డీలిమిటేషన్‌ పిటిషన్లకు హైకోర్టులో చెక్‌..! స్థానిక సమరానికి లైన్‌క్లియర్‌.

•  స్థానిక సమరానికి లైన్‌క్లియర్‌.
•  అక్టోబరు చివరికి ఎన్నికలు పూర్తి చేసే లక్ష్యంతో కసరత్తు.
•  తొలుత మున్సిపల్‌ పోరు.. ఆ తర్వాత ఎంపీటీసీ–జెడ్పీటీసీ, పంచాయతీ ఎన్నికలు.

అమరావతి, మహా:

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించి కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. పురపాలక సంఘాలు, నగరపాలక సంస్థలు, నగర పంచాయతీల్లో వార్డులు, డివిజన్ల పునర్విభజనను సవాల్‌ చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై హైకోర్టు కీలక తీర్పు వెలువరించింది. డీలిమిటేషన్‌ ప్రక్రియను సవాల్‌ చేసిన వ్యాజ్యాలను న్యాయస్థానం కొట్టివేయడంతో మున్సిపల్‌ ఎన్నికల ఏర్పాట్లకు సంబంధించి కొనసాగుతున్న ఒక ప్రధాన న్యాయపరమైన అడ్డంకి తొలగినట్లయింది. దీంతో ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ఎన్నికల సన్నాహాలను మరింత వేగవంతం చేసే పరిస్థితి ఏర్పడింది.

జనాభా ప్రాతిపదికన పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో వార్డులు, డివిజన్ల పునర్విభజన చేపట్టిన ప్రభుత్వం.. ఈ ప్రక్రియను సవాల్‌ చేస్తూ దాఖలైన వ్యాజ్యాలను ఎదుర్కొంది. ముఖ్యంగా విశాఖపట్నం, మచిలీపట్నం తదితర ప్రాంతాల్లో వార్డుల పునర్విభజనపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చట్ట నిబంధనలకు అనుగుణంగానే డీలిమిటేషన్‌ చేపట్టినట్లు కోర్టుకు వివరించింది. తాజాగా హైకోర్టు పిటిషన్లను తిరస్కరించడంతో ఈ అంశంపై కొనసాగుతున్న న్యాయపరమైన ఉత్కంఠకు తెరపడినట్లయింది.

డీలిమిటేషన్‌లో భాగంగా పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లోని వార్డులు, డివిజన్ల సంఖ్యను 3,916 నుంచి 4,843కు పెంచే చర్యలు చేపట్టినట్లు తాజా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి. దీంతో రాబోయే పురపాలక ఎన్నికలు పునర్విభజన అనంతరం ఖరారైన వార్డులు, డివిజన్ల ప్రాతిపదికన జరిగే అవకాశం ఉంది.

అక్టోబరు చివరి గడువుపై ప్రభుత్వం దృష్టి

స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియను అక్టోబరు చివరి నాటికి పూర్తి చేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించినట్లు ఆగస్టు 19న అడ్వొకేట్‌ జనరల్‌ దమ్మాలపాటి శ్రీనివాస్‌ హైకోర్టుకు నివేదించారు. రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ఓటర్ల జాబితాలను సిద్ధం చేసి తుది రూపు ఇవ్వాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరిందని, ఎన్నికల నిర్వహణపై జిల్లా కలెక్టర్లతో సమావేశాలు నిర్వహిస్తున్నట్లు కూడా కోర్టుకు వివరించారు.

అయితే ఇది ప్రభుత్వం నిర్దేశించుకున్న లక్ష్యం మాత్రమేనని, ఎన్నికల అధికారిక షెడ్యూల్‌ కాదన్నది కీలకం. సెప్టెంబరు 3 నాటికి రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం నుంచి స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు సంబంధించిన తుది నోటిఫికేషన్‌, పోలింగ్‌ తేదీల ప్రకటన వెలువడినట్లు ఆధారం లేదు. అందువల్ల “అక్టోబరు చివరికి ఎన్నికలు పూర్తి చేయాలన్న ప్రభుత్వ లక్ష్యం”గా పేర్కొనడం సరైనదని తాజా పరిణామాలు సూచిస్తున్నాయి.

నెల రోజుల్లో ఎన్నికల సంకేతాలు

స్థానిక ఎన్నికలపై మంత్రి నారా లోకేశ్‌ కూడా కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. నరసరావుపేటలో పార్టీ శ్రేణులతో నిర్వహించిన సమావేశంలో మున్సిపల్‌, పంచాయతీ, ఎంపీటీసీ, జెడ్పీటీసీ ఎన్నికలు నెల రోజుల్లో జరిగే అవకాశం ఉందని పేర్కొంటూ కూటమి శ్రేణులు సమన్వయంతో పనిచేయాలని సూచించారు. ఎన్నికలకు సిద్ధంగా ఉండాలని పార్టీ కార్యకర్తలకు పిలుపునిచ్చారు.

మరోవైపు మంత్రులతో నిర్వహించిన సమావేశంలోనూ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను వాయిదా వేసే ప్రసక్తి లేదని, అక్టోబరులోగా ఎన్నికల ప్రక్రియ పూర్తయ్యేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నామని లోకేశ్‌ పేర్కొన్నట్లు తాజా కథనాలు వెల్లడించాయి. తొలుత మున్సిపాలిటీలు, ఆ తర్వాత ఎంపీటీసీ, జెడ్పీటీసీ, అనంతరం సర్పంచ్‌ ఎన్నికలు జరిగే అవకాశం ఉందని ఆయన చెప్పినట్లు సమాచారం.

తొలుత పురపోరు?

ప్రస్తుత పరిణామాలను బట్టి చూస్తే ఎన్నికల ప్రక్రియలో తొలి దశగా పురపాలక సంఘాలు, నగరపాలక సంస్థలు, నగర పంచాయతీల ఎన్నికలు జరిగే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఆ తర్వాత మండల పరిషత్‌ ప్రాదేశిక నియోజకవర్గాలు, జిల్లా పరిషత్‌ ప్రాదేశిక నియోజకవర్గాల ఎన్నికలు, చివరగా గ్రామ పంచాయతీల్లో సర్పంచ్‌, వార్డు సభ్యుల ఎన్నికలు నిర్వహించే దిశగా కసరత్తు జరుగుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.

అయితే తుది ఎన్నికల క్రమం, దశలు, పోలింగ్‌ తేదీలు రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం అధికారిక నోటిఫికేషన్‌ వెలువడిన తర్వాతే ఖరారవుతాయి. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ఆధారంగా ఈ క్రమాన్ని “అవకాశం” లేదా “ప్రభుత్వ కసరత్తు”గానే పేర్కొనడం న్యాయపరంగా, వార్తాపరంగా సురక్షితం.

123 పట్టణ స్థానిక సంస్థలు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పురపాలక శాఖ అధికారిక పోర్టల్‌ రాష్ట్రంలో మొత్తం 123 పట్టణ స్థానిక సంస్థలు ఉన్నట్లు పేర్కొంటోంది. వీటిలో 17 నగరపాలక సంస్థలు, 18 నగర పంచాయతీలు ఉండగా, మిగిలినవి వివిధ గ్రేడ్‌లలోని పురపాలక సంఘాలుగా ఉన్నాయి. అధికారిక పోర్టల్‌లో మొత్తం సంఖ్యను 123గా నమోదు చేశారు.

అధికారిక గణాంకాల్లో కేటగిరీల వారీగా ప్రదర్శించే సంఖ్యల విషయంలో కొన్ని చోట్ల వ్యత్యాసాలు కనిపించే అవకాశం ఉన్నందున వార్తలో “రాష్ట్రంలో 123 పట్టణ స్థానిక సంస్థలు” అనే అధికారిక మొత్తం సంఖ్యను ఉపయోగించడం ఉత్తమం.

గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలపైనా సన్నాహాలు

పురపాలక ఎన్నికలతో పాటు గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు కూడా ఏర్పాట్లు కొనసాగుతున్నాయి. రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ఇప్పటికే గ్రామ పంచాయతీల ఎన్నికలకు సంబంధించిన పోలింగ్‌ కేంద్రాల ఏర్పాటుపై కీలక ప్రక్రియను పూర్తి చేసింది. సెప్టెంబరు 1న వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం 13,278 గ్రామ పంచాయతీల పరిధిలోని 1,33,128 వార్డులకు 1,36,326 పోలింగ్‌ కేంద్రాలను ఖరారు చేశారు. ఇది గ్రామీణ స్థానిక ఎన్నికల ఏర్పాట్లు గణనీయంగా ముందుకు సాగుతున్నాయనడానికి సంకేతంగా నిలుస్తోంది.

ఈ నేపథ్యంలో 13,278 గ్రామ పంచాయతీలు, 1,33,128 వార్డులు అనే సంఖ్యలు ప్రస్తుతం ఎన్నికల ఏర్పాట్లకు సంబంధించిన తాజా సమాచారంగా ఉపయోగించవచ్చు.

ఎంపీటీసీ–జెడ్పీటీసీపైనా దృష్టి

మండల, జిల్లా పరిషత్‌ ఎన్నికలకు సంబంధించిన ఏర్పాట్లు కూడా స్థానిక ఎన్నికల సమగ్ర ప్రక్రియలో భాగంగా కొనసాగుతున్నాయి. అయితే మొత్తం స్థానాల సంఖ్య, ప్రస్తుత ఎన్నికల్లో భర్తీ చేయనున్న స్థానాల సంఖ్య ఒకటే కాదన్న అంశాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఖాళీలు, న్యాయపరమైన వివాదాలు, పరిపాలనా కారణాల వల్ల అన్ని స్థానాలకు ఒకేసారి ఎన్నికలు జరగకపోవచ్చు. అందువల్ల నిర్ధారిత ఎన్నికల స్థానాల సంఖ్యను అధికారిక నోటిఫికేషన్‌ వెలువడిన తర్వాతే తుది గణాంకంగా పేర్కొనడం సముచితం.

రిజర్వేషన్లపై ఇంకా ఉత్కంఠ

స్థానిక ఎన్నికల నిర్వహణలో రిజర్వేషన్ల అంశం మరో కీలకంగా మారింది. గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు 34 శాతం, పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో 33.33 శాతం రిజర్వేషన్‌ కల్పించే నిర్ణయాన్ని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.

అయితే ఈ రిజర్వేషన్లను సవాల్‌ చేస్తూ హైకోర్టులో ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలైంది. ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ రిజర్వేషన్లు కలిపి 50 శాతం పరిమితిని మించే అవకాశం ఉందన్న అభ్యంతరాలు పిటిషన్‌లో వ్యక్తమయ్యాయి. రిజర్వేషన్ల అంశంపై ప్రభుత్వం సమగ్ర వివరణ ఇవ్వాలని హైకోర్టు కోరిన పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి.

అందువల్ల డీలిమిటేషన్‌ అంశంలో హైకోర్టు తీర్పు ప్రభుత్వానికి ఊరటనిచ్చినప్పటికీ, స్థానిక ఎన్నికలకు సంబంధించిన రిజర్వేషన్లు, ఓటర్ల జాబితాలు వంటి ఇతర అంశాలపై న్యాయపరమైన పరిణామాలు పూర్తిగా ముగిశాయని చెప్పడం సరికాదు.

ఓటర్ల జాబితాపైనా న్యాయపరమైన చర్చ

స్థానిక ఎన్నికల సమయంలో ప్రత్యేక సమగ్ర ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియ కొనసాగుతుండటంతో ఏ ఓటర్ల జాబితాను ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలన్న అంశం కూడా చర్చనీయాంశంగా ఉంది. సెప్టెంబరు 2న హైకోర్టు విచారణలో ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియ పూర్తికాకముందే స్థానిక ఎన్నికలు నిర్వహిస్తే ఓటర్ల హక్కులపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందన్న అంశం ప్రస్తావనకు వచ్చింది.

వైఎస్సార్‌సీపీ తరఫున ఎస్‌ఐఆర్‌ పూర్తయ్యే వరకు ఎన్నికలను నిర్వహించవద్దన్న అభ్యర్థన కోర్టు ముందుకు వెళ్లగా, ఎన్నికల సంఘం తరఫు న్యాయవాది అటువంటి డిమాండ్‌ అంగీకరిస్తే ఎన్నికలు ఐదు నుంచి ఆరు నెలలు ఆలస్యమయ్యే అవకాశం ఉందని వాదించారు. దీంతో ఓటర్ల జాబితా అంశం కూడా స్థానిక ఎన్నికల షెడ్యూల్‌పై ప్రభావం చూపగల అంశంగా మారింది.

ఇక నోటిఫికేషన్‌పైనే అందరి చూపు

డీలిమిటేషన్‌ను సవాల్‌ చేసిన పిటిషన్లను హైకోర్టు కొట్టివేయడంతో పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ఏర్పాట్లకు సంబంధించి కీలక న్యాయపరమైన స్పష్టత లభించింది. మరోవైపు ప్రభుత్వం అక్టోబరు చివరి నాటికి స్థానిక ఎన్నికల ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. మంత్రి నారా లోకేశ్‌ కూడా ఎన్నికలు సమీపిస్తున్నాయని పార్టీ శ్రేణులకు స్పష్టమైన సంకేతాలు ఇవ్వడంతో రాజకీయ పార్టీల్లో స్థానిక సమరానికి సన్నాహాలు ఊపందుకుంటున్నాయి.