• ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియలో అనర్హులకు చోటివ్వొద్దు.
• అభ్యంతరాల గడువు మరో నాలుగు వారాలు పొడిగించాలి.
• ఈసీకి సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి లేఖ
హైదరాబాద్‌, మహా.
తెలంగాణలో కొనసాగుతున్న 2026 ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (ఎస్‌ఐఆర్‌) ప్రక్రియలో అర్హత ఉన్న ఏ ఒక్క ఓటరు పేరు తొలగిపోకుండా చూడాలని, అనర్హులైన ఓటర్లు జాబితాలో చేరకుండా కట్టుదిట్టమైన చర్యలు తీసుకోవాలని ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్‌రెడ్డి కేంద్ర ఎన్నికల సంఘాన్ని కోరారు. ఈ మేరకు కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేష్‌కుమార్‌కు సీఎం లేఖ రాశారు. ఓటర్లకు తగినంత సమయం, అవసరమైన సహాయం అందించడంతోపాటు అభ్యంతరాలు, ఫిర్యాదులు సమర్పించే గడువును పొడిగించాలని ఆయన విజ్ఞప్తి చేశారు. ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియ పారదర్శకంగా, నిష్పక్షపాతంగా సాగాలని, ఓటు హక్కు కోల్పోయే పరిస్థితి ఏ అర్హుడికీ రాకూడదని లేఖలో స్పష్టం చేశారు.
ఈసీ గణాంకాలను ఉటంకిస్తూ జూన్‌ 10, 2026 నాటికి తెలంగాణలో 3.38 కోట్ల మంది ఓటర్లు ఉన్నారని సీఎం తెలిపారు. వీరిలో 73.39 లక్షల మందిని గైర్హాజరైన, నివాసం మారిన, మరణించిన లేదా ఒకటికి మించి నమోదైన ఓటర్లుగా (ఏఎస్‌డీడీ) గుర్తించినట్లు పేర్కొన్నారు. మొత్తం ఓటర్లలో ఇది 21.7 శాతానికి సమానమని వివరించారు. ఈ వర్గంలో దాదాపు 62 శాతం మంది, అంటే 45.19 లక్షల మందిని శాశ్వతంగా నివాసం మార్చుకున్న వారిగా గుర్తించడం ఆందోళన కలిగించే అంశమని సీఎం పేర్కొన్నారు. తాత్కాలికంగా ఇళ్లలో లేని వారిని, శాశ్వతంగా నివాసం మార్చుకున్న వారిని ఒకే కోవలో పరిగణించడం వల్ల నిజమైన ఓటర్లు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ఎస్‌ఐఆర్‌లో భాగంగా డిజిటలైజ్‌ చేసిన 2.65 కోట్ల గణన పత్రాల్లో 60.50 లక్షల పత్రాల్లో లోపాలు ఉన్నాయని, మరో 32.36 లక్షల పత్రాలకు గత ఓటర్ల జాబితాతో అనుసంధానం జరగలేదని రేవంత్‌రెడ్డి తెలిపారు. దీంతో సుమారు 92.86 లక్షల మంది ఓటర్లకు నోటీసులు జారీ చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడిందని, ఇది రాష్ట్రంలోని దాదాపు మూడో వంతు ఓటర్లను ప్రభావితం చేసే స్థాయిలో ఉందని ఈసీ దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో ఓటర్లకు నోటీసులు జారీ చేసే పరిస్థితి ఉన్నప్పుడు వారికి తమ అభ్యంతరాలు, ఆధారాలు సమర్పించేందుకు తగిన సమయం, సౌకర్యాలు కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందని సీఎం పేర్కొన్నారు.
ప్రస్తుత సవరణ విధానంలో కొన్ని కీలకమైన సమస్యలు ఉన్నాయని ముఖ్యమంత్రి తన లేఖలో పేర్కొన్నారు. గణన సిబ్బంది ఇంటింటికీ పరిశీలనకు వచ్చిన సమయంలో తాత్కాలికంగా ఇంట్లో లేని వారిని, శాశ్వతంగా ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లిపోయిన వారిని ఒకే విధంగా పరిగణిస్తున్నారని తెలిపారు. ఉద్యోగం, విద్య, వివాహం, ఉపాధి లేదా ఇతర కారణాలతో కొంతకాలం తమ స్వస్థలానికి దూరంగా ఉన్నవారి విషయంలో ప్రత్యేకంగా పరిశీలన జరపాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. తాత్కాలికంగా అందుబాటులో లేని కారణంతో వారి పేర్లను అనుమానాస్పదంగా పరిగణించడం వల్ల నిజమైన ఓటర్ల హక్కులకు నష్టం కలగవచ్చని పేర్కొన్నారు.
శాశ్వతంగా నివాసం మార్చుకున్న ఓటర్ల విషయంలోనూ సరైన విధానాన్ని అనుసరించాలని సీఎం కోరారు. కొత్త ప్రాంతంలో ఓటరుగా నమోదు చేసుకునేందుకు ఫారం-6 ద్వారా అవసరమైన సహాయం అందించకుండానే పాత నివాసంలోని ఓటును తొలగించడం సరికాదని తెలిపారు. ఒక వ్యక్తి నిజంగా నివాసం మార్చుకున్నట్లు నిర్ధారణ అయినా, అతని కొత్త నివాస ప్రాంతంలో ఓటు నమోదు చేసుకునే అవకాశం కల్పించిన తర్వాతే పాత నమోదు తొలగించేలా విధానం ఉండాలని సూచించారు. ఓటు తొలగించే ముందు అధికారిక నోటీసు, అభ్యంతరాలకు అవకాశం వంటి ప్రక్రియలను తప్పనిసరిగా పాటించాలని కోరారు.
ప్రస్తుతం ఉన్న విధానంలో ఓటర్లకు తగిన సమాచారం అందకపోతే పోలింగ్‌ రోజునే తమ పేరు ఓటర్ల జాబితాలో లేదని తెలుసుకునే ప్రమాదం ఉందని రేవంత్‌రెడ్డి ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఇది ఓటు హక్కుకు సంబంధించిన అత్యంత తీవ్రమైన సమస్య అని, సహజ న్యాయ సూత్రాలకు విరుద్ధంగా మారే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు. ఒకరి పేరు ఓటర్ల జాబితా నుంచి తొలగించే ముందు ఆ వ్యక్తికి తగిన సమాచారం, వివరణ ఇచ్చే అవకాశం తప్పనిసరిగా ఉండాలని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియ మరింత క్లిష్టంగా మారే అవకాశం ఉందని సీఎం తెలిపారు. హైదరాబాద్‌, మేడ్చల్‌–మల్కాజ్‌గిరి, రంగారెడ్డి జిల్లాల్లోనే రాష్ట్రంలోని మొత్తం గైర్హాజరు, నివాసం మారిన, మరణించిన, ఒకటికి మించి నమోదైన ఓటర్లలో 58.6 శాతం ఉన్నారని చెప్పారు. పరిశీలన నోటీసుల్లోనూ 41.9 శాతం ఈ మూడు జిల్లాల్లోనే కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయని వివరించారు. ఉద్యోగాల కోసం నగరాలకు వచ్చే వారు, వివాహాల కారణంగా చిరునామాలు మారే మహిళలు, తాత్కాలికంగా వేరే ప్రాంతాల్లో నివసించే కుటుంబాలు, వలస కార్మికులు వంటి వర్గాలు పట్టణ ప్రాంతాల్లో అధికంగా ఉండటంతో వారి విషయంలో ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరమని పేర్కొన్నారు.
ఈ నేపథ్యంలో పట్టణ ప్రాంతాల్లో నియోజకవర్గ, పోలింగ్‌ కేంద్ర స్థాయిలో ప్రత్యేక సహాయ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయాలని సీఎం సూచించారు. నోటీసులు అందుకున్న ఓటర్లు ఎలాంటి పత్రాలు సమర్పించాలి? వాటిని ఎక్కడి నుంచి పొందాలి? ఏ అధికారి వద్ద సమర్పించాలి? వంటి విషయాల్లో స్పష్టమైన సమాచారం అందించాలని కోరారు. అవసరమైన పత్రాలను పొందడంలోనూ ఓటర్లకు సహకరించాలని సూచించారు. ముఖ్యంగా రోజువారీ కూలీలు, వలస కార్మికులు, వయోవృద్ధులు, ఇతర బలహీన వర్గాలకు చెందిన వారు పత్రాలను సమర్పించేందుకు ఒక వారం సమయం సరిపోదని, కనీసం మూడు నుంచి నాలుగు వారాల సమయం ఇవ్వాలని కోరారు.
గ్రామాలు, మున్సిపల్‌ వార్డుల్లో ఎస్‌ఐఆర్‌పై ముందుగానే విస్తృత ప్రచారం నిర్వహించాలని సీఎం లేఖలో కోరారు. ముసాయిదా ఓటర్ల జాబితాలను ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచడంతోపాటు కనీసం రెండుసార్లు గ్రామసభలు, వార్డు కమిటీ సమావేశాలు నిర్వహించి జాబితాలను బహిరంగంగా చదివి వినిపించాలని సూచించారు. ప్రజలు తమ పేరు, కుటుంబ సభ్యుల పేర్లు, చిరునామా, ఇతర వివరాలను పరిశీలించుకునే అవకాశం కల్పించాలని కోరారు. తప్పులు ఉంటే వెంటనే అభ్యంతరాలు నమోదు చేసుకునేలా స్థానిక స్థాయిలో అధికారులు అందుబాటులో ఉండాలని తెలిపారు.
ఆధారాల విషయంలోనూ సడలింపులు అవసరమని ముఖ్యమంత్రి పేర్కొన్నారు. ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు నంబర్‌ 172 ప్రకారం జారీ చేసే కుటుంబ నమోదు ధ్రువపత్రాన్ని అంగీకరించకపోవడం వల్ల పట్టణ ప్రాంత ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉందని తెలిపారు. మండల స్థాయిలో సులభంగా లభించే ఇతర అధికారిక పత్రాలను కూడా అంగీకరించేలా ఆధారాల జాబితాను విస్తరించాలని కోరారు. ప్రజలు అవసరమైన పత్రాల కోసం దూర ప్రాంతాలకు వెళ్లాల్సిన పరిస్థితి రాకుండా స్థానికంగా అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని సూచించారు.
హైదరాబాద్‌లోని ప్రతి నియోజకవర్గంలో సగటున 78 వేలకుపైగా కేసులు ఉన్న నేపథ్యంలో కేవలం కొంతమంది అధికారులతో పరిశీలన పూర్తి చేయడం సాధ్యం కాదని రేవంత్‌రెడ్డి పేర్కొన్నారు. ఓటర్ల నమోదు అధికారి స్థాయికి దిగువన అదనపు అధికారులను నియమించాలని కోరారు. విచారణను వికేంద్రీకరించేందుకు నియోజకవర్గాలు, పోలింగ్‌ కేంద్రాల పరిధిలో తగిన సంఖ్యలో విచారణ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయాలని సూచించారు. ఓటర్లకు జారీ చేసే ముద్రిత నోటీసుల్లోనే విచారణ తేదీ, సమయం, ప్రదేశాన్ని స్పష్టంగా పేర్కొనాలని కోరారు.
ప్రస్తుతం ఆగస్టు 17 నుంచి సెప్టెంబర్‌ 16 వరకు ఉన్న అభ్యంతరాలు, ఫిర్యాదులు సమర్పించే గడువును మరో నాలుగు వారాలు పొడిగించాలని ముఖ్యమంత్రి కోరారు. తుది ఓటర్ల జాబితా ప్రచురణకు నిర్ణయించిన అక్టోబర్‌ 19 తేదీని కూడా తదనుగుణంగా సవరించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. తెలంగాణలో సమీప భవిష్యత్తులో ఎలాంటి ఎన్నికలు లేనందున ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియను తొందరపాటు లేకుండా సమగ్రంగా నిర్వహించేందుకు తగిన సమయం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. కాబట్టి కేవలం నిర్ణీత గడువు కోసం తొందరపడకుండా అర్హులైన ప్రతి ఓటరుకు న్యాయం జరిగేలా ప్రక్రియను కొనసాగించాలని కోరారు.
ఓటర్ల జాబితా సవరణలో వేగం కంటే ఖచ్చితత్వం, పారదర్శకత, ప్రజల భాగస్వామ్యానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని రేవంత్‌రెడ్డి సూచించారు. ఒకసారి పేరు తొలగిపోయిన తర్వాత తిరిగి నమోదు చేసుకోవడం కన్నా.. పేరు తొలగించే ముందే సంబంధిత ఓటరుకు పూర్తి సమాచారం అందించి, వివరణ ఇచ్చే అవకాశం కల్పించడం ఉత్తమమని పేర్కొన్నారు. ముఖ్యంగా వృద్ధులు, దివ్యాంగులు, వలస కార్మికులు, రోజువారీ కూలీలు, మహిళలు, పట్టణాల్లో అద్దె ఇళ్లలో నివసించే కుటుంబాల విషయంలో అధికారులు ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించాలని కోరారు.
ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియలో ప్రజలకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు కలగకుండా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున పూర్తి సహకారం అందిస్తామని సీఎం స్పష్టం చేశారు. సహాయ కేంద్రాల ఏర్పాటు, గ్రామసభలు, వార్డు స్థాయి సమావేశాల నిర్వహణతోపాటు అవసరమైన పరిపాలనా సహకారాన్ని అందించేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉందని తెలిపారు. ఎన్నికల సంఘం చేపట్టే ప్రక్రియకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పూర్తి సహకారం అందిస్తుందని, అదే సమయంలో అర్హత ఉన్న ప్రతి పౌరుడి ఓటు హక్కు రక్షించబడేలా తగిన విధానపరమైన భద్రతలు ఉండాలని కోరారు.
ఓటర్ల జాబితా అనేది ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు పునాది అని, అందులో ఒక్క అర్హుడి పేరు పొరపాటున తొలగిపోయినా అది ఆ వ్యక్తి ప్రజాస్వామ్య హక్కుపై ప్రభావం చూపుతుందని ముఖ్యమంత్రి పేర్కొన్నారు. అదే సమయంలో అనర్హులు, ఒకటికి మించి నమోదైన వారు లేదా అర్హత లేని పేర్లు జాబితాలో ఉండకుండా చూడటం కూడా అంతే ముఖ్యమన్నారు. ఈ రెండు అంశాల మధ్య సమతుల్యత పాటిస్తూ ఎస్‌ఐఆర్‌ను పూర్తి చేయాలని ఈసీని కోరారు.
అర్హత ఉన్న ప్రతి ఓటరు జాబితాలో ఉండటం, అనర్హుల పేర్లు తొలగించడం రెండూ సమానంగా కీలకమని రేవంత్‌రెడ్డి లేఖలో స్పష్టం చేశారు. ఓటర్లకు తగిన సమయం ఇవ్వడం, అవసరమైన పత్రాలు సమర్పించేందుకు సహాయం చేయడం, నోటీసులు జారీ చేసే విధానంలో పారదర్శకత పాటించడం, స్థానిక స్థాయిలో విచారణ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయడం వంటి చర్యలు చేపట్టాలని కోరారు. ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియ ప్రజల విశ్వాసాన్ని పెంచేలా, ఎలాంటి అనుమానాలకు తావులేకుండా పూర్తిచేయాలని ఆయన కేంద్ర ఎన్నికల సంఘానికి విజ్ఞప్తి చేశారు.
