ఇరాక్‌కు ‘డాలర్’ షాక్….

* 500 మిలియన్ల నగదును నిలిపివేసిన అమెరికా.
*ఇరాన్ అనుకూల మిలీషియాలపై ఒత్తిడి కోసమే ట్రంప్ సర్కార్ కఠిన నిర్ణయం.
* చమురు విక్రయాల సొమ్మును నిలిపివేసిన ఫెడరల్ రిజర్వ్.
* ఉగ్రవాద వ్యతిరేక నిధులూ కట్.

వాషింగ్టన్, మహా .
పశ్చిమాసియాలో ఇరాన్‌తో యుద్ధం ముదురుతున్న వేళ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ యంత్రాంగం ఇరాక్ విషయంలో అత్యంత కఠినమైన ఆర్థిక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇరాక్ చమురు విక్రయాల ద్వారా లభించిన 500 మిలియన్ డాలర్ల (సుమారు రూ. 4,600 కోట్లు) నగదును ఆ దేశానికి చేరనీయకుండా అమెరికా ట్రెజరీ విభాగం అడ్డుకుంది. న్యూయార్క్‌లోని ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంక్ నుంచి ప్రత్యేక కార్గో విమానంలో ఈ నగదు నోట్లు బగ్దాద్ వెళ్లాల్సి ఉండగా, చివరి నిమిషంలో అమెరికా అధికారులు దీనిని నిలిపివేశారు. ఇరాక్‌లోని ఇరాన్ అనుకూల మిలీషియాలను అణచివేయడంలో బగ్దాద్ ప్రభుత్వం విఫలమవుతోందన్న ఆగ్రహంతోనే వాషింగ్టన్ ఈ చర్యకు పూనుకుంది.
**మిలీషియాల దాడులే ప్రధాన కారణం**
ఫిబ్రవరి చివరలో ప్రారంభమైన ఇరాన్-అమెరికా యుద్ధం నేపథ్యంలో, ఇరాక్‌లో ఉన్న ఇరాన్ అనుకూల గ్రూపులు అమెరికా సైనిక స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడులు చేస్తున్నాయి. ఈ దాడులను అరికట్టడంలోనూ, సదరు సాయుధ ముఠాలను విచ్ఛిన్నం చేయడంలోనూ ఇరాక్ ప్రభుత్వం మెతక వైఖరి అవలంబిస్తోందని అమెరికా భావిస్తోంది. “అమెరికా ప్రయోజనాలపై దాడులను సహించేది లేదు. ఇరాన్ అనుకూల గ్రూపులను తక్షణమే అడ్డుకోవాలి” అని అమెరికా విదేశాంగ శాఖ ఇరాక్‌ను హెచ్చరించింది. ఈ ఒత్తిడిలో భాగంగానే ఇరాక్ సొంత సొమ్మును కూడా నగదు రూపంలో పంపేందుకు అమెరికా నిరాకరించింది. 2003 నుంచి ఇరాక్ చమురు రాబడిపై అమెరికా గణనీయమైన నియంత్రణ కలిగి ఉన్న సంగతి తెలిసిందే.
**నిలిచిపోయిన భద్రతా సహకారం**
కేవలం నగదు రవాణాను అడ్డుకోవడమే కాకుండా, ఇరాక్ సైన్యానికి అందిస్తున్న భద్రతా సహకార కార్యక్రమాలను కూడా ట్రంప్ ప్రభుత్వం స్తంభింపజేసింది. ఉగ్రవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాలు, సాయుధ దళాల శిక్షణ కోసం కేటాయించిన నిధులను ప్రస్తుతానికి నిలిపివేస్తున్నట్లు వాషింగ్టన్ స్పష్టం చేసింది. మిలీషియాల దాడులు ఆగిపోయే వరకు మరియు వారిని ఏరివేసే దిశగా ఇరాక్ అధికారులు స్పష్టమైన చర్యలు తీసుకునే వరకు ఈ సాయం అందదని తేల్చి చెప్పింది. ఇప్పటికే బగ్దాద్‌లోని అమెరికా దౌత్య కార్యాలయంపై డ్రోన్ దాడులు జరగడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది.
**ఇరాన్‌కు రోజుకు రూ. 4,600 కోట్ల నష్టం: ట్రంప్**
మరోవైపు, హర్మూజ్ జలసంధి మూసివేత మరియు అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధం వల్ల ఇరాన్ ప్రతిరోజూ 500 మిలియన్ డాలర్ల (రూ. 4,600 కోట్లు) మేర నష్టపోతోందని ట్రంప్ వెల్లడించారు. “ఇక మీదట అంత మంచోడిలా ఉండను.. ఇరాన్ యుద్ధ యంత్రాంగానికి ముగింపు పలకాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది” అని ఆయన హెచ్చరించారు. పాకిస్థాన్ వేదికగా జరిగిన శాంతి చర్చలు విఫలమవ్వడంతో, అమెరికా తన ‘ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ’ని మరింత ఉధృతం చేస్తోంది. ఇరాన్ ఆర్థిక మూలాలను దెబ్బతీయడం ద్వారా ఆ దేశాన్ని చర్చల మేజా వద్దకు తీసుకురావడమే లక్ష్యంగా వైట్ హౌస్ వ్యూహాలు రచిస్తోంది.
**ఇరాక్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై నీలినీడలు**
అమెరికా తీసుకున్న ఈ నిర్ణయంతో ఇరాక్ ఆర్థిక మార్కెట్లలో ఆందోళన మొదలైంది. డాలర్ల సరఫరా తగ్గితే ఇరాక్ కరెన్సీ ‘దీనార్’ విలువ పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది. అయితే, తమ వద్ద తగినంత నగదు నిల్వలు ఉన్నాయని, బ్యాంకులు మరియు ఎక్స్ఛేంజీల అవసరాలను తీర్చగలమని ఇరాక్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ ప్రకటించినప్పటికీ, అమెరికా ఆంక్షలు దీర్ఘకాలంలో పెను ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. అటు ఇరాన్, ఇటు అమెరికా మధ్య నలిగిపోతున్న ఇరాక్ ప్రభుత్వం ఈ సంక్షోభం నుంచి ఎలా బయటపడుతుందో చూడాలి.