• ఎఫ్‌డీఏపై బాంబే హైకోర్టు తీవ్ర ఆగ్రహం.
• 88 శాతం నిబంధనలు పాటిస్తున్నా ఐదు రెస్టారెంట్ల లైసెన్సులు ఎందుకు సస్పెండ్‌ చేశారు?
ముంబయి, మహా.
ఆహార భద్రతా నిబంధనల అమలులో మహారాష్ట్ర ఫుడ్‌ అండ్‌ డ్రగ్‌ అడ్మినిస్ట్రేషన్‌ (ఎఫ్‌డీఏ) వ్యవహరిస్తున్న తీరుపై బాంబే హైకోర్టు తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. నిబంధనలను అమలు చేయాల్సిన బాధ్యత అధికారులకు ఉన్నప్పటికీ.. ఆ అధికారాలను విచక్షణ లేకుండా, తొందరపాటుగా వినియోగించడం సరికాదని స్పష్టం చేసింది. ‘‘దోమను చంపేందుకు కత్తిని ఉపయోగించినట్లుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. మీకు అధికారం ఉందని ఏమైనా చేస్తారా? మీరేమైనా రాజులమని భావిస్తున్నారా?’’ అంటూ ఎఫ్‌డీఏ అధికారులను ధర్మాసనం ప్రశ్నించింది. ముంబయి క్రికెట్‌ అసోసియేషన్‌ (ఎంసీఏ) ప్రాంగణంలోని ఐదు రెస్టారెంట్ల లైసెన్సుల సస్పెన్షన్‌కు సంబంధించిన పిటిషన్‌పై విచారణ సందర్భంగా కోర్టు ఈ ఘాటు వ్యాఖ్యలు చేసింది.
ఎంసీఏకు చెందిన శరద్‌ పవార్‌ ఇండోర్‌ క్రికెట్‌ అకాడమీ ప్రాంగణంలో ఉన్న ఐదు రెస్టారెంట్లపై ఎఫ్‌డీఏ అధికారులు ఇటీవల తనిఖీలు నిర్వహించారు. ఆహార పదార్థాల నిల్వ, శీతలీకరణ, ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణ, పరిశుభ్రత, ఆహార నిర్వహణకు సంబంధించిన కొన్ని లోపాలను అధికారులు గుర్తించారు. అనంతరం ఐదు రెస్టారెంట్ల ఆహార లైసెన్సులను సస్పెండ్‌ చేశారు. దీంతో ఎంసీఏ బాంబే హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. ఈ వ్యవహారంలో తాజాగా నిర్వహించిన తనిఖీల్లో రెస్టారెంట్లు ఆహార భద్రతా నిబంధనల్లో 88 శాతం వరకు పాటిస్తున్నట్లు తేలడం కోర్టు విచారణలో కీలక అంశంగా మారింది.
ముంబయిలోని బాంద్రా–కుర్లా కాంప్లెక్స్‌ ప్రాంతంలో ఉన్న ఎంసీఏ ప్రాంగణంలోని ఈ రెస్టారెంట్లలో పెర్మిట్‌ రూమ్‌, పెవిలియన్‌, మెడిటరేనియన్‌, ఓరియంటల్‌ స్వింగ్‌, క్లబ్‌వే అండ్‌ పేస్ట్రీ కౌంటర్‌ ఉన్నాయి. ఆగస్టు 20న ఎఫ్‌డీఏ అధికారులు తనిఖీలు చేపట్టగా కొన్ని లోపాలు గుర్తించినట్లు పేర్కొన్నారు. మరుసటి రోజే లైసెన్సులను సస్పెండ్‌ చేయడంతో ఎంసీఏ న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించింది.
ఎంసీఏ తరఫు న్యాయవాదులు వాదిస్తూ.. ఎఫ్‌డీఏ తీసుకున్న చర్య అత్యంత కఠినంగా ఉందని పేర్కొన్నారు. రెస్టారెంట్ల నిర్వహణకు సంబంధించిన పరిపాలనా, ఒప్పందపరమైన అంశాలను ఆహార లైసెన్సుల సస్పెన్షన్‌కు కారణంగా చూపడం సరికాదని వాదించారు. రెస్టారెంట్ల నిర్వహణను ఎం/ఎస్‌ షిర్కే ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ చేపడుతున్నప్పటికీ, లైసెన్సులు ఎంసీఏ పేరుతో ఉండటాన్ని ఎఫ్‌డీఏ అభ్యంతరంగా చూపిందని తెలిపారు. ఈ విషయంలో ముందుగా సంబంధిత పక్షాలకు నోటీసులు జారీ చేసి, వారి వివరణ తీసుకున్న తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉందని ఎంసీఏ తరఫు న్యాయవాదులు కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.
ఈ వ్యవహారంపై గత విచారణలోనే బాంబే హైకోర్టు ఎఫ్‌డీఏ తీరుపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. పరిస్థితులను వాస్తవికంగా పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకోవాలని అధికారులకు సూచించింది. అనంతరం నిర్వహించిన తాజా తనిఖీల్లో ఐదు రెస్టారెంట్లు ఆహార భద్రతా నిబంధనల్లో 88 శాతం వరకు పాటిస్తున్నట్లు నివేదిక రావడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. అయినప్పటికీ లైసెన్సుల సస్పెన్షన్‌ను కొనసాగించేందుకు ఎఫ్‌డీఏ ప్రయత్నించడంతో ధర్మాసనం తీవ్రంగా స్పందించింది.
ఈ కేసును విచారించిన యాక్టింగ్‌ ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ రవీంద్ర ఘుగే, జస్టిస్‌ గౌతమ్‌ అంఖడ్‌ల ధర్మాసనం.. గతంలో ఇచ్చిన సూచనలను అధికారులు ఎందుకు పరిగణనలోకి తీసుకోలేదని ప్రశ్నించింది. నిబంధనలను అమలు చేయడం అవసరమే అయినప్పటికీ.. వాటిని అక్షరాలా పట్టుకుని, పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం సరికాదని పేర్కొంది. అధికారులకు విచక్షణాధికారం ఉన్నంత మాత్రాన దానిని ఏ విధంగానైనా ఉపయోగించకూడదని స్పష్టం చేసింది.
‘‘మేము చెప్పినప్పటికీ ఎఫ్‌డీఏ అధికారులు ఆదేశాలను పట్టించుకోకుండా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఆచరణాత్మక దృక్పథంతో వ్యవహరించకుండా నిబంధనలపైనే పట్టుబడుతున్నారు. అధికారులను పదేపదే మందలించడం మాకే విసుగుగా ఉంది. ఇక కఠినమైన ఆదేశాలు ఇవ్వాల్సిన సమయం వచ్చింది’’ అంటూ ధర్మాసనం ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. కోర్టు ఆదేశాలను అధికారులు పట్టించుకోకపోతే కోర్టు ధిక్కరణ చర్యలు తీసుకోవాల్సి వస్తుందని హెచ్చరించింది.
అధికారుల చర్యల తీరుపై ధర్మాసనం మరింత ఘాటుగా స్పందించింది. ‘‘దోమను చంపేందుకు కత్తిని ఎందుకు ఉపయోగించాలి? మీకు అధికారం ఉందని మీరు రాజులమని భావిస్తున్నారా?’’ అంటూ ప్రశ్నించింది. చట్టం ఇచ్చిన అధికారాలను ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం, అవసరమైన స్థాయిలో మాత్రమే వినియోగించాలని సూచించింది.
అయితే ఆహార భద్రతా నిబంధనలను అమలు చేయడాన్ని కోర్టు వ్యతిరేకించలేదు. ప్రజల ఆరోగ్యంతో ముడిపడిన అంశాల్లో ఎఫ్‌డీఏ అధికారులు కఠినంగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉందని స్పష్టం చేసింది. అయితే నిబంధనల ఉల్లంఘన కనిపించిన ప్రతిసారీ అత్యంత కఠినమైన చర్య తీసుకోవడం కాకుండా.. ఉల్లంఘన స్వభావం, తీవ్రత, పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని సూచించింది. అవసరమైన చోట నోటీసులు జారీ చేసి, సంబంధిత సంస్థ వివరణ తీసుకున్న తర్వాత నిర్ణయం తీసుకోవాలని పేర్కొంది.
తాజా తనిఖీ నివేదిక ఈ కేసులో కీలకంగా మారింది. మొదటి తనిఖీలో కొన్ని లోపాలను గుర్తించినప్పటికీ.. అనంతరం నిర్వహించిన తనిఖీలో రెస్టారెంట్లు 88 శాతం వరకు ఆహార భద్రతా నిబంధనలను పాటిస్తున్నట్లు తేలింది. గుర్తించిన లోపాలను సరిదిద్దుకునే ప్రక్రియ కొనసాగుతున్న సమయంలో మొత్తం లైసెన్సులను సస్పెండ్‌ చేయడం ఎంతవరకు సమంజసమన్న ప్రశ్న కోర్టు ముందు నిలిచింది.
ఇదే సమయంలో ఎఫ్‌డీఏ తరఫు అదనపు ప్రభుత్వ న్యాయవాది పి.పి. కాకడే కోర్టుకు కీలక హామీ ఇచ్చారు. ఐదు రెస్టారెంట్ల లైసెన్సుల సస్పెన్షన్‌ ఉత్తర్వులను ఉపసంహరించుకుంటామని తెలిపారు. అయితే ఎంసీఏ, షిర్కే ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ మధ్య ఉన్న నిర్వహణ ఒప్పందానికి సంబంధించిన అంశంపై కొత్తగా నోటీసు జారీ చేసి, ఎంసీఏకు వివరణ ఇచ్చే అవకాశం కల్పిస్తామని చెప్పారు. అనంతరం కారణాలతో కూడిన ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తామని కోర్టుకు తెలిపారు.
ఈ హామీని నమోదు చేసుకున్న ధర్మాసనం ఐదు రెస్టారెంట్లపై విధించిన సస్పెన్షన్‌ను ఎత్తివేసింది. తాజా తనిఖీలో ఆహార భద్రతా ప్రమాణాలను గణనీయంగా పాటిస్తున్నట్లు తేలిన నేపథ్యంలో రెస్టారెంట్లు తిరిగి కార్యకలాపాలు నిర్వహించేందుకు మార్గం సుగమమైంది. అయితే నిర్వహణ సంస్థకు సంబంధించిన ఒప్పంద అంశాన్ని ఎఫ్‌డీఏ చట్టపరమైన ప్రక్రియ ద్వారా ప్రత్యేకంగా పరిశీలించుకోవచ్చని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఈ కేసు ద్వారా ఆహార భద్రతా నిబంధనల అమలు విషయంలో అధికార యంత్రాంగం అనుసరించాల్సిన విధానంపై కీలక సందేశం వెలువడింది. ప్రజల ఆరోగ్య పరిరక్షణకు నిబంధనలు కఠినంగా అమలు చేయడం ఎంత అవసరమో.. అదే సమయంలో అధికారులను చట్టం నిర్దేశించిన పరిమితుల్లో, సహజ న్యాయ సూత్రాలను పాటిస్తూ వ్యవహరించడం కూడా అంతే ముఖ్యమని కోర్టు వ్యాఖ్యలు స్పష్టం చేశాయి.
మహారాష్ట్రలో ఆహార భద్రతా నిబంధనల ఉల్లంఘనలపై ఎఫ్‌డీఏ అధికారులు విస్తృతంగా తనిఖీలు నిర్వహిస్తున్నారు. హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు, ఆహార విక్రయ కేంద్రాలు, గిడ్డంగులు తదితర ప్రాంతాల్లో తనిఖీలు చేపట్టి నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఉన్న సంస్థలపై చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. ప్రజలకు సురక్షితమైన, నాణ్యమైన ఆహారం అందించడమే ఈ చర్యల ఉద్దేశం. అయితే తనిఖీలు, లైసెన్సుల సస్పెన్షన్‌ వంటి చర్యల్లో చట్టపరమైన ప్రక్రియను పూర్తిగా పాటించాల్సిన అవసరాన్ని హైకోర్టు తాజా వ్యాఖ్యలు గుర్తుచేశాయి.
