హెచ్చరిక గంటలు మోగిస్తున్న ‘సిజేరియన్లు’….

హెచ్చరిక గంటలు మోగిస్తున్న ‘సిజేరియన్లు’.
* తెలంగాణలో పదింటిలో ఆరు ప్రసవాలు కోత ద్వారానే.
*జాతీయ సగటు కంటే రెట్టింపు స్థాయిలో సీ-సెక్షన్లు.
*ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల్లో ఏకంగా 83.9 శాతం.
* జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వేలో వెల్లడి.
హైదరాబాద్, మహా.
వైద్య, ఆరోగ్య రంగాలకు సంబంధించి ఎన్నో అత్యుత్తమ సూచీలతో దేశంలోనే ముందువరుసలో దూసుకుపోతున్న తెలంగాణ రాష్ట్రంలో.. ప్రసూతి వ్యవహారం మాత్రం తీవ్ర ఆందోళన రేకెత్తిస్తోంది. మాతాశిశు సంరక్షణ పట్ల ప్రభుత్వం ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకుంటున్నప్పటికీ, సాధారణ ప్రసవాలకు బదులుగా రాష్ట్రంలో సిజేరియన్ (కోత) ఆపరేషన్లు విపరీతంగా పెరిగిపోతుండటం కలవరపరుస్తోంది. దేశవ్యాప్తంగా చూసుకుంటే అత్యధిక సిజేరియన్లు జరుగుతున్న రాష్ట్రాల్లో తెలంగాణ అగ్రస్థానంలో నిలవడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది. కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ విడుదల చేసిన జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే (ఎన్ఎఫ్‌హెచ్ఎస్‌-5) గణాంకాల ప్రకారం.. రాష్ట్రంలో జరుగుతున్న ప్రతి పది డెలివరీల్లో ఆరుగురు గర్భిణులకు కత్తిగీత తప్పడం లేదు.
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నూరు శాతం ఆసుపత్రుల్లోనే (ఇన్‌స్టిట్యూషనల్) ప్రసవాలు జరగాలన్న లక్ష్యం దాదాపుగా నెరవేరింది. ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో 98.8 శాతం డెలివరీలు ఆసుపత్రుల్లోనే జరుగుతున్నాయి. ఈ విషయంలో జాతీయ సగటు 90.6 శాతం కంటే తెలంగాణ ఎంతో మెరుగైన స్థితిలో ఉంది. కానీ, ఆసుపత్రుల్లో చేరుతున్న గర్భిణుల్లో ఏకంగా 62.2 శాతం మందికి సిజేరియన్ ద్వారానే ప్రసవాలు జరుగుతుండటం వైద్యారోగ్య శాఖను సైతం విస్మయానికి గురిచేస్తోంది. జాతీయ స్థాయిలో సిజేరియన్ల సగటు కేవలం 27.2 శాతంగా ఉంటే, తెలంగాణలో అది రెట్టింపు కన్నా ఎక్కువగా ఉండటం గమనార్హం. 2019-2021 మధ్య కాలంలో నిర్వహించిన ఎన్ఎఫ్‌హెచ్ఎస్‌-5 సర్వే ప్రకారం రాష్ట్రంలో కోత ప్రసవాలు 60.7 శాతంగా నమోదయ్యాయి. గతం కన్నా ఈ స్థాయిలో సిజేరియన్ల సంఖ్య రెట్టింపు కావడం దేశంలో ఒక్క తెలంగాణలోనే కనిపించడం ఆందోళనకరం. ఇతర రాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ రేటు 52.2 శాతంగా ఉండగా, ఈశాన్య రాష్ట్రం నాగాలాండ్‌లో అత్యల్పంగా 13.2 శాతంగా మాత్రమే నమోదైంది.
ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల తీరు ఈ వ్యవహారంలో మరింత విమర్శలకు తావిస్తోంది. డెలివరీ కోసం వస్తున్న వారిలో ఎక్కువ మందిని ఆపరేషన్ల వైపే మళ్లిస్తున్నారన్న ఆరోపణలకు బలం చేకూరుస్తూ.. తెలంగాణలోని ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల్లో జరుగుతున్న ప్రసవాల్లో రికార్డు స్థాయిలో 83.9 శాతం సిజేరియన్ పద్ధతుల్లోనే జరుగుతున్నాయని నివేదికలు కుండబద్దలు కొట్టాయి. ఈ విషయంలో జాతీయ సగటు కేవలం 54.1 శాతం మాత్రమే ఉండటం విశేషం. ఇక ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లోనూ పరిస్థితి అంత ఆశాజనకంగా లేదు. ఇక్కడ కూడా 48.1 శాతం సిజేరియన్ రేటు నమోదవుతుండగా, జాతీయ స్థాయిలో సర్కారీ ఆసుపత్రుల్లో ఇది కేవలం 16.9 శాతం మాత్రమే ఉంది.
అయితే, గర్భిణుల ఆరోగ్య సంరక్షణ విషయంలో మాత్రం రాష్ట్రం ఒక మంచి రికార్డును నమోదు చేసింది. గర్భం దాల్చిన మొదటి వంద రోజుల వరకు తెలంగాణలో ఏకంగా 81 శాతం మంది మహిళలు ఐరన్, ఫోలిక్ యాసిడ్ మాత్రలు వాడుతున్నారని సర్వే స్పష్టం చేసింది. జాతీయ స్థాయిలో ఈ సగటు 54.9 శాతం మాత్రమే కావడం గమనార్హం. ఏది ఏమైనప్పటికీ, మాతాశిశు ఆరోగ్యం దృష్ట్యా అనవసరమైన సిజేరియన్లను తగ్గించి, గర్భిణుల్లో అవగాహన పెంచి సాధారణ ప్రసవాలను ప్రోత్సహించే దిశగా ప్రభుత్వ యంత్రాంగం, వైద్యులు కఠిన చర్యలు తీసుకోవాల్సిన ఆవశ్యకతను ఈ గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.