ఇరాన్పై ఇజ్రాయెల్ మరో దాడి.
• సెలవులు రద్దు.. సైనికులకు అత్యవసర ఆదేశాలు.
• అమెరికా వైఖరిపై నెతన్యాహూ అసంతృప్తి?
• హార్ముజ్పై ఇరాన్ కొత్త షరతులతో మరింత ఉద్రిక్తత.
జెరూసలేం,మహా.
ఇరాన్పై మరోసారి భారీ సైనిక చర్యకు ఇజ్రాయెల్ సిద్ధమవుతోందన్న సంకేతాలు కలకలం రేపుతున్నాయి. ఇజ్రాయెల్ రక్షణ బలగాలు (ఐడీఎఫ్) సైనికుల సెలవులను రద్దు చేసి.. అవసరమైన సిబ్బంది వెంటనే విధుల్లో చేరేలా ఆదేశాలు జారీ చేసినట్లు తాజా అంతర్జాతీయ నివేదికలు వెల్లడించాయి. ఈ పరిణామం వెనుక ఇరాన్పై తదుపరి దాడికి సంబంధించిన సన్నాహాలున్నాయన్న ప్రచారం ఊపందుకుంది. అయితే ఇజ్రాయెల్ నుంచి మాత్రం తదుపరి దాడిపై అధికారిక ప్రకటన వెలువడలేదు.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్పై ప్రతిపాదిత సంయుక్త దాడిని చివరి నిమిషంలో నిలిపివేయడం ఇజ్రాయెల్లో అసంతృప్తికి కారణమైందన్న వార్తలు వస్తున్నాయి. ఇరాన్ ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ సంయుక్త దాడి జరగాల్సి ఉండగా.. అమెరికా నిర్ణయం మారడంతో ఆ ఆపరేషన్ నిలిచిపోయినట్లు పలు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఇరాన్తో చర్చల దిశగా అమెరికా కదులుతున్న సమయంలో ఇజ్రాయెల్ మాత్రం సైనిక ఒత్తిడిని కొనసాగించాలన్న వైఖరితో ఉన్నట్లు విశ్లేషణలు వెలువడుతున్నాయి.
ఇరాన్పై కేవలం వైమానిక దాడులతోనే దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలను సాధించడం సాధ్యమవుతుందా అన్న ప్రశ్న కూడా అమెరికా వర్గాల్లో వ్యక్తమవుతోంది. అమెరికా జాయింట్ చీఫ్స్ ఆఫ్ స్టాఫ్ చైర్మన్ జనరల్ డాన్ కేన్ ఇటీవల అమెరికా సెనెట్లో మాట్లాడుతూ.. చరిత్రను పరిశీలిస్తే వైమానిక శక్తికి పరిమితులు ఉంటాయని స్పష్టం చేశారు. దౌత్య, సమాచార, ఆర్థిక, సైనిక మార్గాలను సమన్వయపరిచిన సమగ్ర విధానమే కీలకమని ఆయన పేర్కొన్నారు. దీంతో ఇరాన్పై నిరంతర సైనిక దాడులతోనే సమస్యకు పరిష్కారం లభిస్తుందన్న వాదనకు అమెరికా సైనిక నాయకత్వంలోనూ పరిమితులు ఉన్నట్లు స్పష్టమవుతోంది.
ఈ నేపథ్యంలో ఇజ్రాయెల్ తదుపరి లక్ష్యాలపై కూడా చర్చ జరుగుతోంది. ఇరాన్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్స్ (ఐఆర్జీసీ), కీలక సైనిక, భద్రతా వ్యవస్థలపై దృష్టి సారించే అవకాశం ఉందన్న అంచనాలు వినిపిస్తున్నాయి. అయితే ఇవి ప్రస్తుతం మీడియా నివేదికలు, విశ్లేషణలకే పరిమితమై ఉన్నాయి. అధికారికంగా ఇజ్రాయెల్ తదుపరి ఆపరేషన్ లక్ష్యాలను వెల్లడించలేదు.
ఎన్నికల వేళ నెతన్యాహూకు సవాల్
ఇజ్రాయెల్లో అక్టోబర్ 27న సార్వత్రిక ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. 2023లో హమాస్ దాడుల తర్వాత జరుగుతున్న తొలి సాధారణ ఎన్నికలు కావడంతో ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహూ రాజకీయ భవిష్యత్తుకు ఇవి అత్యంత కీలకంగా మారాయి. గాజా, లెబనాన్, ఇరాన్ యుద్ధాలను నెతన్యాహూ ప్రభుత్వం ఎలా ఎదుర్కొన్నదన్న అంశంపై ప్రజల తీర్పుగా ఈ ఎన్నికలను పరిగణిస్తున్నారు. ఇప్పటికే పార్లమెంట్ రద్దు ప్రక్రియ పూర్తవడంతో ఎన్నికల ప్రచారం వేడెక్కుతోంది.
ఇరాన్ యుద్ధం నెతన్యాహూ రాజకీయ స్థితిని అనుకున్నంతగా బలోపేతం చేయలేదన్న విశ్లేషణలు గతంలోనూ వెలువడ్డాయి. యుద్ధాన్ని త్వరగా ముగించి స్పష్టమైన విజయాన్ని చూపించాలన్న ఒత్తిడి ఆయనపై ఉందన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్పై మరో సైనిక చర్యకు దిగితే అది భద్రతా పరంగా మాత్రమే కాకుండా దేశీయ రాజకీయాలపైనా తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
టెల్ అవీవ్, హైఫాకు ముప్పు
ఇజ్రాయెల్ కొత్త దాడికి దిగితే తాము కూడా తీవ్రంగా ప్రతిస్పందిస్తామని ఇరాన్ ఇప్పటికే హెచ్చరిస్తోంది. టెల్ అవీవ్, హైఫా వంటి ఇజ్రాయెల్ కీలక నగరాలతో పాటు వ్యూహాత్మక, ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలను లక్ష్యంగా చేసుకునే సామర్థ్యం తమకు ఉందని ఇరాన్ సంకేతాలు ఇస్తోంది. దీంతో ఇరాన్పై మరో దాడి జరిగితే ప్రతీకార దాడులు ఏ స్థాయిలో ఉంటాయన్న ఆందోళన పెరుగుతోంది.
ముఖ్యంగా దీర్ఘశ్రేణి క్షిపణులను అడ్డుకునే ఇంటర్సెప్టర్ల విషయంలో ఇజ్రాయెల్, అమెరికా వనరులపై ఒత్తిడి పెరిగినట్లు గత నెలల్లో పలు నివేదికలు వెల్లడించాయి. అమెరికా సైన్యం కూడా ఇరాన్ యుద్ధంలో అధునాతన క్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థలను పెద్ద సంఖ్యలో వినియోగించింది. అమెరికా రక్షణ శాఖ తాజాగా ఆయుధ నిల్వలపై ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఉత్పత్తిని వేగవంతం చేయాలని రక్షణ సంస్థలను కోరింది.
అయితే ఇజ్రాయెల్ క్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థల నిల్వలు పూర్తిగా ఖాళీ అయ్యాయని చెప్పడం సరికాదని కూడా ఇజ్రాయెల్ రక్షణ రంగ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఇజ్రాయెల్ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ఇప్పటికే ‘యారో’ ఇంటర్సెప్టర్ల ఉత్పత్తిని భారీగా పెంచే చర్యలకు ఆమోదం తెలిపింది. దీంతో నిల్వలపై ఒత్తిడి ఉన్నప్పటికీ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచే ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయి.
సెలవుల రద్దుతో ఉత్కంఠ
సైనికుల సెలవులను రద్దు చేయడం సాధారణంగా అత్యవసర భద్రతా పరిస్థితులు లేదా సైనిక సిద్ధత అవసరమైన సందర్భాల్లో చేపట్టే చర్య. అందువల్ల తాజా నిర్ణయం ఇజ్రాయెల్లో తీవ్ర ఆసక్తిని రేకెత్తించింది. అయితే సెలవుల రద్దు ఒక్కటే పెద్ద దాడి ఖరారైందని నిర్ధారించే ఆధారం కాదని భద్రతా విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు. పరిస్థితిని బట్టి సైనిక సిద్ధతను పెంచేందుకు కూడా ఇలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
అయినప్పటికీ అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ మధ్య తదుపరి చర్యలపై భిన్నాభిప్రాయాలు, ఇరాన్తో అమెరికా చర్చలకు ప్రయత్నాలు, ఇజ్రాయెల్లో ఎన్నికల వాతావరణం, ఐడీఎఫ్ తాజా సైనిక సిద్ధత ఒకేసారి చోటుచేసుకోవడం అనుమానాలకు తావిస్తోంది. దీంతో రానున్న రోజుల్లో ఇజ్రాయెల్ ఏ నిర్ణయం తీసుకుంటుందన్నది అత్యంత కీలకంగా మారింది.
హార్ముజ్పై ఇరాన్ పట్టు
మరోవైపు ప్రపంచ చమురు సరఫరాకు కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి విషయంలో ఇరాన్ తాజాగా మరింత కఠిన వైఖరి అవలంబించింది. అమెరికా తన వైఖరిని మార్చుకునే వరకు హార్ముజ్ను పూర్తిగా తెరవబోమని ఇరాన్ సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ కార్యదర్శి మహ్మద్ బాఘేర్ జోల్ఘాదర్ స్పష్టం చేశారు. అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేయడం, ఆంక్షలను తొలగించడం, ఇరాన్ చుట్టుపక్కల నుంచి అమెరికా బలగాలను ఉపసంహరించుకోవడం, యుద్ధ నష్టాలకు పరిహారం చెల్లించడం వంటి డిమాండ్లను ఆయన ముందుకు తెచ్చారు. విదేశాల్లో నిలిపివేసిన ఇరాన్ ఆస్తులను విడుదల చేయాలన్న డిమాండ్ కూడా ఇందులో ఉంది.
అయితే హార్ముజ్ విషయంలో చర్చలకు తలుపులు పూర్తిగా మూసుకుపోలేదు. ఒమన్ మధ్యవర్తిత్వంతో కొత్త షిప్పింగ్ ఏర్పాటుపై ఇరాన్, అమెరికా మధ్య సంప్రదింపులు కొనసాగుతున్నట్లు సమాచారం. ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ కూడా ఒప్పందం కుదిరే అవకాశాలపై ఆశాభావం వ్యక్తం చేసినప్పటికీ.. ఇరాన్లోని కఠినవాద వర్గాలు మరిన్ని హామీలను కోరుతున్నాయి.
