మతం మారితే ఎస్సీ హోదా వర్తించదు.
* సుప్రీంకోర్టు కీలక స్పష్టీకరణ.
* రివ్యూ పిటిషన్ కొట్టివేత.
ఢిల్లీ, మహా.
మత మార్పిడి, షెడ్యూల్డ్ కులాల (ఎస్సీ) హోదా, రిజర్వేషన్లు, ఎస్సీ/ఎస్టీ (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం అమలుకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు మరోసారి కీలకమైన స్పష్టత ఇచ్చింది. రాజ్యాంగ (షెడ్యూల్డ్ కులాలు) ఆర్డర్–1950లో పేర్కొనబడని మతంలోకి మారిన వ్యక్తి, ఆ మతాన్ని కొనసాగిస్తున్నంతకాలం ఎస్సీ హోదా ఆధారంగా రాజ్యాంగపరమైన ప్రయోజనాలు లేదా ఎస్సీ/ఎస్టీ చట్టం కింద రక్షణ కోరలేడని సుప్రీంకోర్టు పునరుద్ఘాటించింది. చింతాడ ఆనంద్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ తదితరుల కేసులో దాఖలైన రివ్యూ పిటిషన్ను కొట్టివేస్తూ ఈ అంశంపై గతంలో ఇచ్చిన తీర్పును యథాతథంగా కొనసాగించింది.
ఈ కేసులో పుట్టుకతో మాదిగ సామాజిక వర్గానికి చెందిన ఫిర్యాదుదారుడు అనంతరం క్రైస్తవ మతాన్ని స్వీకరించి, దశాబ్దకాలంగా పాస్టర్గా సేవలు అందిస్తున్నట్లు రికార్డుల్లో ఉంది. గ్రామంలో క్రమం తప్పకుండా ప్రార్థనలు నిర్వహిస్తూ క్రైస్తవ మతాన్ని అనుసరిస్తున్నప్పటికీ, తనపై జరిగిన ఘటనలో ఎస్సీ/ఎస్టీ (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం కింద రక్షణ కల్పించాలని కోరారు. దీనిపై విచారణ జరిపిన ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు, 1950 రాజ్యాంగ ఆర్డర్ ప్రకారం ఎస్సీ హోదా పొందాలంటే అందులో పేర్కొన్న మతాల్లోనే ఉండాలని, ఒకే సమయంలో క్రైస్తవ మతాన్ని ఆచరిస్తూ ఎస్సీ హోదా ప్రయోజనాలను పొందడం సాధ్యం కాదని తీర్పు ఇచ్చింది. అదే తీర్పును సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది.
సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసిన అంశాల్లో ప్రధానమైనది ఏమిటంటే, ఎస్సీ కుల ధ్రువీకరణ పత్రం చేతిలో ఉండటం మాత్రమే సరిపోదు. ఒక వ్యక్తి వాస్తవంగా 1950 ఆర్డర్ పరిధిలో లేని మతాన్ని అనుసరిస్తే, కేవలం సర్టిఫికెట్ రద్దు కాలేదనే కారణంతో ఎస్సీ హోదా ఆధారంగా చట్టపరమైన రక్షణ లేదా రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలను పొందే హక్కు కలుగదని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
జస్టిస్ ప్రశాంత్ కుమార్ మిశ్రా, జస్టిస్ మన్మోహన్లతో కూడిన ధర్మాసనం జూలై 15న చింతాడ ఆనంద్ దాఖలు చేసిన రివ్యూ పిటిషన్ను పరిశీలించింది. విధానపరమైన కొన్ని లోపాలను పక్కనపెట్టి పిటిషన్ను పరిశీలించినప్పటికీ, గతంలో ఇచ్చిన తీర్పులో ఎలాంటి స్పష్టమైన తప్పిదం లేదా చట్టపరమైన లోపం కనిపించలేదని పేర్కొంటూ రివ్యూ పిటిషన్ను కొట్టివేసింది. అలాగే పిటిషనర్ కోరిన మౌఖిక విచారణ అభ్యర్థనను కూడా తిరస్కరించింది.
ఈ తీర్పు ద్వారా సుప్రీంకోర్టు మరోసారి రాజ్యాంగ (షెడ్యూల్డ్ కులాలు) ఆర్డర్, 1950లోని నిబంధనలకే ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది. ప్రస్తుతం ఆ ఆర్డర్ ప్రకారం హిందూ, సిక్కు, బౌద్ధ మతాలను అనుసరించే షెడ్యూల్డ్ కులాలకే ఎస్సీ హోదా వర్తిస్తుంది. ఇతర మతాలను స్వీకరించిన సందర్భంలో ఎస్సీ హోదా కొనసాగుతుందా లేదా అన్న అంశంపై చట్టం ఏం చెబుతుందో అదే అమలు చేయాలని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఈ తీర్పు భవిష్యత్తులో ఎస్సీ హోదా, రిజర్వేషన్లు, ఎస్సీ/ఎస్టీ అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం అమలుకు సంబంధించిన అనేక కేసుల్లో ప్రస్తావనకు వచ్చే అవకాశం ఉందని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అదే సమయంలో ఈ తీర్పు ప్రస్తుత రాజ్యాంగ నిబంధనల వివరణకు సంబంధించినది మాత్రమే అని, ఎస్సీ హోదా పరిధిని విస్తరించడం లేదా మార్చడం వంటి అంశాలు శాసనసభ, పార్లమెంట్ లేదా రాజ్యాంగపరమైన విధాన నిర్ణయాలకు సంబంధించినవని న్యాయ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.
ఈ తీర్పు నేపథ్యంలో మత మార్పిడి, రిజర్వేషన్ హక్కులు, సామాజిక న్యాయం, రాజ్యాంగ నిబంధనల అమలు వంటి అంశాలపై దేశవ్యాప్తంగా మరోసారి చర్చ ప్రారంభమయ్యే అవకాశం కనిపిస్తోంది. రాజకీయ, సామాజిక, న్యాయ వర్గాల్లో ఈ తీర్పు ప్రభావంపై విస్తృత చర్చ కొనసాగే అవకాశముంది.
