మామిడి ఎగుమతులపై ‘ఆంక్షల’ సెగ.

మామిడి ఎగుమతులపై ‘ఆంక్షల’ సెగ.
* కుదేలవుతున్న రైతుల ఆశలు.
* విదేశీ మార్కెట్లలో నిలిచిన ఎగుమతులు.
* నాణ్యతా లోపాలతోనే తిప్పలు?
* ఎగుమతులు ఆగి ధరలు పాతాళానికి.
* మామిడి రైతులకు దిక్కుతోచని పరిస్థితి
హైదరాబాద్, మహా.
భారతీయ మామిడి పండ్ల నాణ్యత, ఎగుమతులపై అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఆంక్షల పర్వం కొనసాగుతోంది. నాణ్యతా ప్రమాణాల విషయంలో కఠిన నిబంధనలను అమలు చేస్తున్న నేపాల్, ఇటీవలే భారతీయ మామిడి దిగుమతులపై ఆంక్షలు విధించింది. అంతకుముందు జపాన్ సైతం ఇదే బాటలో నడుస్తూ భారతీయ మామిడిపై ఆంక్షలు విధించడంతో ఉద్యానవన రైతులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. పండ్లలో రసాయన పురుగుమందుల అవశేషాలు అధికంగా ఉండటం, పండ్ల ఈగ నివారణలో అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలు పాటించకపోవడం వంటి కారణాలే ఈ ఆంక్షలకు ప్రధాన కారణంగా అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.
భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా మామిడిని ఉత్పత్తి చేసే దేశంగా అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది. సుమారు 25 లక్షల హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో సాగవుతున్న ఈ పంట ద్వారా ఏటా 210 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల దిగుబడి వస్తోంది. ఉత్తరప్రదేశ్, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, తెలంగాణ రాష్ట్రాలు ప్రధాన ఉత్పత్తి కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి. అయితే, భారీ స్థాయిలో ఉత్పత్తి జరుగుతున్నప్పటికీ, ఎగుమతులకు అవసరమైన ‘ఫైటోశానిటరీ’ ప్రమాణాలను అందుకోవడంలో ఇప్పటికీ సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి. ఏటా సుమారు 3 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల మామిడి విదేశాలకు ఎగుమతి అవుతుండగా, సుమారు వెయ్యి కోట్ల రూపాయల వరకు విదేశీ మారకద్రవ్యం అందుతోంది.
అయితే, కొన్ని దేశాలు ఇలాంటి ఆంక్షలు విధించడంతో ఎగుమతి వ్యాపారులకు భారీగా నష్టం వాటిల్లుతోంది. విదేశాలకు వెళ్లాల్సిన సరుకు నిలిచిపోవడంతో దేశీయ మార్కెట్లలోకి అదనపు సరుకు వచ్చి చేరుతోంది. ఫలితంగా మార్కెట్‌లో డిమాండ్‌కు మించి సరఫరా పెరిగి ధరలు ఒక్కసారిగా కుప్పకూలుతున్నాయి. దీనివల్ల సామాన్య రైతులు పెట్టుబడి కూడా రాక నష్టపోతున్నారు. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందిన ప్రమాణాలను పాటించకపోవడమే ఈ పరిస్థితికి దారితీస్తోందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఈ పరిస్థితులను చక్కదిద్దేందుకు కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ, అగ్రి-ఎక్స్‌పోర్ట్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ రంగంలోకి దిగాయి. రసాయన అవశేషాలు లేని సాగును ప్రోత్సహించేందుకు రైతులకు అవగాహన కల్పిస్తూ, ఎగుమతి కేంద్రాల వద్ద కఠినమైన పరీక్షలు నిర్వహిస్తున్నాయి. నాణ్యత విషయంలో రాజీపడకుండా, అంతర్జాతీయ నిబంధనలకు అనుగుణంగా సాగు చేస్తేనే ప్రపంచ మార్కెట్‌లో భారతీయ మామిడికి మళ్లీ పూర్వవైభవం వస్తుందని అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. ఎగుమతులపై ఆంక్షలు విధించిన దేశాలతో దౌత్యపరమైన చర్చలు జరిపి, త్వరలోనే వాణిజ్యాన్ని పునరుద్ధరించేందుకు కేంద్రం ప్రయత్నాలు చేస్తోంది.