రిజర్వ్ చేసిన తీర్పులపై సుప్రీంకోర్టు కీలక మార్గదర్శకాలు.
* వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన కేసుల్లో 3 నెలల్లోగా తీర్పు చెప్పాలి.
* హైకోర్టులకు సర్వోన్నత న్యాయస్థానం స్పష్టమైన ఆదేశాలు.
న్యూఢిల్లీ,మహా.
దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న వివిధ హైకోర్టులలో విచారణ ముగిసి, తీర్పులు రిజర్వ్ అయిన కేసులతో పాటు బెయిల్ దరఖాస్తుల పరిష్కారంపై భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు అత్యంత కీలకమైన మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. ఏవైనా కేసులలో తీర్పులను రిజర్వ్ చేసినప్పుడు, వాటిని గరిష్ఠంగా మూడు నెలల వ్యవధిలోనే వెలువరించాలని స్పష్టం చేసింది. ముఖ్యంగా పౌరుల వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన కేసుల్లో తీర్పులు ఇవ్వడంలో జాప్యం జరగడం వల్ల పిటిషనర్లకు పూడ్చలేని నష్టం వాటిల్లుతోందని కోర్టు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఇలాంటి సున్నితమైన అంశాలలో అత్యంత వేగవంతమైన నిర్ణయాలు, తక్షణ న్యాయం ఎంతో అవసరమని సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడింది.
బెయిల్ దరఖాస్తులపై నిర్ణయాల విషయంలోనూ ధర్మాసనం స్పష్టమైన కాలపరిమితిని విధించింది. బెయిల్ దరఖాస్తులపై విచారణ పూర్తయిన తర్వాత తీర్పును వీలైనంత వరకు అదే రోజు వెలువరించాలని, ఒకవేళ ఏదైనా కారణం చేత తీర్పును రిజర్వ్ చేయాల్సి వస్తే ఖచ్చితంగా మరుసటి రోజే దాన్ని ప్రకటించాలని నిర్దేశించింది. జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జోయ్మాల్య బాఘ్చీ, జస్టిస్ విపిన్ పంచోలిలతో కూడిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం ఈ కీలక ఆదేశాలు ఇచ్చింది. గత సంవత్సరం జార్ఖండ్ హైకోర్టు వెలువరించిన ఒక తీర్పును అధికారిక వెబ్సైట్లో అప్లోడ్ చేయడంలో జరిగిన ఆలస్యంపై దాఖలైన పిటిషన్ను విచారించిన సందర్భంగా సర్వోన్నత న్యాయస్థానం ఈ సమగ్ర మార్గదర్శకాలను రూపొందించింది.
ఈ మార్గదర్శకాల ప్రకారం.. విచారణ ఖైదీలకు కోర్టు నుంచి బెయిల్ లభించిన రోజు లేదా ఆ మరుసటి రోజు కల్లా వారిని జైలు నుంచి విడుదల చేయాల్సి ఉంటుంది. న్యాయమూర్తులు తీర్పును ప్రకటించే సమయంలో కేవలం అమలు చేయాల్సిన (ఆపరేటివ్) భాగాన్ని మాత్రమే ఓపెన్ కోర్టులో చదివి వినిపించాలని, పూర్తి తీర్పు ప్రతిని ఏడు రోజుల్లోగా సంబంధిత హైకోర్టు వెబ్సైట్లో విధిగా అప్లోడ్ చేయాలని స్పష్టం చేసింది. అలాగే సదరు తీర్పును ఏ రోజున వెబ్సైట్లో అందుబాటులో ఉంచారో ఆ తేదీని కూడా స్పష్టంగా పేర్కొనాలని ఆదేశించింది. ఈ కొత్త నిబంధనలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి వీలుగా అన్ని హైకోర్టుల వెబ్సైట్లలో తగిన సాంకేతిక మార్పులు చేయాలని, ఈ ప్రక్రియ అంతా ఆయా రాష్ట్రాల హైకోర్టుల ప్రధాన న్యాయమూర్తుల (చీఫ్ జస్టిస్) ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలోనే జరగాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
తీర్పుల ఆలస్యాన్ని నివారించేందుకు ఒక ప్రత్యేక పర్యవేక్షణ విధానాన్ని కూడా సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తీసుకొచ్చింది. ఏదైనా కేసులో తీర్పును రిజర్వ్ చేసిన మూడు నెలల లోపు గనుక తీర్పు వెలువడకపోతే, ఆ విషయాన్ని సంబంధిత హైకోర్టు రిజిస్ట్రార్ వెంటనే అక్కడి ప్రధాన న్యాయమూర్తి దృష్టికి తీసుకువెళ్లాల్సి ఉంటుంది. అప్పుడు చీఫ్ జస్టిస్ సదరు బెంచ్కు మరో రెండు వారాల అదనపు సమయాన్ని కేటాయిస్తారు. ఒకవేళ ఆ అదనపు గడువు ముగిసినప్పటికీ తీర్పు రాకపోతే, ఆ కేసును పూర్తిగా వేరే బెంచ్కు బదిలీ చేయాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. ఈ పటిష్ట మార్గదర్శకాల ద్వారా దేశంలోని హైకోర్టులలో న్యాయప్రక్రియ మరింత వేగవంతం కానుందని న్యాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
