- బ్యాంకు కుంభకోణంతో అధ్యక్షుడికి ఉద్వాసన!
- యుయెనో బ్యాంకు సంక్షోభంతో రగిలిన జ్వాలలు.
- అభిశంసనతో శాంటియాగో పెనా పదవికి ఎసరు.
- నూతన దేశాధినేతగా బాధ్యతలు చేపట్టిన ఉపాధ్యక్షుడు పెడ్రో అలియానా.
ఢిల్లీ, మహా .
దక్షిణ అమెరికా దేశమైన పరాగ్వేలో ఊహించని రాజకీయ ప్రకంపనలు చెలరేగాయి. దేశంలోనే ప్రముఖ డిజిటల్ బ్యాంకుగా గుర్తింపు పొందిన ‘యుయెనో’ బ్యాంకు ఆర్థిక సంక్షోభం ఏకంగా ఆ దేశాధ్యక్షుడి పదవికే ఎసరు పెట్టింది. బ్యాంకులో భారీ ఎత్తున ప్రభుత్వ నిధుల పెట్టుబడులు పెట్టడం, పర్యవేక్షణా వైఫల్యాలు, స్వలాభం కోసం అధికార దుర్వినియోగానికి పాల్పడ్డారన్న తీవ్ర ఆరోపణల నడుమ పరాగ్వే అధ్యక్షుడు శాంటియాగో పెనా తన పదవిని కోల్పోయారు. పార్లమెంటు ఏకగ్రీవంగా ఆయనను అభిశంసించి గృహ నిర్బంధంలోకి పంపగా, నూతన అధ్యక్షుడిగా ఉపాధ్యక్షుడు పెడ్రో అలియానా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఒక ఆర్థిక కుంభకోణం దేశ అత్యున్నత నాయకత్వాన్ని మార్చేసిన తీరు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది.
పరాగ్వేలో సుమారు 29 లక్షల మంది ఖాతాదారులతో కార్యకలాపాలు సాగిస్తున్న యుయెనో బ్యాంకు తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో చిక్కుకోవడంతో ఈ పరిణామాలకు బీజం పడింది. ఆర్థిక స్థిరత్వ నిబంధనలు పాటించడంలో బ్యాంకు యాజమాన్యం విఫలం కావడంతో కేంద్ర బ్యాంకు జోక్యం చేసుకుని పరిష్కార ప్రక్రియను మొదలుపెట్టింది. సరిగ్గా ఇదే సమయంలో తీగ లాగితే డొంక కదిలినట్లు విస్తుపోయే నిజాలు వెలుగుచూశాయి. యుయెనో బ్యాంకు మాతృసంస్థ అయిన ‘గ్రూపో వాజ్క్వెజ్’లో గతంలో వాటాలు ఉన్న అధ్యక్షుడు శాంటియాగో పెనా.. తన రాజకీయ పలుకుబడితో ప్రభుత్వ నిధులను ఆ బ్యాంకులో మళ్లించినట్లు ఆరోపణలు వెల్లువెత్తాయి. ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల సామాజిక భద్రత, పింఛను నిధులకు చెందిన సుమారు 355 మిలియన్ డాలర్లను నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఆ బ్యాంకులో పెట్టుబడిగా పెట్టడం తీవ్ర దుమారం రేపింది. తమ కష్టార్జితం, పొదుపు సొమ్ము ఎక్కడ ఆవిరైపోతుందోనని భయపడిన లక్షలాది మంది సామాన్య ఖాతాదారులు, పెన్షనర్లు దేశవ్యాప్తంగా వీధుల్లోకి వచ్చి ఆందోళనలకు దిగారు.
ప్రజల నుంచి, విపక్షాల నుంచి రాజకీయ ఒత్తిడి తీవ్రం కావడంతో తొలుత రాజీనామా ద్వారా పరువు దక్కించుకోవాలని శాంటియాగో పెనా భావించారు. నవంబర్ 5న ఆయన రాజీనామా ప్రకటన చేసినప్పటికీ, ఆయనకు అధ్యక్ష హోదాలో ఉన్న రాజ్యాంగపరమైన రక్షణలు, రోగనిరోధక శక్తి (ఇమ్యూనిటీ) లేకుండా చేయాలన్న ఉద్దేశంతో పార్లమెంటు ఆయన రాజీనామాను పక్కనపెట్టి నేరుగా అభిశంసనకే మొగ్గుచూపింది. తొలుత దిగువ సభలో 78 మంది సభ్యులు అభిశంసనకు మద్దతు తెలపగా, నవంబర్ 6న సెనేట్‌లో జరిగిన తుది ఓటింగ్‌లో 45 మందికి గాను 44 మంది సభ్యులు (ఒకరు గైర్హాజరు) అధ్యక్షుడి తొలగింపునకు అనుకూలంగా ఓటేశారు. అభిశంసనతో పదవి కోల్పోయిన వెంటనే పరాగ్వే ప్రాసిక్యూషన్ ఆదేశాలతో పెనాను అరెస్టు చేసి ఆయన అసున్సియోన్‌లోని నివాసంలో గృహ నిర్బంధంలో ఉంచారు. ప్రభుత్వ విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీయడం, అధికార దుర్వినియోగం, నిధుల మళ్లింపు వంటి తీవ్రమైన అభియోగాలపై ఆయనపై న్యాయవిచారణ మొదలైంది. ఈ కుంభకోణంలో నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించారన్న ఆరోపణలతో మాజీ కేంద్ర బ్యాంకు అధిపతి కార్లోస్ కార్వాలోపైనా అరెస్టు వారెంట్లు జారీ అయ్యాయి. తనపై వచ్చిన ఆరోపణలను పెనా ఖండించినప్పటికీ, చట్టపరమైన విచారణకు ఆయన ఎదురునిలవక తప్పని పరిస్థితి ఏర్పడింది.
పెనా ఉద్వాసన అనంతరం పరాగ్వే నూతన దేశాధ్యక్షుడిగా పెడ్రో అలియానా నవంబర్ 6న లాంఛనంగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ప్రస్తుత అధ్యక్ష పదవీకాలం ముగిసే 2028 ఆగస్టు వరకు ఆయన ఈ పదవిలో కొనసాగనున్నారు. పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టిన వెంటనే ఆయన దేశ ప్రజలను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ, బ్యాంకు సంక్షోభం వల్ల నష్టపోయిన ఖాతాదారులకు పూర్తిస్థాయిలో పరిహారం అందిస్తామని, ప్రతి ఒక్కరి పొదుపు సొమ్మును సురక్షితంగా తిరిగి చెల్లిస్తామని హామీ ఇచ్చారు. ఖాతాదారుల విశ్వాసాన్ని తిరిగి చూరగొనడం, నిధుల చెల్లింపులను పారదర్శకంగా పూర్తి చేయడం ఇప్పుడు కొత్త ప్రభుత్వం ముందున్న అతిపెద్ద సవాలు. ఇందులో భాగంగా కేంద్ర బ్యాంకు ఇప్పటికే డిపాజిట్ హామీ వ్యవస్థ ద్వారా అర్హులైన ఖాతాదారులకు విడతలవారీగా నగదు చెల్లింపులు ప్రారంభించేందుకు సన్నాహాలు చేస్తోంది. అయితే, యుయెనో బ్యాంకు వ్యవహారంలో అలియానా పాత్రపైనా దర్యాప్తు కొనసాగుతున్నట్లు వార్తలు వస్తుండటం పరాగ్వే రాజకీయాల్లో మరింత ఉత్కంఠను రేపుతోంది.
