మీనాక్షి నటరాజన్ నామినేషన్ తిరస్కరణపై సీఈసీ కీలక వ్యాఖ్యలు.
* సుప్రీంకోర్టు తీర్పుతో ఎన్నికల సంఘం వైఖరికి బలం.
హైదరాబాద్, మహా.
మధ్యప్రదేశ్ నుంచి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా రాజ్యసభకు పోటీ చేసిన మాజీ ఎంపీ మీనాక్షి నటరాజన్ నామినేషన్ తిరస్కరణ వివాదంపై ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్ తొలిసారి విస్తృతంగా స్పందించారు. ఎన్నికల ప్రక్రియలో చట్టం ముందు అందరూ సమానమేనని, అభ్యర్థి ఎవరు అన్నది కాకుండా ఎన్నికల నిబంధనలే అత్యున్నతమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. నామినేషన్ దాఖలు చేసే ప్రతి అభ్యర్థి ఎన్నికల కమిషన్ నిర్దేశించిన ఫారం-26 అఫిడవిట్లో కోరిన ప్రతి సమాచారాన్ని సంపూర్ణంగా, నిజాయితీగా వెల్లడించడం చట్టబద్ధమైన బాధ్యత అని పేర్కొన్నారు. ఎలాంటి సమాచారం దాచిపెట్టినా లేదా అసంపూర్ణ వివరాలు సమర్పించినా, రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ చట్టప్రకారం నిర్ణయం తీసుకునే పూర్తి అధికారం కలిగి ఉంటుందని ఆయన తెలిపారు.
జ్ఞానేష్ కుమార్ వివరాల ప్రకారం, మీనాక్షి నటరాజన్ సమర్పించిన నామినేషన్ పత్రాలను పరిశీలించిన సందర్భంగా ఫారం-26 అఫిడవిట్లో తెలంగాణలో పెండింగ్లో ఉన్న క్రిమినల్ కేసుకు సంబంధించిన వివరాలు పూర్తిగా వెల్లడించలేదని అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి. దీనిపై రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ ఆమెకు వివరణ ఇచ్చే అవకాశంతో పాటు అవసరమైన వివరాలు సమర్పించుకునేందుకు సమయం కూడా కల్పించినప్పటికీ, ఆ అవకాశాన్ని ఆమె వినియోగించుకోలేదని చెప్పారు. అందువల్ల రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ తీసుకున్న నిర్ణయం పూర్తిగా ఎన్నికల చట్టాల పరిధిలోనే జరిగిందని, అందులో ఎన్నికల కమిషన్ జోక్యం చేసుకునే అవకాశం ఉండదని స్పష్టం చేశారు.
ఈ వివాదంలో అత్యంత కీలక అంశం ఎన్నికల కమిషన్ అధికారాలపై జ్ఞానేష్ కుమార్ చేసిన వ్యాఖ్యలే. నామినేషన్ పత్రాలను పరిశీలించడం, ఆమోదించడం లేదా తిరస్కరించడం పూర్తిగా సంబంధిత రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్కు ఎన్నికల చట్టం కల్పించిన స్వతంత్ర అధికారమని ఆయన వివరించారు. రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ తీసుకున్న ప్రతి నిర్ణయాన్ని ఎన్నికల కమిషన్ సమీక్షించడం లేదా మార్చడం సాధ్యం కాదని, అలా చేస్తే ఎన్నికల ప్రక్రియ స్వతంత్రత దెబ్బతింటుందని పేర్కొన్నారు. అందుకే రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ నిర్ణయాల్లో ఎన్నికల సంఘం నేరుగా జోక్యం చేసుకోదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఈ వ్యవహారంపై కాంగ్రెస్ నాయకత్వం ఎన్నికల కమిషన్ను ఆశ్రయించి నామినేషన్ తిరస్కరణను ఉపసంహరించుకోవాలని కోరినా, కమిషన్ చట్టపరమైన పరిమితులను వివరించింది. అనంతరం మీనాక్షి నటరాజన్ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయిస్తూ తన నామినేషన్ తిరస్కరణను రద్దు చేయాలని కోరారు. అయితే సుప్రీంకోర్టు ఆమె వాదనలను అంగీకరించలేదు. ఎన్నికల ప్రక్రియ ప్రారంభమైన తర్వాత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 329(బి) ప్రకారం కోర్టులు సాధారణంగా ఎన్నికల ప్రక్రియలో జోక్యం చేసుకోలేవని, 1952లో ఇచ్చిన ఎన్.పీ. పొన్నుస్వామి వర్సెస్ రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ తీర్పు ఇప్పటికీ అమల్లో ఉన్న న్యాయసూత్రమేనని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
సుప్రీంకోర్టు మరో కీలక అంశాన్ని కూడా స్పష్టం చేసింది. ప్రస్తుతం రిట్ పిటిషన్ను విచారించడం సాధ్యం కాదని పేర్కొంటూనే, ఎన్నికలు పూర్తైన తర్వాత చట్టప్రకారం ఎలక్షన్ పిటిషన్ దాఖలు చేసుకునే హక్కు మీనాక్షి నటరాజన్కు ఉంటుందని తెలిపింది. అలాగే ఈ ఉత్తర్వులో చేసిన వ్యాఖ్యలు భవిష్యత్తులో దాఖలయ్యే ఎలక్షన్ పిటిషన్ విచారణపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపబోవని కూడా ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
ఈ వివాదానికి కేంద్రబిందువైన అంశం తెలంగాణలో నమోదైన ప్రైవేట్ ఫిర్యాదుకు సంబంధించిన కేసు. బీజేపీ అభ్యంతరం మేరకు రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ పరిశీలన జరిపి, కోర్టు కాగ్నిజెన్స్ తీసుకున్న కేసుకు సంబంధించిన వివరాలు ఫారం-26లో పూర్తిగా వెల్లడించలేదని నిర్ధారించారు. కాంగ్రెస్ మాత్రం అది కేవలం ప్రైవేట్ కంప్లైంట్ మాత్రమేనని, వెల్లడించాల్సిన అవసరం లేదని వాదించింది. అయితే రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ ఆ వాదనను అంగీకరించలేదు. అనంతరం సుప్రీంకోర్టు కూడా ఎన్నికల ప్రక్రియలో జోక్యం చేసుకోవడానికి నిరాకరించడంతో, నామినేషన్ తిరస్కరణ నిర్ణయం యథాతథంగా కొనసాగింది.
సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్ తాజా వ్యాఖ్యలతో ఒక విషయం స్పష్టమైంది. ఎన్నికల నిబంధనలు ప్రతి అభ్యర్థికి సమానంగా వర్తిస్తాయని, నామినేషన్ పత్రాల్లో పూర్తి సమాచారాన్ని వెల్లడించడం అభ్యర్థుల చట్టబద్ధ బాధ్యత అని, రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ నిర్ణయాలు స్వతంత్రంగా ఉంటాయని, వాటిలో ఎన్నికల కమిషన్ జోక్యం చేసుకోదని ఆయన తేల్చిచెప్పారు. అదే సమయంలో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు కూడా ఎన్నికల ప్రక్రియలో న్యాయస్థానాల జోక్యానికి రాజ్యాంగపరమైన పరిమితులు ఉన్నాయని మరోసారి స్పష్టం చేయడం ద్వారా ఎన్నికల చట్టాల అమలుకు బలమైన సందేశం ఇచ్చింది.
