చాబహార్పై అమెరికా దాడులు.
* భారత్కు వ్యూహాత్మక దెబ్బ.
* కుప్పకూలిన మారిటైమ్ టవర్.
ఢిల్లీ, మహా.
మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ పరిస్థితులు మరింత తీవ్రరూపం దాల్చుతున్నాయి. ఇరాన్పై అమెరికా వైమానిక దాడులు మరింత ఉధృతం కావడంతో వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన చాబహార్ పోర్టు కూడా లక్ష్యంగా మారింది. గల్ఫ్ ఆఫ్ ఒమన్ తీరంలో ఉన్న చాబహార్ పోర్టులో నౌకల రాకపోకలను పర్యవేక్షించే ప్రధాన మారిటైమ్ సర్వైలెన్స్ టవర్పై అమెరికా క్షిపణి దాడులు జరపగా, ఆ టవర్ పూర్తిగా కుప్పకూలింది. ఈ దాడిని అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్సెత్ కూడా ధ్రువీకరించగా, దాడికి సంబంధించిన దృశ్యాలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశమయ్యాయి.
చాబహార్ పోర్టు ఇరాన్కు మాత్రమే కాకుండా భారతదేశానికి కూడా అత్యంత కీలకమైన వ్యూహాత్మక ఆస్తిగా గుర్తింపు పొందింది. పాకిస్థాన్ను దాటకుండా భారత్ నుంచి ఆఫ్ఘనిస్థాన్, మధ్య ఆసియా దేశాలకు సరుకుల రవాణా చేయడానికి ఇదే ప్రధాన ద్వారంగా ఉపయోగపడుతోంది. ఈ పోర్టు అభివృద్ధిలో భారత్ భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టి, ప్రాంతీయ వాణిజ్యాన్ని విస్తరించేందుకు దీర్ఘకాలిక వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తోంది. అలాంటి కీలక ప్రాంతంలో దాడులు జరగడం భారత్ వాణిజ్య, భౌగోళిక వ్యూహాలకు తాత్కాలికంగా ఎదురుదెబ్బగా భావిస్తున్నారు.
అమెరికా దాడులు కేవలం మారిటైమ్ టవర్కే పరిమితం కాలేదు. హార్మూజ్ ప్రావిన్స్లోని రహదారులు, రైల్వే మార్గాలు, విద్యుత్ మౌలిక సదుపాయాలు, విమానాశ్రయాలపై కూడా దాడులు జరిగినట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా పేర్కొంది. దీంతో ఇరాన్ దక్షిణ ప్రాంతంలో రవాణా వ్యవస్థ తీవ్రంగా దెబ్బతింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోగా, రహదారి, రైల్వే అనుసంధానం దెబ్బతినడంతో రవాణా కార్యకలాపాలు తీవ్ర అంతరాయానికి గురయ్యాయి.
చాబహార్ మారిటైమ్ టవర్ ధ్వంసం కావడం వల్ల సముద్ర రవాణా పర్యవేక్షణ సామర్థ్యంపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశముందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇరాన్ మాత్రం ఇది వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలను పర్యవేక్షించే టవర్ అని పేర్కొంటుండగా, అమెరికా మాత్రం ఇరాన్ సముద్ర భద్రతా సామర్థ్యాన్ని బలహీనపరిచే లక్ష్యంతోనే దాడులు కొనసాగిస్తున్నట్లు స్పష్టం చేసింది.
ఈ పరిణామాల ప్రభావం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా కనిపించే అవకాశాలు ఉన్నాయి. ప్రపంచ ముడి చమురు సరఫరాలో కీలకమైన హార్మూజ్ జలసంధి ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో చమురు ధరలు ఎగిసే పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. సముద్ర మార్గాల్లో భద్రతా సమస్యలు తలెత్తితే ప్రపంచ సరుకు రవాణా వ్యయం పెరగడంతో పాటు ఇంధన ధరలపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని ఆర్థిక విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
అమెరికా దాడులకు ఇరాన్ కూడా ప్రతిస్పందన చర్యలకు దిగుతుందనే సంకేతాలు వెలువడుతున్న నేపథ్యంలో మధ్యప్రాచ్య పరిస్థితులు మరింత ఉద్రిక్తంగా మారాయి. ఈ పరిణామాలు ప్రాంతీయ యుద్ధాన్ని మరింత విస్తరించే ప్రమాదం ఉందని అంతర్జాతీయ సమాజం ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది. భారత్ సహా ప్రపంచంలోని పలు దేశాలు పరిస్థితిని నిశితంగా గమనిస్తుండగా, రాబోయే రోజుల్లో అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు ఎలాంటి మలుపు తిరుగుతాయనేదే ఇప్పుడు ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.
