ఎరువుల బుకింగ్‌కు డిజిటల్‌ బాట..! కేంద్రం కొత్త విధానంతో పారదర్శకతకు పెద్దపీట..

•  రైతు భూమి.. పంట.. ఎరువుల అవసరం మొత్తం ఒకే వ్యవస్థలో.
•  కేంద్రం కొత్త విధానంతో పారదర్శకతకు పెద్దపీట.

హైదరాబాద్‌, మహా.

ఎరువుల కోసం రైతులు గంటల తరబడి దుకాణాల వద్ద క్యూలో నిలబడాల్సిన పరిస్థితికి చెక్‌ పెట్టే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం డిజిటల్‌ విధానాన్ని మరింత విస్తరిస్తోంది. ‘ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ ఫర్‌ ఫర్టిలైజర్‌ సేల్‌’(ఎఫ్‌ఎఫ్‌ఎస్‌) ద్వారా రైతులు మొబైల్‌ ఫోన్‌ నుంచే తమకు అవసరమైన ఎరువులను ముందుగా బుక్‌ చేసుకునే విధానం అందుబాటులోకి వస్తోంది. ఈ వ్యవస్థను ఇప్పటికే ఉన్న సమగ్ర ఎరువుల నిర్వహణ వ్యవస్థతో అనుసంధానం చేస్తున్నారు. రైతు అగ్రిస్టాక్‌ గుర్తింపు ఆధారంగా భూమి, పంట వివరాలను ధ్రువీకరించి.. దానికి అనుగుణంగా ఎరువుల అవసరాన్ని అంచనా వేసి.. అనంతరం బుకింగ్‌కు అవకాశం కల్పించే విధంగా వ్యవస్థను రూపొందించారు.

రైతు ఐడీతోనే మొత్తం సమాచారం

కొత్త విధానంలో రైతు అగ్రిస్టాక్‌లో సృష్టించబడిన ప్రత్యేక గుర్తింపు కీలకంగా ఉంటుంది. రైతు గుర్తింపును ధ్రువీకరించిన తర్వాత సంబంధిత భూమి యాజమాన్య వివరాలను ప్రభుత్వ రికార్డుల నుంచి అనుసంధానం చేస్తారు. ఆ భూమిలో ఏ పంట సాగు చేస్తున్నారు? ఎంత విస్తీర్ణంలో సాగు చేస్తున్నారు? ఆ పంటకు సాధారణంగా ఎంత ఎరువు అవసరం? వంటి అంశాల ఆధారంగా ఎరువుల అవసరాన్ని అంచనా వేయడానికి వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుంది.

అంటే ఇక ఎరువు కొనుగోలు ప్రక్రియ కేవలం రైతు అడిగిన బస్తాల సంఖ్యపైనే ఆధారపడకుండా.. భూమి విస్తీర్ణం, పంట రకం, సిఫారసు చేసిన ఎరువుల మోతాదు వంటి వివరాలతో అనుసంధానమయ్యే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రతి రైతుకు ఎంత పరిమాణం ఖరారవుతుందన్నది సంబంధిత రాష్ట్రంలో అమలు చేసే విధానం, పంట వివరాలు, భూమి ధ్రువీకరణ వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

బుకింగ్‌.. క్యూఆర్‌ కోడ్‌.. కొనుగోలు

రైతు అవసరమైన ఎరువును మొబైల్‌ యాప్‌లో బుక్‌ చేసిన తర్వాత క్యూఆర్‌ ఆధారిత బుకింగ్‌ రూపొందుతుంది. ఆ వివరాలు ఎరువుల విక్రయ కేంద్రంలోని పాయింట్‌ ఆఫ్‌ సేల్‌ పరికరానికి చేరుతాయి. రైతు బుక్‌ చేసిన పరిమాణం, వాస్తవంగా కొనుగోలు చేసిన పరిమాణాన్ని సరిపోల్చుకునే అవకాశం ఈ విధానంలో ఉంటుంది.

దీంతో ఎరువుల పంపిణీలో పారదర్శకత పెంచడం, ఒకే రైతు పేరుతో పరిమితికి మించి కొనుగోళ్లు జరగకుండా పర్యవేక్షించడం, కృత్రిమ కొరతకు అవకాశం తగ్గించడం వంటి ప్రయోజనాలు కలగవచ్చని కేంద్ర ప్రభుత్వం పేర్కొంటోంది.

దేశవ్యాప్తంగా భారీ డేటా వ్యవస్థ

కేంద్ర ఎరువుల శాఖ ప్రకారం సమగ్ర ఎరువుల నిర్వహణ వ్యవస్థ ఇప్పటికే దేశంలోని ఎరువుల సరఫరా గొలుసులో ఉత్పత్తి, దిగుమతులు, రవాణా, నిల్వలు, చిల్లర విక్రయాలు, రాయితీ చెల్లింపులు వంటి కీలక దశలను అనుసంధానిస్తోంది. ఈ వ్యవస్థలో 14 కోట్లకు పైగా ఆధార్‌ అనుసంధానమైన కొనుగోలుదారులు, 2.5 లక్షలకు పైగా చిల్లర విక్రేతలు, ఏడాదికి సుమారు 7 కోట్ల మెట్రిక్‌ టన్నుల ఎరువుల విక్రయ లావాదేవీలు నమోదవుతున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆగస్టు 30న వెల్లడించింది.

ఇంత భారీ స్థాయిలో లావాదేవీల డేటా అందుబాటులో ఉండటంతో ఎరువుల అవసరం, వినియోగ ధోరణి, ప్రాంతాల వారీ డిమాండ్‌, పంటల వారీ వినియోగం వంటి అంశాలను మరింత శాస్త్రీయంగా విశ్లేషించే అవకాశం ఏర్పడుతోంది.

పంటల వారీగా ఎరువుల వినియోగం కూడా లెక్కలోకి

కొత్త వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన అంశం రైతు కొనుగోలు చేసే ఎరువును అతడి భూమి, పంట వివరాలతో అనుసంధానించడం. కేంద్రం వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం భవిష్యత్తులో హెక్టారుకు ఎరువుల వినియోగం, భూమి పరిమాణం ఆధారంగా వినియోగం, ఉత్పత్తి రకం వారీగా వినియోగం, పంటల వారీగా ఎరువుల వినియోగం వంటి అంశాలను విశ్లేషించవచ్చు.

దీంతో ఏ పంటకు ఎంత ఎరువు వినియోగమవుతోంది? శాస్త్రీయంగా సిఫారసు చేసిన మోతాదుతో పోలిస్తే వాస్తవ వినియోగం ఎంత ఉంది? ఏ ప్రాంతంలో ఏ ఎరువుకు ఎక్కువ డిమాండ్‌ ఉంది? వంటి ప్రశ్నలకు భవిష్యత్తులో మరింత స్పష్టమైన డేటా లభించే అవకాశం ఉంది.

తెలంగాణలో ఇప్పటికే బుకింగ్‌ వ్యవస్థకు స్పందన

కేంద్రం కొత్త డిజిటల్‌ విధానాన్ని తీసుకొస్తున్న సమయంలో తెలంగాణలో ఎరువుల బుకింగ్‌ వ్యవస్థ ఇప్పటికే అమల్లో ఉంది. రాష్ట్రంలో ఎరువుల కోసం రైతులు ముందుగానే బుకింగ్‌ చేసుకుని ఎంపిక చేసిన విక్రయ కేంద్రం నుంచి ఎరువులు తీసుకునే విధానం కొనసాగుతోంది. రైతులకు ఇబ్బందులు ఎదురైన సందర్భాల్లో మీ సేవా కేంద్రాల ద్వారా కూడా యూరియా బుకింగ్‌ సదుపాయాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందుబాటులోకి తెచ్చింది.

రైతులు యాప్‌ ద్వారా బుక్‌ చేసుకోలేని పరిస్థితుల్లో సమీప మీ సేవా కేంద్రాన్ని సంప్రదించి బుకింగ్‌ చేసుకోవచ్చని ప్రభుత్వం తెలిపింది. ఇందుకు ఒక్కో సేవకు రూ.10 వినియోగ రుసుము నిర్ణయించినట్లు అధికారిక ప్రకటన ఆధారంగా వార్తలు వచ్చాయి.

20.74 లక్షల మంది రైతులు.. 88.35 లక్షల బస్తాలు

తెలంగాణలో అమలవుతున్న ఎరువుల బుకింగ్‌ వ్యవస్థకు సంబంధించి లభ్యమవుతున్న ముఖ్యమైన గణాంకాలను వ్యవసాయశాఖ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు మార్చి 18న వెల్లడించారు. ఆయన ప్రకారం అప్పటివరకు 20.74 లక్షల మంది రైతులు యాప్‌ ద్వారా 88.35 లక్షల యూరియా బస్తాలు కొనుగోలు చేశారు. వీరిలో 17,926 మంది కౌలు రైతులు, 23,087 మంది ఎన్‌డీఎస్‌ రైతులు ఉన్నట్లు వెల్లడించారు.

తెలంగాణలో ఎరువుల డిమాండ్‌ ఎందుకు భారీగా?

తెలంగాణలో వరి, పత్తి వంటి పంటల విస్తీర్ణం అధికంగా ఉండటం ఎరువుల డిమాండ్‌పై ప్రభావం చూపుతోంది. రాష్ట్రంలో యూరియా వినియోగం కూడా గత కొన్నేళ్లలో గణనీయంగా పెరిగింది. 2020-21లో 16.42 లక్షల మెట్రిక్‌ టన్నులుగా ఉన్న యూరియా వినియోగం 2024-25 నాటికి 20.07 లక్షల మెట్రిక్‌ టన్నులకు పెరిగినట్లు అధికారిక గణాంకాల ఆధారంగా నివేదికలు వెల్లడించాయి.

అధిక యూరియా వినియోగంపై వ్యవసాయ నిపుణులు కూడా ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. పంట అవసరానికి మించి ఎరువులు వినియోగించడం నేల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతుందని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో రైతు భూమి, పంట వివరాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఎరువుల అవసరాన్ని అంచనా వేసే డిజిటల్‌ వ్యవస్థకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.

అయితే డిజిటల్‌ వ్యవస్థ విజయవంతం కావాలంటే భూమి రికార్డులు, పంట నమోదు, రైతు గుర్తింపు, ఇంటర్నెట్‌ సదుపాయం, యాప్‌ వినియోగ సామర్థ్యం వంటి అంశాలు సక్రమంగా ఉండాలి. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులో లేని రైతులకు మీ సేవా కేంద్రాలు వంటి ప్రత్యామ్నాయ సహాయక వ్యవస్థలు కొనసాగడం కూడా కీలకం. తెలంగాణలో ఇప్పటికే ఇలాంటి సహాయక బుకింగ్‌ సదుపాయం అందుబాటులో ఉన్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న ధ్రువీకరిత గణాంకాల ప్రకారం తెలంగాణలోని ఎరువుల బుకింగ్‌ వ్యవస్థ ద్వారా 20.74 లక్షల మంది రైతులు 88.35 లక్షల యూరియా బస్తాలు కొనుగోలు చేశారు. కేంద్ర ఎఫ్‌ఎఫ్‌ఎస్‌ మాత్రం రైతు అగ్రిస్టాక్‌ గుర్తింపు, భూమి–పంట వివరాల ధ్రువీకరణ, ఎరువుల అవసర అంచనా, క్యూఆర్‌ బుకింగ్‌, పాయింట్‌ ఆఫ్‌ సేల్‌ ధ్రువీకరణను అనుసంధానించే కొత్త దశగా అభివృద్ధి చెందుతోంది.