- న్యాయ విచారణకు హరీశ్‌రావు డిమాండ్‌.
- శ్వేతపత్రం విడుదల చేయాలని పట్టు.
హైదరాబాద్‌, మహా.
తెలంగాణలో భూముల రిజిస్ట్రేషన్లను నిలిపివేసే 22ఏ నిషేధిత ఆస్తుల జాబితా వ్యవహారం రోజురోజుకూ రాజకీయంగా మరింత వేడెక్కుతోంది. తమ సొంతంగా కొనుగోలు చేసిన, రిజిస్ట్రేషన్‌ పూర్తయిన, పట్టా ఉన్న భూములు, ఇళ్ల స్థలాలు, నివాస కాలనీలు కూడా 22ఏ నిషేధిత జాబితాలో చేరడంతో సామాన్య ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారని బీఆర్‌ఎస్‌ ఆరోపిస్తోంది. ఈ అంశంపై సిట్టింగ్‌ హైకోర్టు న్యాయమూర్తితో విచారణ జరిపించాలని, 22ఏ జాబితాపై పూర్తి శ్వేతపత్రం విడుదల చేయాలని, తప్పుగా చేర్చిన ఆస్తులను యజమానులు దరఖాస్తులు చేసుకోకుండానే ప్రభుత్వం స్వయంగా తొలగించాలని బీఆర్‌ఎస్‌ డిమాండ్‌ చేస్తోంది. మరోవైపు ప్రభుత్వం మాత్రం నిషేధిత జాబితా ఉద్దేశం ప్రభుత్వ, అసైన్డ్‌, ఇతర రక్షిత భూములను అక్రమ రిజిస్ట్రేషన్ల నుంచి కాపాడటమేనని, తప్పుగా చేర్చబడిన భూములపై ఫిర్యాదులను పరిష్కరిస్తున్నామని చెబుతోంది. దీంతో భూ హక్కులు, ప్రభుత్వ భూముల రక్షణ, రిజిస్ట్రేషన్‌ వ్యవస్థ, రెవెన్యూ రికార్డుల విశ్వసనీయతపై రాష్ట్రవ్యాప్తంగా తీవ్ర చర్చ మొదలైంది.
బీఆర్‌ఎస్‌ శాసనసభా పక్ష ఉపనేత, మాజీ మంత్రి టి.హరీశ్‌రావు బుధవారం 22ఏ జాబితా బాధిత కుటుంబాలతో సమావేశమై ప్రభుత్వంపై తీవ్రస్థాయిలో విమర్శలు చేశారు. కూకట్‌పల్లి, కేపీహెచ్‌బీ ప్రాంతాల్లోని బాధితులను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ, సాధారణ ప్రజలు ఏళ్ల తరబడి కష్టపడి సంపాదించిన డబ్బుతో కొనుగోలు చేసిన ఆస్తులను 22ఏ జాబితాలో పెట్టడం వల్ల వాటిని అమ్ముకోవడం, బ్యాంకు రుణం పొందడం, కుటుంబ అవసరాలకు ఆస్తిని వినియోగించుకోవడం కూడా కష్టమవుతోందని ఆరోపించారు. ప్రభుత్వం తప్పు చేసి ప్రజలను మళ్లీ కార్యాలయాల చుట్టూ తిప్పడం సరికాదని ఆయన అన్నారు.
22ఏ అంటే ఏమిటి?
22ఏ నిషేధిత ఆస్తుల జాబితా వెనుక ఉన్న చట్టపరమైన ఉద్దేశం ప్రభుత్వానికి లేదా ప్రజా ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన కొన్ని రకాల భూములు అక్రమంగా బదలాయింపుకాకుండా చూడటమే. రిజిస్ట్రేషన్‌ చట్టంలోని సెక్షన్‌ 22ఏ కింద ప్రభుత్వం రిజిస్ట్రేషన్‌ చేయకూడని ఆస్తులను గుర్తించవచ్చు. ఒక భూమి లేదా ఆస్తి ఆ జాబితాలోకి వెళితే, దాని రిజిస్ట్రేషన్‌ చేయడానికి సబ్‌ రిజిస్ట్రార్‌ నిరాకరించాల్సి ఉంటుంది.
అసైన్డ్‌ భూములు, ప్రభుత్వ భూములు, కొన్ని దేవాదాయ, వక్ఫ్‌, అటవీ లేదా స్థానిక సంస్థలకు చెందిన భూములు వంటి రక్షిత వర్గాల ఆస్తులను అక్రమ విక్రయాల నుంచి కాపాడటానికి ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుంది. అయితే సమస్య ఎప్పుడు వస్తుంది అంటే, చట్టబద్ధంగా వ్యక్తుల పేర్లపై ఉన్న ప్రైవేటు ఆస్తులు కూడా తప్పుగా నిషేధిత జాబితాలో చేరినప్పుడు. అలాంటి సందర్భంలో యజమాని తన ఆస్తిని స్వేచ్ఛగా విక్రయించలేడు. బ్యాంకు రుణం పొందడం కూడా కష్టమవుతుంది. భూమి మీద హక్కు ఉన్నప్పటికీ దాన్ని ఆర్థిక ఆస్తిగా వినియోగించుకునే అవకాశం ఆచరణలో నిలిచిపోతుంది.
అసలు వివాదం ఎక్కడ మొదలైంది?
తెలంగాణలో 22ఏ జాబితాపై గత కొంతకాలంగా ఫిర్యాదులు వస్తున్నప్పటికీ, 2026 ఆగస్టులో ఈ వ్యవహారం భారీ రాజకీయ వివాదంగా మారింది. హైదరాబాద్‌, మేడ్చల్‌–మల్కాజ్‌గిరి, రంగారెడ్డి, యాదాద్రి భువనగిరి తదితర ప్రాంతాల్లో అనేక ఆస్తులు నిషేధిత జాబితాలో చేరినట్లు బాధితులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
కొన్ని సందర్భాల్లో ఒకే సర్వే నంబర్‌లో వందల ఎకరాల భూమి ఉండగా, అందులోని ఒక భాగానికి సంబంధించిన వివాదం కారణంగా మొత్తం సర్వే నంబర్‌పై రిజిస్ట్రేషన్‌ ఆంక్షలు ఏర్పడినట్లు అధికారుల వివరణల్లోనూ సమస్యలున్నట్లు వెల్లడైంది. దీనివల్ల ఆ సర్వే నంబర్‌లో చట్టబద్ధంగా ఉన్న ఇతర యజమానులు కూడా ఇబ్బందులు పడే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. డైలీ పయనీర్‌ నివేదిక ప్రకారం, ప్రభుత్వం ఉపయోగిస్తున్న పాత జాబితాలు, సర్వే నంబర్ల ఆధారంగా ఏర్పడిన గందరగోళం కూడా సమస్యను పెంచిన అంశాల్లో ఒకటిగా ప్రస్తావించబడింది.
“ప్రభుత్వం తప్పు చేస్తే ప్రజలే ఎందుకు తిరగాలి?”
బీఆర్‌ఎస్‌ ప్రధానంగా లేవనెత్తుతున్న ప్రశ్న ఇదే. ఒక ప్రైవేటు ఆస్తి చట్టబద్ధమైనదని రికార్డుల్లో స్పష్టంగా ఉన్నప్పటికీ, దాన్ని పొరపాటున 22ఏ జాబితాలో చేర్చినట్లయితే, ఆ తప్పును సరిచేసే బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే కావాలని హరీశ్‌రావు వాదిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం బాధితులు తహసీల్దార్‌, ఆర్డీవో, కలెక్టర్‌, రిజిస్ట్రేషన్‌ కార్యాలయాలు వంటి వివిధ ప్రభుత్వ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సి వస్తోందని ఆయన ఆరోపించారు. ఒక సాధారణ కుటుంబం తమ ఆస్తి రిజిస్ట్రేషన్‌ కోసం నెలల తరబడి అధికారుల చుట్టూ తిరగాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడితే అది పరిపాలనా వైఫల్యమేనని బీఆర్‌ఎస్‌ అంటోంది.
ఇది కేవలం రాజకీయ ఆరోపణగా కాకుండా పరిపాలనా వ్యవస్థలోని కీలక సమస్యను కూడా బయటపెడుతోంది. భూ రికార్డుల్లో పొరపాటు జరిగితే దాన్ని సరిచేసే ప్రక్రియ ఎంత వేగంగా ఉంటుంది? ఆ ప్రక్రియలో ప్రజలకు ఎంత ఖర్చు అవుతుంది? న్యాయ సహాయం అవసరమైతే సాధారణ కుటుంబాలు దాన్ని భరించగలవా? అన్న ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
98 శాతం ఫిర్యాదులు పరిష్కరించామన్న ప్రభుత్వం
బీఆర్‌ఎస్‌ ఆరోపణలకు ప్రభుత్వం తనవైపు నుంచి వివరణ ఇస్తోంది. రెవెన్యూ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాస్‌రెడ్డి గతంలో 22ఏకు సంబంధించిన ఫిర్యాదుల్లో పెద్ద మొత్తాన్ని పరిష్కరించామని తెలిపారు. టైమ్స్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా నివేదిక ప్రకారం, మంత్రి సుమారు 90 శాతం ఫిర్యాదులు పరిష్కరించామని, నకిలీ ప్రభుత్వ మెమోలు చలామణి చేసిన వ్యవహారాల్లో ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు కూడా నమోదు చేశామని వెల్లడించారు.
మరోవైపు హరీశ్‌రావు మాత్రం “90 లేదా 98 శాతం సమస్యలు పరిష్కరించామంటే ఇంకా బాధితులు ఎందుకు వస్తున్నారు?” అని ప్రశ్నిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం చెబుతున్న గణాంకాలు, నేలమీద బాధితులు ఎదుర్కొంటున్న పరిస్థితుల మధ్య వ్యత్యాసం ఉందని బీఆర్‌ఎస్‌ వాదిస్తోంది.
ఇక్కడ అసలు సమస్య గణాంకాల విశ్వసనీయత. ఎన్ని ఆస్తులు జాబితాలో చేర్చారు? ఎన్ని తొలగించారు? ఏ సర్వే నంబర్లను ఎందుకు చేర్చారు? ఎప్పుడు చేర్చారు? ఎవరి ఆదేశాలతో చేర్చారు? తొలగించిన వాటిలో ఎన్ని ప్రైవేటు ఆస్తులు? ఇంకా పెండింగ్‌లో ఎన్ని ఉన్నాయి? అనే పూర్తి వివరాలు ప్రజలకు అందుబాటులోకి వస్తే వివాదానికి కొంత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
శ్వేతపత్రం ఎందుకు కోరుతున్నారు?
బీఆర్‌ఎస్‌ డిమాండ్‌లో ప్రధానమైనది 22ఏ జాబితాపై పూర్తి శ్వేతపత్రం. అందులో ప్రతి సర్వే నంబర్‌, భూమి విస్తీర్ణం, ఆస్తి వర్గం, జాబితాలో చేర్చిన తేదీ, కారణం, చేర్చిన అధికారి, తొలగించినట్లయితే తొలగించిన తేదీ, కారణం వంటి వివరాలను వెల్లడించాలని హరీశ్‌రావు కోరుతున్నారు.
ఇలాంటి వివరాలు బహిరంగంగా అందుబాటులో ఉంటే బాధితులకు మాత్రమే కాకుండా కొనుగోలుదారులకు, బ్యాంకులకు, రియల్‌ ఎస్టేట్‌ సంస్థలకు, న్యాయవాదులకు కూడా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ఒక ఆస్తి కొనుగోలు చేసే ముందు అది 22ఏలో ఉందా లేదా అన్నది స్పష్టంగా తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
ప్రస్తుతం రిజిస్ట్రేషన్‌ సమయంలో సమస్య ఎదురైన తర్వాతే కొంతమంది ఆస్తి యజమానులకు తమ ఆస్తి నిషేధిత జాబితాలో ఉందని తెలుస్తున్నట్లు ఫిర్యాదులు ఉన్నాయి. ఇది భూ మార్కెట్‌లో అనిశ్చితిని పెంచుతుంది.
మధ్యతరగతి కుటుంబాలపై ప్రభావం
22ఏ వివాదం రాజకీయ నాయకుల మధ్య ఆరోపణలు, ప్రత్యారోపణలకే పరిమితం కాదు. దీని ప్రభావం నేరుగా మధ్యతరగతి కుటుంబాలపై పడే అవకాశం ఉంది.
ఒక కుటుంబం జీవితకాల పొదుపులతో స్థలం కొనుగోలు చేస్తుంది. ఇంటి నిర్మాణానికి బ్యాంకు రుణం తీసుకుంటుంది. పిల్లల చదువు, వివాహం, వైద్యం వంటి అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఆస్తిని విక్రయించాలనుకోవచ్చు. కానీ ఆ ఆస్తి 22ఏ జాబితాలో ఉందని తేలితే రిజిస్ట్రేషన్‌ నిలిచిపోతుంది.
