రమాదంలోనే ఉంటాయని, ఇరాన్ దౌత్య భాషను ఇష్టపడుతుందే తప్ప బలప్రదర్శనలకు బెదిరేది లేదని ఆయన హెచ్చరించారు. దీనికి ప్రతీకారంగా బుधవారం తెల్లవారుజామున ఇరాన్ విప్లవాత్మక గార్డ్స్ (ఐఆర్జీసీ) బహ్రెయిన్, జోర్డాన్, కువైట్‌లలోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని దీర్ఘశ్రేణి క్షిపణులు, డ్రోన్లతో భారీ దాడులకు దిగింది. జోర్డాన్‌లోని అల్-అజ్రాక్ బేస్, కువైట్‌లోని అలీ అల్ సలేమ్ వైమానిక స్థావరాలపై జరిగిన ఈ దాడుల్లో ఎఫ్-35 యుద్ధ విమానాల హ్యాంగర్లను, కమాండ్ కంట్రోల్ సెంటర్లను లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు ఇరాన్ ప్రకటించింది. అయితే ఇరాన్ ప్రయోగించిన అత్యధిక క్షిపణులను, డ్రోన్లను అమెరికా, జోర్డాన్ వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు విజయవంతంగా గాల్లోనే అడ్డుకుని కూల్చివేసినట్లు అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థలు వెల్లడించాయి.
ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరి 28న ఇరాన్ అణు, సైనిక కేంద్రాలపై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దళాలు సంయుక్తంగా చేపట్టిన ‘ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ’ నాటి నుంచి ఈ ప్రాంతంలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. ఆ తర్వాత ఏప్రిల్‌లో ఒక తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదిరినప్పటికీ, తాజా పరిణామాలతో పశ్చిమాసియా మళ్లీ కదనరంగాన్ని తలపిస్తోంది. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో ఐదో వంతు వాటా కలిగిన హార్ముజ్ జలసంధి కేంద్రంగా జరుగుతున్న ఈ సుదీర్ఘ ఘర్షణల ప్రభావం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లపై తీవ్రంగా పడింది. సరఫరా వ్యవస్థకు ఆటంకం కలుగుతుందనే ఆందోళనలతో ముడిచమురు ధరలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ఒక్కసారిగా భగ్గుమన్నాయి. చమురు సంక్షోభం తలెత్తే అవకాశాలు ఉండటంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్టాక్ మార్కెట్లు భారీ నష్టాలను చవిచూస్తున్నాయి. ఆసియా మార్కెట్లలో కొరియాకు చెందిన కోస్పి సూచీ ఏకంగా ఎనిమిది శాతం పతనం కాగా, అమెరికాలోని వాల్ స్ట్రీట్ సైతం భారీ అమ్మకాల ఒత్తిడితో కుదేలైంది. ఇరు దేశాలు శాంతించకపోతే ఈ ఉద్రిక్తతలు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కోలుకోలేని దెబ్బ తీస్తాయని ఆర్థిక నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.